حمایت از کودکان دارای معلولیت از طریق آموزش آمادگی در برابر زلزله

در نتیجه برنامه مورد حمایت یونیسف، والدین/مراقبین، معلمان و سیاستگذاران به منابع باکیفیتی در زمینه اقدامات مؤثر برای کاهش خطرات زلزله و آمادگی برای اقدام مناسب در زمان زلزله و بعد از آن، برای حمایت از کودکان دارای معلولیت، دسترسی دارند.

یونیسف و یونسکو، در همکاری با پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، ابتکار عملی را با عنوان «آموزش آمادگی در برابر زلزله برای کودکان دارای معلولیت» برای نخستین بار در جهان آغاز کرده‌اند. هدف از این برنامه، رفع محدودیت در دسترسی به منابع معتبر آموزشی در زمینه حمایت از کودکان دارای معلولیت در برابر خطر زلزله از طریق تدوین و ترویج منابع و دستورالعمل‌های مرتبط با این موضوع است.

در نتیجه این برنامه، سه کتابچه راهنما، هر یک برای یک گروه مخاطب متفاوت، تدوین شده است: والدین/مراقبین کودکان دارای معلولیت، معلمان و همچنین سیاستگذاران و دست اندرکاران اجرایی. این کتاب‌ها شامل دستورالعمل‌هایی در زمینه مدیریت بلایا (بطور خاص زلزله) است که شامل کاهش اثرات زلزله، آمادگی در برابر زلزله، پاسخ به زلزله و احیاء پس از زلزله می‌شود. این کتابچه‌ها با تمرکز بر نیازهای کودکان دارای اختلال شنوایی، اختلال حرکتی و طیف اتیسم تهیه شده است و در ادامه نیازهای کودکان دارای دیگر اختلالات هم پوشش داده می‌شود.

در فرآیند تدوین این کتاب‌های راهنما، کودکان دارای معلولیت و خانواده‌هایشان، سمن‌های افراد دارای معلولیت، معلمان سازمان آموزش و پرورش استثنایی، مددکاران سازمان بهزیستی کشور و همچنین امدادگران جمعیت هلال احمر ایران مشارکت کرده‌اند. در این راستا، چهار کارگاه آموزشی-مشورتی جهت آموزش محتوای تدوین شده و دریافت بازخورد از معلمان، مددکاران، و امدادگران، همچنین خود افراد دارای معلولیت در زمینه حمایت از کودکان دارای معلولیت پیش از زلزله، در زمان زلزله و پس از زلزله، برگزار شد.

در ادامه، یونیسف ایران درنظر دارد در همکاری با شرکای خود، از ترویج و استفاده از این دستورالعمل‌ها در طراحی و اجرای مانور سالانه زلزله و ایمنی در مدارس حمایت کند و در نتیجه، یک دستورالعمل اجرای مانور فراگیر برای همه (از جمله کودکان دارای معلولیت) تدوین شود. در گام نخست و برای اولین بار،‌ یک مانور زلزله و ایمنی آزمایشی در یکی از مدارس سازمان آموزش و پرورش استثنایی برای کودکان دارای معلولیت جسمی-حرکتی، در سال جاری برگزار خواهد شد. از جمله اهداف این مانور آزمایشی، ترویج ایده برگزاری یک مانور فراگیر برای همه کودکان، تقویت آمادگی در برابر زلزله برای کودکان دارای معلولیت، و دریافت بازخورد درباره دستورالعمل‌های تدوین شده از دست اندرکاران برگزاری مانور خواهد بود.

اقدامات انجام شده، پایان برنامه یونیسف در این حوزه نیست. ذیل برنامه جاری بین یونیسف و یونسکو و پژوهشگاه، دستورالعمل‌های تکمیلی این کتابچه‌ها با تمرکز بر نیازهای کودکان دارای اختلال بینایی نیز در دست تدوین است، تا یک نسخه جامع با درنظر گرفتن نیازهای کودکان با معلولیت‌های مختلف تهیه شود. این برنامه گامی بزرگ در جهت آمادگی در برابر زلزله بصورت فراگیر برای همه کودکان (از جمله کودکان دارای معلولیت) و حمایت از همه کودکان در برابر خطرات زلزله است. یونیسف می‌کوشد آینده‌ای ایمن‌تر و تاب‌آورتر برای همه کودکان ایران، صرف‌نظر از معلولیت آنها، ساخته شود.