Jak jedna ukraińska nastolatka odnajduje się w Polsce
W wieku 18 lat Vitalina uczy się życia w nowym kraju, pozostając w kontakcie z domem i kształtując swoją przyszłość
- English
- Українська
- Polish
Gdy zimą 2022 roku doszło do eskalacji wojny w Ukrainie, Vitalina wraz z rodzicami opuściła swój dom pod Kijowem i wyjechała do Krakowa w Polsce. Dla Vitaliny, która miała wtedy 15 lat, edukacja szybko stała się kotwicą dającą poczucie stabilności.
Dołączając do klasy przygotowawczej dla uczniów nieposługujących się językiem polskim, Vitalina miała okazję nauczyć się polskiego i zaadaptować do nowego środowiska szkolnego. Jednocześnie kontynuowała ukraińską edukację online, kończąc dwa lata programu ukraińskiego liceum w ciągu zaledwie jednego roku szkolnego i otrzymała świadectwo ukończenia szkoły średniej.
Ten ogromny wysiłek przyniósł efekty. Mając zaledwie 16 lat, Vitalina została przyjęta na Uniwersytet Jagielloński - jedną z najbardziej prestiżowych uczelni w Polsce, stając się najmłodszą studentką w swojej grupie. Zdecydowała się studiować nauki polityczne, inspirowana zaangażowaniem swojego ojca w sprawy lokalne i tym, jak jego działania wpływały na życie innych.
Na początku zmagała się z barierą językową i różnicą wieku.
„Jestem bardzo odpowiedzialną osobą i kiedy zaczęłam studia, chciałam od razu być na tym samym poziomie co polscy studenci,” mówi Vitalina. „Ale później zrozumiałam, że wystarczy, jeśli rozumiem materiał i czuję się swobodnie podczas zajęć. Teraz naprawdę potrafię cieszyć się nauką.”
Obecnie Vitalina z zapałem szuka pierwszego doświadczenia zawodowego. Aktywnie poszukuje stażu - pierwszego kroku na rynku pracy.
W tym celu niedawno dołączyła do cyklu szkoleń „Młodzież na rynku pracy” organizowanego w Spilno Hub w Krakowie - bezpiecznej przestrzeni i centrum społeczności wspieranym przez UNICEF, które pomaga dzieciom uchodźczym i ich rodzinom integrować się ze społeczeństwem polskim.
Agnieszka Pospiszył, pracowniczka Spilno Hub w Krakowie, wyjaśnia, że pomysł na szkolenia powstał z rozmów z młodymi ludźmi uczestniczącymi w zajęciach w hubie:
„To trudne. Jesteś młodą osobą, robisz coś po raz pierwszy w życiu, szukasz pracy w kraju, którego jeszcze dobrze nie znasz, w języku, który nie jest twój. Wielu młodych ludzi spotyka się też z nieuczciwymi ofertami, np. niepłatnymi stażami. Dlatego zrozumieliśmy, że naprawdę potrzebne jest wsparcie w budowaniu pewności siebie,” mówi.
Aby odpowiedzieć na te potrzeby, zespół opracował praktyczne warsztaty, podczas których uczestnicy pracowali nad narzędziami przydatnymi w poszukiwaniu pracy takimi jak CV i profile na LinkedInie. „Chcieliśmy, aby zdobyte umiejętności były konkretne i przydatne także po zakończeniu warsztatów,” dodaje Agnieszka.
Vitalina potwierdza, że tak właśnie było. Podczas zajęć zrobiła test, który pomógł jej określić talenty i dowiedzieć się, jak je rozwijać. Spotkała się także z doradcą zawodowym.
Uczestnicy mieli również okazję poznać innych migrantów, którzy z powodzeniem odbudowali swoje kariery w Polsce – m.in. uchodźczynię, która otworzyła w Krakowie salon fryzjersko-kosmetyczny i obecnie zatrudnia kilka osób. Rozmowy dotyczyły praktycznych ścieżek, takich jak założenie własnej działalności, uznawanie dyplomów i kwalifikacji zawodowych czy znalezienie możliwości na wykorzystanie posiadanych umiejętności w nowym kraju.
Dla Vitaliny najcenniejszą częścią szkolenia był moduł poświęcony edukacji finansowej, który – jak podkreśla – jest kluczowy dla niezależności.
„To nie był tylko godzinny wykład, ale prawdziwa dyskusja,” mówi. „Trener opowiedział nam o metodzie ‘50-30-20’, czyli zasadzie budżetowania, zgodnie z którą 50% dochodów przeznacza się na potrzeby podstawowe, 30% na przyjemności, a 20% odkłada lub inwestuje. Wyjaśnił też, dlaczego ta metoda nie zawsze działa tak samo dla wszystkich i że planowanie finansów powinno być indywidualne. Zapamiętałam to bardzo dobrze i na pewno wykorzystam w przyszłości.”
W czasie przesiedlenia, hub dał Vitalinie nie tylko nowe umiejętności, ale też poczucie przynależności – społeczność, która pomaga jej zachować więź z ojczyzną mimo życia z dala od niej. Jej mama, Svitlana, przyznaje, że oddalenie od Ukrainy nadal bardzo obciąża jej córkę.
„Vitalina bardzo kocha Ukrainę. Podczas masowych ostrzałów Kijowa, które często zdarzają się w nocy, nie może spać i śledzi wszystkie wiadomości. Moja siostra, jej mąż i siostrzenica nadal są w Kijowie. Siostra pracuje jako pediatra. Mama mojego męża mieszka pod Kijowem, jest nauczycielką. Dlatego każdego ranka najpierw włączamy wiadomości,” mówi. „To bardzo przerażające, bardzo bolesne.”
Svitlana mówi, że jej córka stoi dziś na rozdrożu – nie może wrócić do domu z powodu wojny, ale jest zdeterminowana, by iść naprzód i dokonywać wyborów dotyczących swojej przyszłości. Na razie Vitalina widzi swoją przyszłość w Polsce – przynajmniej do czasu ukończenia studiów.
Vitalina już myśli o studiach magisterskich. Tym razem chce poszerzyć swoje akademickie horyzonty. Rozważa kierunki takie jak zarządzanie lub dziennikarstwo - nadal związane z naukami politycznymi, ale otwierające nowe możliwości.
Aby wspierać młodych ludzi takich jak Vitalina, UNICEF uruchomił inicjatywę Pathways, która wyposaża młodzież w umiejętności i wiedzę potrzebne do budowania własnej przyszłości. Zarówno w Polsce, jak i w Ukrainie, Pathways pomaga młodym ludziom przygotować się do zatrudnienia i samodzielności poprzez edukację formalną i rozwój kompetencji – zgodnie z ich potrzebami i najlepszym interesem. Inicjatywa ta pomaga tysiącom młodych uchodźców w całej Polsce odkrywać swoje mocne strony i planować kolejne kroki – zamieniając trudne doświadczenia w szansę na rozwój.
Inicjatywa Pathways jest realizowana dzięki hojnemu wsparciu Biura ds. Ludności, Uchodźców i Migracji Departamentu Stanu USA (PRM).
