Ebeveynlere yönelik çevrimiçi gizlilik ipuçları

İnternetteki tüm tıklamalarımız, paylaşımlarımız, yorumlarımız ve gönderilerimiz, silinmesi imkansız olabilecek dijital birer kayıt oluşturuyor. Dijital teknolojiyle büyüyen günümüz çocukları gizlilik, kimlik, itibar ve güvenliklerine yönelik daha önce görülmemiş büyüklükteki risklerle karşı karşıya kalıyor. Ebeveynler olarak, çevrimiçi dünyada bağımsız ve sorumlu bir şekilde gezinmek için ihtiyaç duydukları bilgi ve araçları sunarak çocuklarımızı destekleyebiliriz. Çocuğunuzun çevrimiçi ortamda gizliliğini korumasına yardımcı olacak bazı temel ipuçlarını sizlerle paylaşıyoruz:

Çevrimiçi gizlilik ipuçları

Cihazları kontrol edin

Akıllı telefonlar, tabletler, bilgisayarlar ve akıllı cihazlar (internete bağlanabilen oyuncaklar, hoparlörler ve saatler gibi) dahil olmak üzere çocuğunuzun kullandığı tüm cihazların güncelliğini koruduğundan ve bu cihazlarda en son sürüm yazılımların yüklü bulunduğundan emin olun. Bunları yapmak sizi izinsiz erişim, kimlik hırsızlığı ve veri ihlalleri gibi güvenlik risklerine karşı koruyacaktır.

Toplanan ve paylaşılan verileri (örneğin konum ve fotoğraflar) asgari düzeye indirmek, kamera ve mikrofonlara erişimi denetlemek için tüm cihazların gizlilik ayarlarını kontrol edin. Kullanmadığınız zamanlarda web kameralarının üzerini kapatın.

Ayarları kontrol edin

Çocuğunuzun kullandığı sosyal medya platformlarının, oyunların ve uygulamaların ayarlar bölümünü inceleyin. Bilgilerini görüntüleyebilecek ve onlarla iletişim kurabilecek kişileri belirlemek için gizlilik, güvenlik ve hesap ayarlarını gözden geçirin.

Bu platformların ve uygulamaların birçoğu kameranıza, mikrofonunuza, rehberinize, fotoğraflarınıza ve konumunuza da erişim talep eder. Her uygulamanın "izinler" listesini inceleyin ve çocuğunuzun yaşı ve gelişimi için gerekli veya uygun olmayanları devre dışı bırakın ya da kısıtlayın.

Ebeveyn kontrollerinden faydalanın

Birçok cihaz, platform, uygulama, oyun ve internet servis sağlayıcısı üzerinde kullanabileceğiniz çeşitli “ebeveyn kontrolü” araçları bulunmaktadır. Bu araçlar, gizlilik ayarlarının yanı sıra içeriklerin uygunluğu, ekran süresi sınırları ve çevrimiçi satın alma gibi konuları yönetmenize imkan tanır. Hangi uygulamada/platformda hangi özelliklerin olduğunu öğrenmeye çalışın. Arama motoruna ilgili cihazın, platformun veya oyunun adı ile "ebeveyn kontrolleri" yazarak arama yaparsanız, çevrimiçi güvenlik uzmanları ve diğer ebeveynlerin paylaştığı yol gösterici bilgilere ve ipuçlarına ulaşabilirsiniz.

Çevrimiçi güvenlikle ilgili internet sitelerinde ve ebeveyn topluluklarında paylaşılan tavsiyelerden faydalanın. Örneğin, internetmatters.org adlı internet sitesini ziyaret ederek farklı cihaz ve uygulamaların sunduğu ebeveyn kontrolü ayarları hakkında bilgi edinebilirsiniz.

Ailenizin gizliliğine öncelik verin

Sizin ve ailenizin kullandığı internet tarayıcısı, e-posta sağlayıcısı ve mesajlaşma platformu gibi araçları gözden geçirin. İzlenmeyi önleyen, reklamları engelleyen ve gizliliği en etkili şekilde sağlayan ayarları tercih edin.

Hesaplarınızı güvende tutmak için güçlü parolalar oluşturun. Mümkünse ilave güvenlik önlemi olarak çok faktörlü kimlik doğrulama yöntemlerinden faydalanın. Şifre yöneticisi araçları kullanın ve şifrelerinizi kesinlikle başkalarıyla paylaşmayın. Cihazlarınızı korumak için antivirüs yazılımları yükleyin. 

Yenilikleri takip edin

Gizlilik ayarları ve bunlarla ilgili özellikler sürekli değişmekte ve gelişmektedir. Birkaç ayda bir güncellemeleri kontrol etmek ve gerektiğinde gizlilik ayarlarınızı değiştirmek için bir hatırlatıcı oluşturun.

Çocuğunuzun dijital okuryazarlığını destekleyin

Gizlilik ayarları ve ebeveyn kontrolleri, çocuklarımızın gizlilik hakkını korumak ve onları çevrimiçi ortamlarda güvende tutmak için faydalandığımız değerli araçlardır. Ancak çocukların çevrimiçi dünyada sorumlu ve bağımsız bir şekilde nasıl gezineceklerini öğrenmesi de son derece önemlidir. Bu konuya hızlı bir giriş yapmanıza yardımcı olacak ipuçlarını öğrenmek için okumaya devam edin:

Küçük çocuklar için nereden başlamalı?

En erken safhada başlayın

Dijital cihazları kullanmaya başlar başlamaz, çocuğunuzu gizlilik fikriyle tanıştırın ve bu kavramı hem bir hak hem de çevrimiçi ortamda güvende kalmanın anahtarı olarak görmesini sağlayacak yöntemler geliştirin. Kişisel bilgilerimizi neden güvende tutmamız gerektiğini ve çevrimiçi ortamlarda yaptıklarımızın nasıl kalıcı kayıtlar veya 'dijital ayak izleri' bıraktığını açıklamak için çocuğunuzun yaşına ve gelişim düzeyine uygun bir dil kullanın.

Çocuk dostu platformları tercih edin

Çocuğunuzun güvenliğine ve gizliliğine öncelik veren kullanışlı uygulamalar ve oyunlar bulun. İncelemeleri görmek için Common Sense Media gibi sitelere göz atın ve diğer ebeveynlerin tavsiyelerine başvurun.

Aile içi kurallar belirleyin

İsim, doğum günü, adres, telefon numarası, okul adı veya diğer kişisel bilgiler gibi ayrıntıları çevrimiçi mecralarda paylaşırken her zaman dikkatli olmaları gerektiğini vurgulayın. Şifrelerini yakın arkadaşlarıyla bile kesinlikle paylaşmamaları gerektiğini hatırlatın. Çevrimiçi ortamda sergilediğiniz davranışlara dikkat edin ve olumlu yönde örnek olmaya çalışın. 

Çocukların çevrimiçi faaliyetlerine rehberlik edin

Yeni uygulama, oyun ve platformları birlikte deneyin ve güvenli seçimler yapmalarında onlara yol gösterin. Yeni bir şey kullanmaya başlarken, ayarların ilk andan itibaren veri toplama sürecini asgari düzeye indirecek şekilde yapıldığından emin olun.

Güçlü şifre oluşturmak için yapılması gerekenleri ve her hesap için farklı şifre kullanmanın önemini birlikte irdeleyin. Şifreler hatırlaması kolay ancak başkalarının tahmin edemeyeceği (yani kişisel bilgi içermeyen) özellikte ve sekiz karakterden uzun olmalı, ayrıca mutlaka en az bir rakam, küçük harf, büyük harf ve sembol içermelidir.

Eleştirel düşünmeyi teşvik edin

Çocuğunuza, tıpkı gerçek hayatta olduğu gibi, internette tanıştıkları herkese güvenmemeleri gerektiğini anlatın. Çevrimiçi mecralarda başka insanlarla etkileşimde bulunurken dikkatli olmalarını, şüpheli bağlantı veya e-posta eklerine tıklamamalarını veya bunları paylaşmamalarını öğütleyin. Ev adresi gibi kişisel bilgilerin paylaşımı konusunda kimlere güvenebileceklerini açıklayın. İnternet sitesi adreslerinin "https" ile başlayıp başlamadığını ve tarayıcı çubuğunda asma kilit sembolü olup olmadığını kontrol edin.

Durup düşünmek

İnternet üzerinden herhangi bir şey yayınlamadan veya paylaşmadan önce durup düşünmesi konusunda çocuğunuzu yönlendirin. Bir şeyin internette yayımlandıktan sonra silinmesinin imkansız olabileceğini ve paylaştıkları şeyin istemedikleri kişiler tarafından da görüntülenebileceğini hatırlatın.

Yaşça daha büyük ve ergenlik çağındaki çocukların ebeveynlerine yönelik tavsiyeler

Açık iletişimi teşvik edin

Yaşça daha büyük çocuklarla sohbete başlamanın en iyi yolu, onlardan size en sevdikleri platformu öğretmelerini istemektir. Bu konuda birlikte araştırma yaparken, onlara kişisel bilgilerini internette paylaşma konusunda herhangi bir baskı hissedip hissetmediklerini ya da böyle bir baskı hisseden birini tanıyıp tanımadıklarını sorabilirsiniz. İnternette bir sorunla karşılaşmaları halinde ne yapmaları gerekir? En sevdikleri platformlarda bulunan gizlilik ayarlarını ve güvenlik araçlarını birlikte keşfedin.

Hangi bilgilerin toplandığını ve paylaşıldığını bildiklerinden emin olmak için Gizlilik ayarları kontrol listemizi birlikte gözden geçirin.

Sormak istedikleri bir soru veya endişe duydukları bir sorunla karşılaştıklarında her zaman sizden veya güvendikleri başka bir yetişkinden yardım istemeleri gerektiğini hatırlatın ve durum ne olursa olsun sizin için en önemli şeyin onların güvenliği ve iyiliği olduğu konusunda onlara güvence verin. 

Dijital ayak izimiz hakkında sohbet edin

Çocuklarınızı internette yaptıkları ve paylaştıkları her şeyin sonsuza kadar çevrimiçi platformlarda kalabileceği konusunda dikkatlice düşünmeye teşvik edin. İnternette fotoğraf paylaşmanın riskleri üzerinde durun ve bu fotoğrafların başkaları tarafından nasıl görülebileceğini ve kullanılabileceğini tartışın. Onlara çevrimiçi platformlardaki eylemlerimizin gerçek hayatta bize zarar verebilecek sonuçları beraberinde getirebileceğini ve hatta gelecekteki okul ve iş fırsatlarımızı etkileyebileceğini hatırlatın.

Gizlilik hakkımız

Çocuklarınızın verilere erişim, verileri düzeltme ve silme talep etme hakları da dahil olmak üzere gizlilik haklarının bilincinde olup olmadıklarını kontrol edin. Veri erişim haklarını kullanmak için birlikte harekete geçmek ve bir sosyal medya şirketinin kullanıcılarına ait hangi bilgileri elinde tuttuğunu öğrenmek ilginç bir etkinlik olabilir. Bu tür "veri erişim" raporlarında genellikle kişisel ilgi alanlarımız, davranışlarımız ve psikolojik özelliklerimiz de dahil olmak üzere çevrimiçi faaliyetlerimizden elde edilen tüm veriler yer alır. Arama motoruna "veri erişim raporu" ve sosyal medya platformunun adını yazarsanız, talebinizi iletmek için hangi adımları izlemeniz gerektiğini öğrenebilirsiniz.

Bağımsızlıklarına saygı gösterin

Çocuklarınızın çevrimiçi gizliliğiyle ilgili karar alma süreçlerine onları da dahil edin. Kaygılarınızı paylaşın ve size verdikleri yanıtları yargılayıcı olmayan bir yaklaşımla dinleyin. Çocuklarınızın çevrimiçi ortamlardaki deneyimi artarken, hem onların çevrimiçi faaliyetlerinden haberdar olmak hem de yaşlarına uygun ölçüde sorumluluk almaları konusunda onları teşvik etmek için başvurabileceğiniz yöntemleri belirleyin.