Umut Dolu Bir Geleceği Tasarlamak Mümkün

Bahar (15) ve Hayrettin (16), özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilere mesleki eğitim veren okullarında bilişim teknolojileri eğitimi görüyor, kendilerine umut dolu bir gelecek inşa etmeye çalışıyor

Elif Petek Samatyalı
UNI767138
UNICEF/UNI767138/Kiliç
27 Mart 2025

Geleceği düşünmek, çoğu zaman belirsizliklerle dolu ve zorlayıcı olabilir. Bu durum, özel eğitim ihtiyacı olan bireyler için çok daha farklı bir boyut kazanır. Toplumun geneline göre daha fazla engelle karşılaşan bu bireyler, hem kişisel hem de mesleki anlamda kendilerine bir yol haritası çizmekte daha fazla zorluk yaşayabilirler. Ancak, eğitimde sağlanan fırsatlar ve destekleyici programlar, özel eğitim ihtiyacı olan gençlerin bilgi, beceri ve yetkinliklerini geliştirerek sevdikleri alanlarda kendilerine bir yer edinmelerini sağlamakta, onlara umut dolu bir gelecek inşa etme şansı sunmakta.

15 yaşındaki Bahar, bedensel yetersizliği bulunan özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilere mesleki eğitim veren Doğan Çağlar Özel Eğitim Meslek Lisesi’nde eğitim görüyor. Dokuzuncu sınıfta ve bilişim teknolojileri alanında okuyor.

Bahar, okulda en çok yapay zeka ile kodlama ve 3D tasarımlar yapmayı sevdiğini söylüyor. “Daha önce 3D çikolata, bardak, bayrak gibi tasarımlar yapmıştık, bunları yapmayı çok sevmiştim. Yapay zekaya kod yazdırdığımız, basit oyunlar yaptığımız için bilgisayar dersleri de bana çok eğlenceli geliyor” diyor. Bahar, teorik derslerde en çok coğrafyayı, uygulamalı bilgisayar derslerinde ise programlama temelleri ve bilgisayar tasarımı derslerini çok sevdiğini bizimle paylaşıyor.

UNI767179
UNICEF/UNI767179/Kiliç Bahar, yapay zekayı kullanarak nasıl kodlama yaptığını gösteriyor

“Arkadaşlarım çok iyi, kafa dengim. Sohbet ediyoruz. Ben bilmediğimi onlara soruyorum, onlar bilmediklerini bana soruyorlar” diyen Bahar, bu okula geldiğinden beri pek çok arkadaş edindiğini söylüyor. “Ders dışında bazı aktivitelerimiz de oluyor, mesela şiir okuyoruz, tiyatro canlandırması yapıyoruz” diyor.

UNI767182
UNICEF/UNI767182/Kiliç Bahar, yarışmada sergileyeceği dansı okulun spor salonunda bizlerle paylaşıyor

Bahar, okulda öğrendiği Roman dansını sergileyeceği bir dans yarışması için İzmir’e gideceğini söylerken gözleri parlıyor. “Öğretmenim bana ‘Böyle bir yarışma var katılmak ister misin?’ demişti. Şimdi ise bir yarışmada Roman dansı yapacağım” diyor heyecanla.

“Okulumda çok mutluyum. Bu okulu yaşıtlarıma de kesinlikle tavsiye ederim. Okulumda yokuş, engebe ve merdivenler yok. O yüzden buradaki eğitimi seviyorum. Ayrıca bize yakın olan iş yerlerinde mesleki eğitim görme fırsatımız var. Mezun olduktan sonra e-KPSS ile memur da olabiliyoruz, öyle bir avantajımız var. 

UNI767183
UNICEF/UNI767183/Kiliç Bahar ve annesi, okullarının bahçesinde

Bahar’ın özel gereksinimleri için okulu sık sık ziyaret eden annesi Fedakar ise, bu okulu Rehberlik ve Araştırma Merkezi sayesinde duymuş. “Bahar burada çok mutlu, biz de mutluyuz. Arkadaşları da iyi, öğretmenleri de iyi, biz burada bir aileyiz. Bu eğitime başlamak çocuğumun bilgisine, okumasına, sosyalleşmesine, her şeyine çok yardımcı oldu” diyor.

“Bahar’ın sosyalleşmesini, önünün açık olmasını istiyorum” diyen Fedakar, Bahar’ın üniversite sınavlarına girmek istediğini ve kendisinin de Bahar’a bu konuda destek olacağını söylüyor. “Bahar’ın meslek öğrenmesi çok önemli. Yazılım okuyor, masa başında bir işi olsun istiyorum en çok. Sınavlara girecek, kazanırsa da üniversiteyi okutacağım. Ben sınavlara sokarım, kendisi de çok istekli zaten” diyor.

UNI767185
UNICEF/UNI767185/Kiliç Hayrettin, okulun kütüphanesinde çalışırken

Bahar ile birlikte aynı okulda okuyan Hayrettin (16) ise, “Annem internette araştırmıştı, okulu bu şekilde öğrendik. Diğer okullara göre daha rahat gidebileceğimi düşündük. Bu okula gelip gitmesi daha kolay, merdiven veya yokuş çıkmıyorum” diyor.

“Bilişim teknolojilerini seçtim, çünkü bilgisayarı seviyorum. Bilgisayarda oyun oynamayı seviyorum” diyen Hayrettin’e, ileride kendi oyunlarını yazmayı düşünür mü diye sorduğumuzda gülerek düşündüğünü söylüyor. “Ben bilgisayarda gelişmeyi istiyorum. İleride bilgisayar mühendisliğini düşünebilirim” diyor.

Hayrettin, teorik derslerde en çok matematik, uygulamalı bilgisayar derslerinde ise donanım ve programlama derslerini sevdiğini söylüyor. Bize daha önce okulda yaptığı projelerden bir tanesini heyecanla anlatıyor: “Bir kere bir internet sitesi tasarlamıştım, ismim de vardı kapağında, o bayağı hoşuma gitmişti. Kendi zevklerinizi giriyorsunuz, o da hangi filmleri sevebileceğinizi tahmin ediyordu.”

Hayrettin, Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğü akreditasyon öğrenci grup hareketliliği kapsamında beş arkadaşıyla birlikte birkaç gün içinde Hollanda’ya gitmek için hazırlandığını da bizimle paylaşıyor. “Öğrencilerimizi özgüvenlerini geliştirmeleri için bu programa dahil ettik” diyen öğretmenlerinden, Rotterdam’daki bir özel eğitim okulunda düzenlenecek programda, her iki öğrenci grubunun da hazırladığı projeleri birbirlerine sunacakları bilgisini alıyoruz. Hayrettin de, “Orada, hazırlamış olduğum 3D tasarımı sunacağım, oradaki arkadaşlarım da bize kendi projelerini sunacaklar” diye ekliyor.

UNI767142
UNICEF/UNI767142/Kiliç Bahar ve Hayrettin okullarının bahçesinde dolaşırken

Bahar ve Hayrettin gibi gençler, özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilere mesleki eğitim veren bir özel eğitim meslek lisesinde bilişim teknolojileri gibi umut verici bir alanda geleceğe dair hayallerini tasarlıyorlar. Bu okulda aldıkları eğitim, onlara sadece bir meslek kazandırmakla kalmıyor, aynı zamanda kendilerine güven duymalarını sağlayan ve onları bağımsız yaşama hazırlayan bir deneyim sunuyor.

UNICEF ve Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından, Chery Automobile’ın finansal desteği ile uygulanan “Özel Eğitimde Mesleki Eğitimin Güçlendirilmesi” Programı ortaöğretim düzeyindeki özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin kaliteli mesleki eğitim almalarını desteklemeyi amaçlıyor. Program; özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin özel eğitim meslek okulu ve liselerinde almakta olduğu mesleki eğitimin niteliğinin artırılmasını destekleyerek öğrencilerin bu okullara kaydolmasını ve eğitimlerine devam etmesini kolaylaştırmayı hedefliyor. Programın diğer hedefleri kapsamında öğretim programlarının güncellenmesi, atölye standartlarının iyileştirilmesi, mükemmeliyet merkezlerinin kurulması, işletmelerde mesleki eğitim modelinin oluşturulması, mesleki yeterliliklerin hazırlanması ve öğretmen kapasitenin artırılması yer alıyor.