Sağlıklı alışkanlıkları günlük yaşamın bir parçası haline getirmek
Depremlerin ardından hayatlarını yeniden kuran aileler için basit rutinler önemli bir fark yaratabiliyor. Hatay’da UNICEF destekli merkezlerdeki oturumlar ve ev ziyaretleri, anne babaların çocuklarının sağlığını, gelişimini ve öğrenmesini destekliyor
- Türkçe
- English
Hatay’ın Narlıca mahallesinde Münire ve Meltem’in evinin dışındaki lavabonun yanında renkli bir poster asılı. Bu posteri, UNICEF destekli merkezde katıldıkları hijyen oturumunun ardından aldılar.
Posterde doğru el yıkamanın aşamaları anlatılıyor. Altı yaşındaki Aliye ile beş yaşındaki Mehmet artık bu adımları çok iyi biliyor. Ellerini sabunla yıkıyor, parmak aralarını ve tırnak çevrelerini temizliyor, hatta bazen el yıkamayı bir oyuna dönüştürüyorlar.
“Artık bütün adımları biliyor ve birbirlerine hatırlatıyorlar,” diyor Münire. “Bazen bize bile hatırlatıyorlar.”
Şubat 2023 depremlerinde evleri hasar gören eltiler Münire ve Meltem, iki aileyi aynı çatı altında bir araya getirdi. Bugün eşleri ve beş küçük çocuklarıyla birlikte tek yatak odalı küçük bir evde yaşıyorlar. Tuvalet ve lavabo ise evin dışında.
Çocuklar için tuvaleti kullanmak, hava nasıl olursa olsun ve günün hangi saati olursa olsun dışarı çıkmak anlamına geliyor. Münire, depremlerin ardından yaşanan büyük karmaşa içinde bazı günlük rutinleri sürdürmenin ister istemez zorlaştığını anlatıyor.
“Depremden sonra, yaşadığımız onca şeyin arasında, farkında olmadan geri plana attığımız şeyler olmuştu,” diyor.
Acil durumların ardından hayatlarını yeniden kurmaya çalışan aileler için temel hijyen alışkanlıklarını sürdürmek, özellikle küçük çocuklar açısından en önemli olduğu dönemde daha da zorlaşabiliyor.
“Eskiden bunu sadece el yıkamak olarak düşünürdük,” diyor Münire. “Doğru şekilde el yıkamanın çocuklarımızın sağlığı açısından ne kadar önemli olabileceğini fark etmemiştim.”
Desteği evlere taşımak
UNICEF ve Domestos, üç yıllık ortaklık kapsamında küçük çocukların ve bakımverenlerinin erken çocukluk gelişimi ve öğrenme fırsatlarına erişimini destekliyor. Hijyen; beslenme, ebeveynlik ve küçük çocukların öğrenme ve gelişimini destekleyen faaliyetlerle birlikte bu kapsamlı desteğin bir parçasını oluşturuyor.
Uygulayıcı ortak TKV ile birlikte UNICEF desteklimerkezlerde gerçekleştirilen oturumlar ev ziyaretleriyle destekleniyor. Böylece ailelerin öğrendiklerini evde günlük yaşamlarına geçirmelerine yardımcı olunuyor.
Ailelere hijyen, emzirme ve tamamlayıcı beslenme, beslenme ve erken çocukluk gelişimi konularında uygulamaya yönelik bilgiler veriliyor. Gösterimler, oyunlar ve basit etkinlikler çocukların öğrenmesine yardımcı olurken, anne babalara da çocuklarının gelişimini desteklemek için günlük yaşamlarında uygulayabilecekleri yöntemler sunuyor.
Münire ve Meltem için bu uygulamalardan bazıları zaman içinde aile yaşamının bir parçası haline gelmiş. Artık çocukların beslenmesine ve hijyenine daha fazla dikkat ettiklerini, onlarla konuşmaya ve oyun oynamaya daha çok zaman ayırdıklarını söylüyorlar.
Daha fazla desteğin kapısını açan bir ziyaret
Birkaç sokak ötede yaşayan 28 yaşındaki Betül ise bir aylık Hatice’den yedi yaşındaki Elee’ye kadar beş çocuk büyütüyor.
Aslen Suriye’nin İdlib kentinden olan Betül uzun yıllardır Hatay’da yaşıyor. Şubat 2023 depremleri meydana geldiğinde hamileliğinin son aylarındaydı. Evleri ağır hasar gördü ve sağlık hizmetlerinin de aksaması nedeniyle aile doğum için Ankara’ya gitti. Yaklaşık bir yıl sonra Hatay’a geri döndüler.
Betül ve çocukları, ev ziyaretleri ve merkezdeki oturumlar aracılığıyla hijyen, beslenme ve çocuk gelişimi konularında günlük yaşamda uygulayabilecekleri bilgiler edindiler.
“Bütün bu adımlara dikkat etmemiz gerektiğini bilmiyordum,” diyor Betül. “Artık çocuklarım eve geldiklerinde, yemek yemeden önce ve tuvaleti kullandıktan sonra ellerini sabunla yıkıyorlar.”
Evde yeni doğmuş bir bebeği de olan Betül, artık emzirmeden önce ve sonra ellerini yıkamaya özellikle dikkat ettiğini söylüyor.
Ancak ev ziyaretleri Betül’ün hiç beklemediği başka bir desteğin de kapısını açtı.
Ekip, Betül’ün daha büyük çocuklarından ikisinde olası bir sağlık sorunu fark etti. Betül, bunun tıbbi değerlendirme gerektirebileceğinin farkında değildi. Aile sağlık hizmetlerine yönlendirildi ve gerekli randevuların alınması konusunda desteklendi.
“Çocuklarımın sağlığı için elimden gelen her şeyi yapmaya çalışıyorum,” diyor Betül. “İyi olacakları günü umutla bekliyorum.”
Bu deneyim, ev ziyaretlerinin ailelerin daha kapsamlı ihtiyaçlarının belirlenmesine ve gerektiğinde uygun hizmetlere yönlendirilmelerine de nasıl yardımcı olabileceğini gösteriyor.
Aileyle birlikte kalan değişimler
Her iki aile için de merkezdeki oturumlarla başlayan süreç, zaman içinde evdeki günlük yaşamın bir parçası haline gelmiş.
“Oturumlar, çocuklarımızın sağlığı ve gelişimi için nelere dikkat etmemiz gerektiği konusunda daha bilinçli olmamızı sağladı,” diyor Münire.
Depremlerin ardından günlük yaşamın pek çok yönünün yeniden kurulmak zorunda kaldığı bu evlerde, bunlar küçük değişiklikler gibi görünebilir. Ancak Münire, Meltem ve Betül için artık çocuklarına her gün gösterdikleri özenin bir parçası haline geldiler; çocukları büyürken de onlarla birlikte taşıyabilecekleri alışkanlıklara ve bilgilere dönüştüler.
