آمادگی و پاسخ به شرایط اضطراری
اقدامات بشردوستانه در کانون مأموریت یونیسف برای تحقق حقوق هر کودک قرار دارد.
- فارسي، فارسي
- English
چالشها
ایران بالاترین تعداد پناهنده در جهان را میزبانی میکند و از سال ۲۰۲۱ شاهد افزایش قابل توجهی در ورود مهاجرین بوده است. علاوه بر این، کشور به شدت در معرض بلایای طبیعی شامل زلزله و سیل است که این امر بیش از پیش ظرفیت و تابآوری نظامهای خدمات عمومی و جوامع را تحت فشار قرار میدهد. تحریمها و چالشهای مداوم اقتصادی نیز سیستمهای خدمات عمومی ضروری را تضعیف کرده و دسترسی به خدمات پایه را تحت تأثیر قرار میدهد.
گروههای آسیبپذیر و در حاشیه، به ویژه کودکان، با بیشترین خطر برآورده نشدن نیازهایشان مواجه هستند، زیرا بار این چالشها به شکل نابرابر بر دوش آنان قرار دارد. آمادگی و برخوداری از ظرفیت کافی برای پاسخگویی، از ارکان اصلی تعهدات بنیادین یونیسف نسبت به کودکان در اقدام بشردوستانه است.
یونیسف نقشی کلیدی در پاسخ به این چالشها ایفا میکند. با تقویت تابآوری جوامع از روشهای عادلانه، پایدار و مسئولانه، و حمایت از نظامهای خدمترسانی فراگیر و پایدار یونیسف اطمینان حاصل میکند که هیچکس، بهویژه آسیبپذیرترین گروهها از جمله کودکان، فراموش نشده و ظرفیت محلی برای پاسخگویی در شرایط اضطراری آینده وجود خواهد داشت.
اقدامات
یونیسف به طور مستمر کمکهای بشردوستانه حیاتی را به جوامع متأثر از بحرانهای طبیعی و ورود پناهندگان ارائه کرده است. این کمکها شامل ارائه خدمات سلامت، تغذیه، آموزش، حمایت از کودکان و خدمات آب و بهداشت عمومی، و همچنین کمکهای نقدی هدفمند به منظور پاسخگویی به نیازهای فوری و تقویت تابآوری جامعه است. طراحی و اجرای این پاسخها بر دسترسی عادلانه به خدمات ضروری، با اولویت دادن به آسیبپذیرترین کودکان و خانوادهها، تمرکز دارد.
یونیسف نقش پیشرویی در ارائه کمکهای بشردوستانه به جوامع متأثر از بحرانها ایفا میکند. مداخلات کلیدی شامل موارد زیر است:
- ارائه پاسخ چندبخشی به بحران ها، از جمله زلزله خوی (۱۳۹۸) و سیل سیستان و بلوچستان (۱۴۰۳).
- حمایت و تأثیرگذاری بر سیاستهای فراگیر از طریق اقدامات بشردوستانه.
علاوه بر این، یونیسف با تحلیل مستمر نمایه مخاطرات کشور، بهروزرسانی سناریوها و برنامههای پاسخگویی اضطراری، تأمین منابع مالی احتیاطی و اقلام امدادی از پیش تهیه شده، و همچنین ایجاد توافقهای اضطراری با شرکای بشردوستانه محلی، آمادگی خود را برای شرایط اضطراری ارتقا میدهد.
مدل مشارکت گسترده و پویای یونیسف شامل نهادهای تخصصی دولتی، سازمانهای غیردولتی بینالمللی، سازمانهای غیردولتی محلی و فعالان بخش خصوصی میشود و امکان پاسخگویی هماهنگتر و مؤثرتر به شرایط اضطراری را فراهم میکند. یونیسف با بهرهگیری از این رویکرد جامع، پاسخهای سریع، کارآمد و کودکمحور به شرایط اضطراری را تضمین ، ظرفیتهای محلی را تقویت، و از حقوق کودکان در شرایط بحران محافظت میکند.
همکاران اجرایی
همکاران کلیدی کشوری عبارتند از وزارت کشور، سازمان مدیریت بحران کشور، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و وزارت آموزش و پرورش. یونیسف همکاری نزدیکی با سازمانهای غیردولتی داخلی و بینالمللی دارد. یونیسف به عنوان یک بازیگر کلیدی در نظام گستردهتر هماهنگی بشردوستانه با دیگر آژانسهای سازمان ملل متحد و تامینکنندگان مالی همکاری میکند تا تخصص فنی، منابع مالی و حمایتهای عملیاتی را بسیج کند.
نتایج
فعالیتهای بشردوستانه و پاسخ اضطراری یونیسف مبتنی بر تعهد بنیادین به حمایت و رعایت حقوق کودکان در زمان بحران است. اقدامات بشردوستانه یونیسف در راستای صیانت از حقوق کودکان پیش از وقوع بحران، در حین و پس از آن انجام می شود تا روند بهبود با محوریت حقوق و نیازهای کودکان و به صورت پایدار دنبال شود.
یونیسف در طول برنامههای بشردوستانه و آمادگی و پاسخگویی به شرایط اضطراری، در تلاش است تا تضمین کند که کودکان - به ویژه آنهایی که در جوامع پناهنده و آسیب پذیر زندگی میکنند - به خدمات سلامت، آموزش، حمایت روانی-اجتماعی و اقلام ضروری نجاتبخش دسترسی بیوقفه داشته باشند. تلاشهای یونیسف همچنین بر محافظت از کودکان در برابر خشونت و محرومیت از حقوق متمرکز است، با حمایت ویژه از کودکان بی سرپرست یا کودکانی که جدا از خانواده هستند.
برنامههای اضطراری یونیسف به گونهای طراحی شدهاند که فراگیر، پایدار و دوستدار کودک باشند و بر ظرفیت سازی محلی و آمادگی در سطح جامعه تأکید دارند. یونیسف از طریق این اقدامات، در پی ایجاد محیطی است که در آن هیچ کودکی فراموش نشود – چه در لحظات اولیه بحران و چه در مسیر طولانی بهبودی و ثبات.
پایش و پاسخگویی
یونیسف با پایبندی به اصل پاسخگویی، برنامه برنامههای مشترک را به شکل نظاممند ارزیابی میکند تا از سازگاری آنها با شرایط و نیازها اطمینان حاصل کند. در این راستا، تنگناهای مرتبط با حقوق کودک ارزیابی شده، و میزان پیشرفت به سوی نتایج از پیش تعیین شده با همکاری همکاران اجرایی، مورد پایش قرار میگیرد. «رویکرد هماهنگ نقل و انتقال وجوه» (HACT) یونیسف چارچوبی است که برنامهها را از حیث رعایت مقررات مالی و استانداردهای اجرا مورد بررسی قرار میدهد. ارزیابیهای خرد و کلان، حسابرسیهای موردی، حسابرسیهای کلی و بازدیدهای میدانی از جمله اجزای اصلی این چارچوب است. یونیسف با بهرهگیری از پلتفرمها و ابزارهای کارآمد و یکپارچه، برنامههای مشترک را به منظور ارتقاء کیفیت و پوشش، اطلاع از ریسکها و چالشها، شناسایی بهترین رویهها و درسآموختهها، دریافت بازخورد از بهرهمندان و تقویت مشارکت ذینفعان، به طور مدون پایش مینماید. علاوه بر این، یونیسف، برنامهها، پروژهها و راهبردها اتخاد شده را با هدف افزایش تناسب با نیازها، ارتقاء عملکرد، اثربخشی و تأثیر و اطمینان از پایداری نتایج در طول زمان، مورد ارزشیابی قرار میدهد.