چگونه در زمان بحران ها و درگیری ها از فرزند خود حمایت کنیم؟
راهنمایی برای عبور از سختترین لحظات در شرایط غیرقابل پیش بینی
وقتی با شرایطی غیرقابل تصور و پیش بینی ناپذیر روبهرو میشوید، پیدا کردن کلمات مناسب برای صحبت با فرزندتان غیرممکن به نظر می رسد. در این مقاله، با متخصص روانشناسی کودک و سلامت روان یونیسف، دکتر دکتر مارشیا بروفی صحبت کردیم تا راهنماییهایی برای والدین در شرایط اضطراری ارائه دهیم.
چگونه وقتی خودم ترسیدهام، از فرزندم محافظت و حمایت کنم و به او راهنمایی دهم؟
ترسیدن واکنشی طبیعی به یک وضعیت غیرعادی است – هم برای شما و هم برای فرزندتان. بهصورت متناسب با سن کودک، حال او را جویا شوید و فضایی فراهم کنید تا بتواند آزادانه احساسات و افکارش را بیان کند. چون کودکان نشانههای احساسی را از طریق زبان بدن یا حالت چهره دریافت میکنند، تلاش برای حفظ آرامش و صحبت با لحنی اطمینانبخش برای آنها مفید است. اشکالی ندارد که بگویید شما هم ترسیدهاید؛ این باعث میشود کودک درک کند که شما با هم در این شرایط هستید.
چگونه خودم و فرزندم را آرام کنیم؟
تنفس عمیق شکمی بسیار مؤثر است و میتوانید آن را با فرزندان بزرگتر خود انجام دهید. برای کودکان کوچکتر، میتوانید آن را به یک بازی تبدیل کنید: هر ساعت یک بار، ببینید چگونه میتوانید ذهن و بدن خود را با آهسته کردن تنفس آرام کنید. اگر احساس کردید که در حال از دست دادن کنترل هستید، ۱۰ ثانیه مکث کنید و اگر ممکن بود، با یک بزرگسال قابل اعتماد صحبت کنید.
تا حد امکان، سعی کنید نوعی روال و روتین روزانه مانند زمان خواب یا غذا خوردن را حفظ کنید. اگرچه ممکن است بسیار دشوار باشد، اما این کار به کودک کمک میکند تا ارتباطی با زندگی قبل از بحران احساس کند.
مجبور شدیم خانهمان را ترک کنیم. چگونه این موضوع را برای فرزندم توضیح دهم؟
سعی کنید اطلاعات را از قبل و بهصورت متناسب با سن کودک ارائه دهید. این کار به کودک فرصت میدهد تا احساساتش را پردازش کند، چون کودکان کندتر از بزرگسالان مسائل را درک میکنند. اگر مجبور به ترک منزل شدید، مراحل را توضیح دهید: "میخواهیم وسایلمان را در کولهپشتی بگذاریم و به مکان امنتری برویم."
اشکالی ندارد که همه پاسخها را نداشته باشید. اگر مجبور به ترک خانه شدید، صادقانه بگویید که نمیدانید آیا بازخواهید گشت یا نه. میتوانید بگویید: "ما فعلاً از خانهمان دور هستیم، اما بدان که افراد زیادی در اطراف ما و سراسر جهان تلاش میکنند تا دوباره صلح برقرار شود و امیدواریم بتوانیم روزی به خانهمان برگردیم، اما هنوز مطمئن نیستیم."
خانوادهمان از هم جدا شدهاند. چه چیزی باید به فرزندم بگویم؟
به کودک بگویید که عزیزش در خانواده تمام تلاش خود را میکند تا دوباره به او بپیوندد. صادقانه بگویید که فعلاً پاسخی ندارید، اما در حال پیگیری امور و اطلاعات درست از سازمانها یا نهادهای مسوول هستید تا اطلاعات بیشتری کسب کنید و به محض اطلاع، آن را با کودک در میان خواهید گذاشت. اگر ممکن بود، تماس تلفنی یا پیامرسانی با اعضای خانواده میتواند مفید باشد ارتباط را با افراد خانواده حفظ کنید.
برای کودکان کوچکتر، درباره خاطرات خوب گذشته صحبت کنید («یادت هست که به فلان جا رفتیم؟»). برای نوجوانان، مهم است که بتوانند با همسالان خود صحبت کنند. بهعنوان والد، بعد از این گفتگوها، از نظر احساسی با آنها ارتباط برقرار کنید و با آنها درباره احساسشان صحبت کنید.
یکی از عزیزانمان در بحران کشته شده است. چگونه این موضوع را به فرزندم بگویم؟
اگر کسی که به شما و خانوادهتان نزدیک بوده در اثر بحران جان خود را از دست داده، مهمترین نکته این است که حقیقت را پنهان نکنید یا به تأخیر نیندازید. طبیعی است که بخواهید از کودک محافظت کنید، اما صداقت بهترین راه است. گفتن حقیقت باعث افزایش اعتماد کودک به شما میشود و به او کمک میکند تا بهتر با فقدان عزیزش کنار بیاید.
صدای انفجارهای زیادی شنیدهایم. در این شرایط چه کاری میتوانم برای فرزندم انجام دهم؟
اگر ممکن بود، از قبل و بهصورت متناسب با سن کودک درباره احتمال وقوع این صداها و اقدامات لازم صحبت کنید. میتوانید بگویید: "قرار است صداهای خیلی بلندی بشنویم، و وقتی این اتفاق افتاد، به مکان امنی میرویم و مدتی آنجا میمانیم. وقتی صدای بلند شنیدیم، همدیگر را بغل میکنیم، در کنار هم می مانیم و درباره خاطرات خوشمان صحبت میکنیم." اگر کتابی دارید، با هم بخوانید. مهم است که فقط در سکوت ننشینید و به صداهای اطراف تمرکز نکنید.
چگونه خشونتهای وحشتناکی که اطرافمان رخ میدهد را برای فرزندم توضیح دهم؟
برای کودکان کوچکتر، توضیح دهید که متأسفانه در دنیا گاهی افراد کارهای نادرست و بدی انجام میدهند و اکنون چنین اتفاقی در حال رخ دادن است. به آنها اطمینان دهید که این موضوع هیچ ارتباطی با خانواده شما یا خودشان ندارد. بگویید که افراد زیادی در سراسر جهان تلاش میکنند تا جلوی این اتفاقات بد را بگیرند. میتوانید بگویید که امیدوارید راهحل صلحآمیزی پیدا شود، بدون اینکه قولی بدهید.
برای کودکان بزرگتر که به تلفن همراه دسترسی دارند، بررسی کنید که چه چیزهایی میخوانند و میشنوند. هوشمندانه آنها را زیر نظر بگیرید. یادآوری کنید که برخی افراد خشمگین و نفرتانگیز هستند، اما اکثر مردم جهان؛ همدل، مهربان و صلحطلباند و تلاش میکنند این وضعیت را متوقف کنند. هر داستان مثبتی که پیدا کردید، لحظات ارتباط زیبای انسانی، آنها را با فرزندتان به اشتراک بگذارید. حتی در تاریکترین زمانها، دلایلی برای امید وجود دارد.
