Çocuğunuzun gelecekte başarılı olmasına yardımcı olmanın 5 yolu

Ebeveynlik dünyadaki en zor işlerden biri olarak kabul edilir. Ancak çocuğunuzu en iyi şekilde yetiştirmek için yapmanız gerekenleri size öğretecek resmi bir eğitim programı bulunmuyor. Neyse ki bebeklerinin beyinlerini harekete geçirmek ve günlük olayları olağanüstü öğrenme fırsatlarına dönüştürmek için ebeveynlerin başvurabileceği pek çok yöntem var.

Brain Matters (Beyin Önemlidir) belgeselinin yönetmeni Carlota Nelson, gelecekte başarılı olması için bebeğinizi hazırlamanıza yardımcı olacak tavsiyelerde bulunurken kolay, etkili ve bilimsel verilerle desteklenen şu beş ipucunu paylaşıyor: 

1. Bebeğinizi konuşması için teşvik edin ve gerçekten onunla sohbet ediyormuş gibi davranın

Bebeklerin çıkardığı sesler ve yaptığı hareketler çoğu zaman anlamsız gibi görünebilir, ancak bu onların tek iletişim biçimidir. Erken çocukluk gelişimi alanında çalışan bilim insanları, bebek konuşmasını teşvik etmemiz ve onlarla gerçekten sohbet ediyormuş gibi davranmamız gerektiğini söylüyor. Ebeveynler bebeğin çıkardığı seslere, verdiği işaretlere ve yaptığı hareketlere karşılık vermeli ve gün boyunca bebekle etkileşime geçmelidir. Bir bebeğin maruz kaldığı kelime sayısı, 2 yaşına geldiğinde kelime dağarcığında bulunan kelime sayısının yanı sıra ilerleyen dönemlerde çocuğun okuma becerisini de etkileyecektir. Bebeğinizin konuşmaya benzer şekilde çıkardığı sesleri ciddiye alın ve teşvik edin.

2. Dil becerilerini geliştirmek için bebeğinize kitap okuyun

Bebekler henüz konuşmayı ya da okumayı bilmiyor olabilirler ama doğdukları andan itibaren öğrenmeye hazırdırlar. Henüz 3 aylıkken bile, bebeklerin dünyadaki tüm dillerde kullanılan her sesi ayırt edebildiği keşfedilmiştir. Yüksek sesle kitap okuduğunuzda, bebeğinizin dil becerilerinin gelişmesine katkı sağlamış olursunuz. Kitaptaki resimleri elinizle gösterin, hikâye ve karakterler hakkında sorular sorun. “Hangi kıyafetleri giyiyorlar?” ve “Kaç tane var?” gibi basit sorular çocuğunuzun dil becerilerini güçlendirecektir. Bebeklere kitap okumak yalnızca yeni kelimeler öğrenmelerini sağlamakla kalmaz, aynı zamanda kitapları ve okumayı da sevdirir. Unutmayın, liderler okuyan kişiler arasından yetişir. O halde, ne kadar erken başlarsanız o kadar faydalı olur. 

3. Günlük deneyimleri öğrenme fırsatı olarak değerlendirin

Bebekler için her yaşam deneyimi bir öğrenme sürecidir. Banyo yapmak, çamaşırları ayırmak, yemek pişirmek ya da gündelik işleri halletmek... Tüm bu etkinlikler öğrenme sürecinin hız kazandığı zamanlardır. Dil becerilerini teşvik etmek için her yaptığınızı yüksek sesle anlatın. Matematik becerisini geliştirmek için çamaşırları sayıp ayırın ya da bilimsel düşünmeyi teşvik etmek için gıda malzemeleriyle oynayarak dokularını hissetmesini sağlayın. Farklı duygu durumlarını gösteren yüz ifadeleri takınmak da, duygusal zekâyı geliştirmek için başvurabileceğiniz harika yöntemlerden biridir.

4. Oynadığınız oyunları ciddiye alın

Küçük çocukların öğrenme süreci kesintisiz şekilde devam eder. Oyun oynarken aynı zamanda önemli yaşam becerileri kazanırlar. Canlandırma yaptıkları oyunlar sayesinde başka biri olmanın nasıl bir his olduğunu deneyimleyebilir ve başkalarının duygularını anlayabilirler. Diğer insanlarla oyun oynamak, uzlaşmayı ve sıra beklemeyi öğrenmelerine yardımcı olur. Oyuncak bir trenin uzayda seyahat ettiğini hayal etmek gibi yaratıcı ve serbest oyunlarla meşgul olmak, çocuklara bir yandan fikirlerini sözlü olarak ifade etmeyi öğretirken bir yandan da onların yaratıcılığını ve dil gelişimini teşvik eder. Yeni dünyalar kurgulamak, küçük çocukların problem çözmeyi ve yeni olasılıklar yaratmayı öğrenmesini sağlar. Yalnızca eğlence gibi görünen şeyler aslında çok önemli aktivitelerdir. Oyunları ciddiye alın çünkü oyun oynamak ciddi bir öğrenme aracıdır. Çocuğunuzun yanında çok fazla ekrana bakmayın. Yapılan araştırmalar bu davranışın çocukların kendilerini önemsiz hissetmesine yol açtığını gösteriyor. 

5. Çocuğunuza örnek olun

Bebekler taklit konusunda ustadır. Sizin her yaptığınızı taklit ederler. Konuşmaya başlayana kadar yüz ifadelerini ve sözel olmayan davranışları okuma konusunda uzmanlaşır ve bunları taklit etmeyi öğrenirler. Vücut dilinizi, diğer insanlara yönelik davranışlarınızı ya da bir güçlük karşısında verdiğiniz tepkileri izleyen bebekler, bu tutum ve davranışları kendileri de benimser. Bebeğinizin yanında sergilediğiniz davranışlar, onun kişiliğinin şekillenmesinde temel bir rol oynayacaktır.

Bu beş önemli davranışı günlük yaşantınıza dahil etmeniz, bebeğinizin gelecekte başarılı olma ihtimalini belirgin şekilde arttıracaktır. Gelecekteki başarısını güvence altına almak için gereken en iyi araçları çocuğunuza sunmanın, parayla veya abartılı öğrenme kaynaklarıyla hiçbir ilgisi yoktur. Önemli olan sizin sergilediğiniz davranışlar, ayırdığınız zaman ve sağladığınız etkileşimdir.

Carlota Nelson, Brain Matters adlı belgeselin yönetmenidir. Brain Matters, çocuklarda erken dönem beyin gelişimini ele alan uzun metrajlı ve çığır açıcı bir belgeseldir. Belgeselin çekimlerine başlamadan önce Carlota, erken çocukluk gelişimi alanında kapsamlı bir araştırma yürütmüştür. Sekiz ay süren bu araştırma sürecinde dünyanın önde gelen sinirbilimcileri ve erken çocukluk gelişimi uzmanlarıyla çalışmıştır.