Yaratıcılığa, bağımsızlığa ve potansiyele erişmeye giden yol

Özel gereksinimli gençler mesleki eğitim ile kendilerini geliştiriyor, potansiyellerine erişiyor ve daha parlak bir geleceğe doğru adım atıyor.

UNICEF
Sıla ve Nevin sırada oturuyor.
UNICEF
03 Haziran 2024

Gaziantep, Türkiye – Ebeveyn ve bakım verenler olarak en büyük endişelerimizden biri  "Okul bittikten sonra ne olacak?” sorusudur. Bu soru, özel gereksinimli çocukları olan ebeveyn ve bakımverenler  için daha da  endişe verici olabilir. Neyse ki, çocuklarımız keşfedilmeyi bekleyen büyük bir potansiyele sahipler. Asıl zorluk, çocuklarımızın potansiyellerini ortaya çıkarmalarına ve becerilerini geliştirmelerine nasıl yardımcı olabileceğimizi anlamak ve böylece çocuklarımızın toplumun bağımsız birer üyeleri olarak yaşamalarına destek vermektir.

Mesleki eğitim, bunu sağlamanın etkili yollarından biri olarak düşünülebilir. Mesleki eğitim alan ergenler, bilişsel ve sosyal yeteneklerini geliştirmenin yanı sıra  kendilerine iş hayatında başarılı olmalarına yardımcı olacak faydalı beceriler de edinirler.

Gaziantep Karataş Özel Eğitim Meslek Okulu , özel gereksinimli öğrencilere mesleki eğitim sunan kurumlardan biri. Okulda giyim-üretim, matbaa ve el sanatları teknolojileri, mobilya ve iç mekan tasarımı, konaklama ve kat hizmetleri gibi birçok alanda eğitim veriliyor. Bunun yanı sıra öğrenciler Türkçe, matematik, sosyal bilgiler, müzik, resim, beden eğitimi gibi akademik derslere de katılıyor.

Sıla (solda) ve Nevin (sağda) el sanatları dersinde kumaşları ölçüyor.
UNICEF Sıla (solda) ve Nevin (sağda) el sanatları dersinde kumaşları ölçüyor.

11. sınıfa giden Sıla ve Nevin, sınıf arkadaşı olmanın yanı sıra çok yakın arkadaşlar. Gaziantep Karataş Özel Eğitim Meslek Okulu'nda haftanın üç günü el sanatları derslerine, haftanın iki günü de akademik derslere düzenli olarak devam ediyorlar. Özel gereksinimi olan diğer sınıf arkadaşları ile birlikte samimi ve kapsayıcı bir öğrenme ortamı yaratıyorlar. "Bu atölyede en çok etamin işlemeyi seviyorum. İncik boncukla uğraşmak çok hoşuma gidiyor. Annem beni bu okula kaydettirirken bana el sanatları alanında uzmanlaşmamı tavsiye etti. Evde de dikiş dikiyorum. Bir şey yırtıldığında annemden yardım istememe gerek yok. Sökülen yerleri kendim elde dikiyorum" diyor Sıla coşkuyla.

Sıla dikiş makinesinde örtü dikiyor.
Sıla etaminini gösteriyor.

"Okula başladığımda kimseyi tanımıyordum. Sıla ile burada tanıştım. Tabii derslerde birbirimizle konuşmuyoruz ama onun dışındaki zamanlarda birbirimizle sohbet etmekten çok keyif alıyoruz" diyor Nevin neşeyle.

Nevin, el sanatları dersinde bir servis altlığı dikiyor.
Nevin, el sanatları dersinde bir servis altlığı dikiyor.

El Sanatları Teknolojisi Öğretmeni Mustafa Kızıl, bu  derslerin özel gereksinimli öğrencileri güçlendirdiğini ve hem çocuklar hem de aileleri için büyük bir mutluluk kaynağı olduğunu söylüyor.

"İnsanlar bazen özel gereksinimi olan çocukların belirli meslekleri yapamayacağını zannediyor ancak öğrenciler; birey olarak gelişme şansına sahip olduğunda ve gerekli becerileri edindiğinde, herkes onların bu meslekleri yapabileceğini anlamaya başlıyor". 

Mustafa Öğretmen, Sıla ve sınıf arkadaşı Hilmi'ye kumaşı nasıl ölçeceklerini gösteriyor.
Mustafa Öğretmen, Sıla ve sınıf arkadaşı Hilmi'ye kumaşı nasıl ölçeceklerini gösteriyor.

Gaziantep Abdülkadir Konukoğlu Özel Eğitim Meslek Okulu, özel gereksinimli 108 kız ve erkek öğrenciye hizmet veren diğer bir özel eğitim meslek okulu. Bu okula devam eden öğrenciler; mobilya tasarımı, giyim-üretim teknolojileri, el sanatları, konaklama ve kat hizmetleri de dahil olmak üzere çeşitli dallarda eğitim alıyor. Bunların yanı sıra okulda Türkçe, matematik, sosyal bilgiler, müzik, beden eğitimi gibi akademik dersler de veriliyor. Bu dersler, öğrencilerin seçtikleri alanlarda staj ve iş olanaklarına erişmek için ihtiyaç duydukları becerileri geliştirmesini sağlıyor.

10. sınıf öğrencisi Bekir, Türkçe dersinde sırasında oturuyor.
10. sınıf öğrencisi Bekir, Türkçe dersinde sırasında oturuyor.

Üç erkek kardeşin ikincisi olan ve özel gereksinimli 10. sınıf öğrencisi Bekir şöyle diyor:

"Asansörler hakkında bir şeyler okumak ve asansör çizimleri yapmak çok hoşuma gidiyor. Asansörler bana çok ilginç geliyor. Matematiği de çok seviyorum". Bekir, Gaziantep Abdülkadir Konukoğlu Özel Eğitim Meslek Okulu'nda kat hizmetleri alanında mesleki eğitim alırken akademik derslerine de devam ediyor. 

Bekir, Türkçe dersinde öğretmeni Özlem ile birlikte tahtaya yazı yazıyor.
Bekir, Türkçe dersinde öğretmeni Özlem ile birlikte tahtaya yazı yazıyor.

"Burada aldıkları eğitim çocukların hayata katılmalarında büyük rol oynuyor.  Çocuklar okula kendi başlarına gelip gidiyorlar, sorumluluk alıyorlar ve akranlarıyla sosyalleşiyorlar" diyor Bekir'in öğretmeni Özlem Özel. 

Bekir solda, Türkçe dersinde.
Bekir solda, Türkçe dersinde.
Bekir sağda, okuldan çıkıp eve dönmeye hazırlanıyor.
Bekir sağda, okuldan çıkıp eve dönmeye hazırlanıyor.

" Öğretim programlarımız, öncelikle çocukların motor becerilerini geliştirmeye odaklanıyor. Daha sonra çocuklar bu becerileri teknik derslerin yanı sıra kişisel ve sosyal yaşamlarında da kullanıyorlar. Ayrıca, çocukların aileleriyle düzenli bir şekilde iletişim kuruyoruz ve öğrencilerin staj yapacak bir yer bulmalarına da destek oluyoruz. Bu pratik deneyimler, özel gereksinimli ergenlerin sadece iş bulma şanslarını artırmakla kalmıyor, aynı zamanda hayatlarını kazanmanın sevincini yaşamalarını da sağlıyor" diyor Bekir'in konaklama ve kat hizmetleri öğretmeni Mustafa Çelik.

Ortaöğretim  düzeyindeki özel gereksinimli çocuklara destek sağlamak için UNICEF ve Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından, Chery Automobile’ın finanal desteği  ile “Özel Eğitimde Mesleki Eğitimin Güçlendirilmesi” Programı uygulanıyor. Program; özel gereksinimli ergenlerin mesleki eğitim kurumlarına kaydolmasını ve bu okullara devam etmesini kolaylaştırmayı hedefliyor. Programın diğer hedefleri kapsamında  öğretim programlarının güncellenmesi, atölye standartlarının iyileştirilmesi, mükemmeliyet merkezlerinin kurulması, staj modelinin oluşturulması, mesleki yeterliliklerin hazırlanması ve öğretmen kapasitenin geliştirilmesi  yer alıyor.