انرژی خورشیدی، خدمات سلامت روستایی در چابهار را تقویت می‌کند

هفت مرکز سلامت روستایی اکنون به لطف سامانه‌های خورشیدی ترکیبی که با حمایت یونیسف و با همکاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و مراجع ذی‌ربط حوزه برق نصب شده‌اند، از انرژی پاک و قابل‌اعتماد بهره‌مند شده‌اند.

یونیسف با حمایت مالی سخاوتمندانه دولت جمهوری کره، از نصب و راه‌اندازی هفت سامانه ترکیبی برق خورشیدی در مراکز مراقبت‌های اولیه سلامت روستایی در منطقه چابهار، واقع در استان سیستان و بلوچستان، حمایت کرده است.

این سامانه‌ها که هر یک دارای ظرفیت ۵ کیلووات هستند، در خانه‌های بهداشتی روستاهای تل‌میشان، دک‌تلنگ، نادکان، وشنام، گَزمنزل، رادو بالا و فقیرزهی نصب شده‌اند و به بیش از ۶ هزار نفر خدمات ارائه می‌کنند. این مراکز در شهرستان‌های چابهار، کنارک، قصرقند، دشتیاری و زرآباد قرار دارند و برخی از دورافتاده‌ترین و کم‌برخوردارترین جوامع جنوب شرق ایران را پوشش می‌دهند.

دسترسی به برق پایدار برای ارائه ایمن خدمات سلامت ضروری است. قطعی برق می‌تواند نگهداری واکسن‌ها در زنجیره سرد، حفظ داروها، ثبت اطلاعات بیماران و ارائه خدمات روزمره سلامت را مختل کند. سامانه‌های خورشیدی ترکیبی جدید که به ظرفیت پشتیبان مجهز هستند، به کارکنان سلامت کمک می‌کنند تا در زمان قطعی برق نیز خدمات ضروری را ادامه دهند و از واکسن‌ها و داروهای حساس به دما محافظت کنند.

انرژی پاک برای نظام‌های سلامت خودپایدار

این طرح با کاهش وابستگی به برق تولیدشده از سوخت‌های فسیلی، به پایداری محیط‌زیست نیز کمک می‌کند. انتظار می‌رود این هفت سامانه در مجموع سالانه حدود ۷۰ هزار کیلووات‌ساعت برق پاک تولید کنند و انتشار گازهای گلخانه‌ای را سالانه نزدیک به ۴۹ تن معادل دی‌اکسید کربن کاهش دهند. این منفعت زیست‌محیطی با کاشت نزدیک به ۲ هزار اصله درخت قابل مقایسه است.

این پروژه، علاوه بر بهبود امنیت انرژی، در حال توسعه یک الگوی نوآورانه پایداری است که می‌تواند به مراکز سلامت کمک کند از فروش برق مازاد درآمد کسب کنند. بر اساس سازوکار پیشنهادی، برق مازاد تولیدشده توسط سامانه‌های خورشیدی می‌تواند از طریق کنتورهای اختصاصی به شبکه سراسری برق منتقل و در قالب قراردادهای تضمینی خرید برق، خریداری شود.

درآمد حاصل از فروش برق مازاد دوباره در اختیار مراکز سلامت قرار خواهد گرفت تا صرف نیازهای اولویت‌دار عملیاتی و نگهداری شود. برآوردهای کنونی نشان می‌دهد که هر خانه بهداشت می‌تواند در نخستین سال بهره‌برداری، حدود ۶۰ میلیون تومان درآمد اضافی کسب کند و این رقم در گذر زمان افزایش یابد.

الگویی پایدار برای توسعه در آینده

پس از نهایی شدن، این الگو می‌تواند در سراسر نظام سلامت ایران گسترش یابد و برای سایر خدمات عمومی، از جمله مدارس، نیز متناسب‌سازی شود. این مدل با ترکیب انرژی پاک و قابل‌اعتماد با یک سازوکار بالقوه خودتأمین مالی، رویکردی عملی برای تقویت خدمات ضروری در جوامع کم‌برخوردار ارائه می‌دهد.