Platforma, która zmienia sposób, w jaki uczą się uczniowie uchodźczy

Dzieci z Ukrainy, które zostały przesiedlone do innych krajów, często napotykają trudności związane z językiem oraz nauką przedmiotów, takich jak nauki przyrodnicze i matematyka. Oto jak jedno innowacyjne narzędzie zmienia ich edukacyjne doświadczenie

Agata Kielek, UNICEF
Angelika, a Warsaw-based chemistry and biology teacher with 19 years of experience.
UNICEF/UNI681127/Brykczynski
29 Styczeń 2025

Nauka przedmiotów takich jak chemia, geometria czy biologia może być wystarczająco trudna sama w sobie – wielu z nas pamięta szkolne godziny spędzone na obliczaniu pól trapezów czy nauce układu okresowego pierwiastków.

Trzeba zatem wyobrazić sobie naukę tych zagadnień w innym kraju i języku, w klasie pełnej rówieśników, którzy uczyli się według innego programu nauczania.

To właśnie wyzwanie, przed którym stoją tysiące dzieci i młodzieży z Ukrainy, które od eskalacji wojny w lutym 2022 roku wyjechały z kraju za granicę. Jednak w Polsce, która stała się domem dla prawie 1 miliona uchodźców z Ukrainy – z których zdecydowaną większość stanowią kobiety i dzieci – wdrażane jest innowacyjne rozwiązanie, które pomaga uczniom osiągnąć sukces.

Angelika Apanowicz jest nauczycielką chemii i biologii w Warszawie. Gdy zaczęła uczyć w swojej klasie dzieci uchodźcze, zauważyła, jak trudne jest nauczanie przedmiotów technicznych, takich jak chemia i biologia – nie tylko z powodu barier językowych, ale także różnic w edukacyjnym przygotowaniu uczniów w tych dziedzinach.

Korzystając z ponad 19-letniego doświadczenia, zaczęła wykorzystywać innowacyjną platformę, w tym stronę internetową i filmy na YouTube, o nazwie „Pi-station” – po polsku ‘’Pi-stacja’’, gdzie gra słów łączy liczbę π i orzeszek pistacji. Jako alternatywa dla tradycyjnych podręczników, pomaga uczniom „rozgryźć” trudne tematy i zyskać pewność siebie potrzebną do osiągnięcia sukcesu. Dostępna w dowolnym miejscu i czasie, na każdym urządzeniu, bez potrzeby rejestracji, Pi-stacja oferuje materiały edukacyjne w języku zrozumiałym dla dzieci uchodźczych, umożliwiając im pokonywanie edukacyjnych przeszkód i lepsze przygotowanie się do przyszłości. Narzędzie zostało stworzone przez pozarządową Fundację Katalyst Education i wdrożone we współpracy z Biurem UNICEF ds. Reagowania na Potrzeby Uchodźców w Polsce.

Angelika dołączyła do Pi-stacji jako ekspertka kilka lat temu, aby tworzyć materiały edukacyjne, wypełniając luki, które zauważyła w standardowych podręcznikach. „Skondensowanie zagadnień jednej lekcji do filmu trwającego sześć do ośmiu minut, nawet jeśli podręcznik omawia ten temat na 20 stronach, to wyzwanie, ale daje ogromną satysfakcję. Starannie wybieramy koncepcje i wizualizacje, łącząc tematy między przedmiotami, aby lepiej je zintegrować” – mówi.

„Pomysł polega na rozłożeniu na czynniki pierwsze wszystkiego, co uczniowie muszą wiedzieć” – wyjaśnia Małgorzata Kazubska z Fundacji Katalyst Education. „Pomagamy im łączyć to, czego uczą się w szkole, z otaczającym ich światem, wzbudzając ciekawość za pomocą zapadających w pamięć pytań i przykładów, takich jak to, dlaczego jajko nigdy nie ugotuje się na Mount Everest”.

Pierwotnie zaprojektowana dla polskich uczniów, Pi-stacja została dostosowana do wspierania dzieci i młodzieży uchodźczej z Ukrainy w polskich szkołach, pomagając przezwyciężyć trudności językowe i różnice w programach nauczania. Ukraińskie napisy pozwalają uczniom skupić się na kluczowych zagadnieniach, eliminując barierę językową.

Korzystając z Pi-stacji, Angelika może wspierać uczniów uchodźczych upewniając się, że nie będą zależni od swoich telefonów, aby przetłumaczyć materiał. Jest to szczególnie pomocne dla dzieci uchodźczych, które nie wiedzą, jak długo będą poza domem, oraz dla uczniów 6. i 7. klasy przygotowujących się do egzaminów. „To niezastąpione – jako nauczycielka otrzymuję gotowe, wysokiej jakości materiały bez dodatkowego przygotowania” – mówi.

Chociaż szkoły korzystają z Pi-stacji, aby wzbogacić nauczanie, wielu rodziców również polega na niej jako wsparciu po zajęciach. Gdy uczniowie mają trudności lub nie uczestniczą w lekcji, Angelika udostępnia materiały z Pi-stacji rodzicom, aby pomóc dzieciom zapoznać się z tematami w domu, zamiast korzystać z prywatnych korepetycji, które mogą być zbyt kosztowne dla wielu rodzin uchodźczych.

 Angelika, a Warsaw-based chemistry and biology teacher with 19 years of experience talking with UNICEF staff member.
UNICEF/UNI681136/Brykczynski By using Pi-station, Angelika can help refugee students feel supported and make sure they don't need to depend on phones for translations.

„Teraz bardziej niż kiedykolwiek istnieje pilna potrzeba skutecznego wsparcia edukacyjnego. Nauka cyfrowa i zasoby edukacyjne są kluczowe dla UNICEF, aby przeciwdziałać stratom edukacyjnym podczas sytuacji kryzysowych i zakłóceń, takich jak te, których byliśmy świadkami po eskalacji wojny w Ukrainie w 2022 roku” – mówi Francesco Calcagno, Szef Działu Edukacji w Biurze UNICEF ds. Reagowania na Potrzeby Uchodźców w Polsce. Pi-stacja, jak mówi, „jest przełomowa dla dzieci z Ukrainy w Polsce, ale oznacza także wysokiej jakości otwarte zasoby edukacyjne dla każdego dziecka, długoterminowo”.

Łącząc ekspertyzę UNICEF we wspieraniu najbardziej wrażliwych grup w sytuacjach kryzysowych, z nowoczesnymi rozwiązaniami edukacyjnymi Fundacji Katalyst Education, Pi-stacja pomaga dzieciom, rodzicom i nauczycielom dostosować się do nowych wyzwań i odnaleźć się w zmieniającym środowisku.

Ta praca na rzecz dzieci i młodzieży uchodźczej w Polsce jest możliwa dzięki hojnym darowiznom przekazanym przez Komitet Narodowy UNICEF w Stanach Zjednoczonych.