UNICEF, Lamine Yamal’ı İyi Niyet Elçisi olarak atadı

NEW YORK, 11 Haziran 2026 – Barcelona ve İspanya Milli Takımı’nın 18 yaşındaki yıldız futbolcusu Lamine Yamal, her çocuğun oyun oynama hakkını savunmak üzere UNICEF’in en yeni İyi Niyet Elçisi olarak açıklandı.

Atama, çocukların bilişsel, sosyal ve fiziksel gelişimleri için oyunun taşıdığı yaşamsal önemi vurgulamak amacıyla her yıl 11 Haziran’da kutlanan Uluslararası Oyun Günü ile Lamine’nin ülkesi İspanya’yı temsil edeceği FIFA Dünya Kupası’nın açılış gününde gerçekleştirildi.

“UNICEF İyi Niyet Elçisi olmaktan büyük gurur duyuyorum” diyen Lamine, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Büyürken sahip olduğum tek şey ailem, bir top, bir park ve bir hayaldi. Futbol bana düzen, aidiyet duygusu ve geleceğe dair umut verdi. Çocukların sadece çocuk olmanın tadını çıkarabilmeleri, dünyayı keşfedebilmeleri, hayal kurabilmeleri ve gelişebilmeleri için güvenli oyun alanlarına sahip olmalarının ne kadar önemli olduğunu biliyorum. Ancak bugün dünyada milyonlarca çocuk güvenli oyun alanlarından yoksun büyüyor. Çocuklar oyun oynama fırsatından mahrum kaldıklarında, beceriler geliştirme, arkadaşlıklar kurma ve daha aydınlık bir gelecek hayal etme imkânlarını da kaybediyor.”

UNICEF İyi Niyet Elçisi olarak Lamine, çocukların oyun oynama hakkının savunulmasına ve çatışmalar ya da doğal afetler gibi insani krizlerden etkilenen çocuklara destek verilmesine odaklanacak. Avrupa’nın ötesinde dünya genelinde gençlerden oluşan geniş bir hayran kitlesine ve toplamda 87 milyondan fazla takipçiye sahip olan Lamine Yamal, çocuk haklarına yönelik önceki çalışmalarını daha da ileri taşıyarak geniş kitlelere ulaşma ve ilham verme gücünü beraberinde getiriyor.

Örneğin, 2024 Dünya Çocuk Günü’nde, dünyanın dört bir yanındaki çocuklara ilişkin umutlarını paylaştığı duygusal bir mektubu küçük erkek kardeşine yazdı. Geçtiğimiz yıl ise annesinin memleketi olan Ekvator Ginesi’nden 9 yaşındaki Ahinora’ya sosyal medya hesaplarını devrederek, onun haklarını günlük yaşamında nasıl deneyimlediğini dünyaya göstermesine olanak tanıdı. Ayrıca kısa bir videoda ebeveynleriyle birlikte kendi çocukluk oyunları üzerine düşüncelerini paylaşarak, oyunun nesilleri birbirine bağlayan gücüne dikkat çekti.

UNICEF Genel Direktörü Catherine Russell ise şunları söyledi:

“Sahadan dünya sahnesine uzanan yolculuğunda Lamine Yamal, çocuklar için yürüttüğümüz misyona tutkusu ve sesiyle güç katıyor. Her çocuğun oyun oynama hakkını ve güvenli bir çocukluk geçirme hakkını savunmak üzere kendisini UNICEF İyi Niyet Elçisi olarak aramızda görmekten büyük mutluluk duyuyoruz. Çok sayıda çocuğun çatışma ve yoksullukla karşı karşıya olduğu günümüz dünyasında, Lamine’nin kararlılığı, her çocuğun oyun oynama, gelişme ve potansiyelini gerçekleştirme fırsatını hak ettiğinin güçlü bir hatırlatıcısıdır.”

Lamine’nin ataması, UNICEF’in oyun konusunda güncellenmiş verilerini yayımladığı döneme denk geliyor. Veriler, dünya genelinde 5 yaşın altındaki 90 milyondan fazla çocuğun – yani her yedi çocuktan birinin – evinde satın alınmış oyuncaklar, ev eşyaları ya da oyun amacıyla kullanılabilecek basit materyaller de dâhil olmak üzere hiçbir oyun materyalinin bulunmadığını ortaya koyuyor. Ayrıca, 2 ila 4 yaş arasındaki 80 milyon çocuk – yaklaşık her beş çocuktan biri – evde ebeveynleri veya bakım verenleriyle birlikte oyun oynamıyor.

Oyunun Gücü: Küresel Bir Veri Hikâyesi başlıklı rapor, çocukların ev ortamında oyuna erişimine ilişkin bugüne kadarki en kapsamlı küresel analiz olma özelliğini taşıyor. Yaklaşık 100 ülkeden, 2024 yılına kadar uzanan 15 yıllık verilerin incelendiği rapor, son on yılda çocukların bakım verenleriyle oyun oynama oranında genel olarak kayda değer bir değişim yaşanmadığını, çocukların yeterli çeşitlilikte oyun materyaline erişiminde ise Latin Amerika ve Karayipler ile Sahra Altı Afrika da dâhil olmak üzere yalnızca sınırlı bir iyileşme görüldüğünü ortaya koyuyor.

Bulgulara göre, evde bakım verenleriyle oyun oynama fırsatından mahrum kalan çocukların dörtte üçü Sahra Altı Afrika ve Güney Asya’da yaşıyor. Aynı iki bölge, oyun materyallerine erişim olmadan büyüyen çocukların yaklaşık üçte ikisini oluşturuyor. Düşük gelirli ülkelerde yaşayan çocukların, yüksek gelirli ülkelerdeki akranlarına kıyasla bakım verenleriyle birlikte oyun oynama olasılığı yüzde 25 daha düşük. Ayrıca, zengin ülkelerde yaşayan çocukların neredeyse tamamı yeterli çeşitlilikte oyun materyaline sahipken, düşük gelirli ülkelerde bu oran yarının altında kalıyor. Ülkeler içinde ise en büyük eşitsizlikler, en yoksul hanelerde yaşayan çocuklar, kırsal bölgelerdeki aileler ve anneleri örgün eğitim almamış çocuklar arasında görülüyor.

Buna karşın, dünyanın her bölgesinde ve tüm gelir düzeylerinde çocukların babalarıyla oyun oynama olasılığı, anneleri ya da diğer bakım verenlerle oyun oynama olasılıklarının yaklaşık yarısı kadar. Bu durum, ebeveynlik programlarının ağırlıklı olarak annelere yönelik tasarlanması ve babaların büyük ölçüde göz ardı edilmesiyle daha da derinleşiyor.

Araştırmalar, özellikle bir bakım veren ya da arkadaşla birlikte gerçekleştirildiğinde oyunun çocukların öğrenmesi, ilişkiler kurması ve gelişmesi açısından temel bir rol oynadığını gösteriyor. Ancak yoksulluk, çatışmalar ve destek mekanizmalarının yetersizliği, milyonlarca çocuğu oyundan ve şiddet ile sömürüden uzak, güvenli oyun alanlarından mahrum bırakıyor. Bu engeller, özgüven, iletişim becerileri ve sosyal gelişim üzerinde yetişkinlik dönemine kadar uzanabilecek kalıcı etkiler yaratıyor.

UNICEF, hükümetlere, iş dünyasına ve diğer paydaşlara şu çağrılarda bulunuyor:

• Oyunu ve güvenli bağlanmayı teşvik eden ebeveynlik programları da dâhil olmak üzere hizmetlerin yaygınlaştırılması,
• 3 ila 6 yaş arasındaki her çocuğun okul öncesi eğitime ve oyun temelli öğrenmeye erişiminin sağlanması,
• Her çocuğun güvenli, kapsayıcı ve iyi durumda tutulan oyun alanlarına erişiminin garanti altına alınması.

Russell, sözlerini şöyle tamamladı:

“Yeni raporumuz, çatışma ve yoksulluk gibi etkenlerin ebeveynler ve bakım verenlerin küçük çocuklara büyümeleri ve gelişmeleri için ihtiyaç duydukları desteği sunmalarını nasıl zorlaştırdığını ortaya koyuyor. Sosyal koruma mekanizmalarına ve erken çocukluk hizmetlerine yapılacak yatırımlar, ailelere çocuklarının hayata iyi bir başlangıç yapmalarını sağlayacak zaman ve kaynakları sunabilir.”

#####

Editörlere Notlar

Bugün, dünya genelindeki ülkelerin yaklaşık yarısı çocukların evde bakım verenleriyle oyun oynama durumuna ilişkin uluslararası düzeyde karşılaştırılabilir veri topluyor. Standartlaştırılmış küresel ölçümlerin başladığı yirmi yıl önce ise bu sayı yalnızca 10 ülkeyle sınırlıydı. Bu gelişme, çocukların gelişebilmesi için ihtiyaç duyduklarının yalnızca hayatta kalmanın ötesine geçtiğine yönelik farkındalığın giderek arttığını gösteriyor.