UNICEF: Ukrayna’daki çocukların üçte birinden fazlası savaşın dördüncü yılında hâlâ yerinden edilmiş durumda

CENEVRE/KİEV, 17 Şubat 2026 – Ukrayna’da savaş beşinci yılına girerken, ülke genelindeki çocukların üçte birinden fazlası – 2.589.900 çocuk – hâlâ yerinden edilmiş durumda. Bu sayı, Ukrayna içinde yerinden edilmiş 791.000’den fazla çocuğu ve ülke dışında mülteci olarak yaşayan yaklaşık 1.798.900 çocuğu kapsıyor.

UNICEF Avrupa ve Orta Asya Bölge Direktörü Regina De Dominicis konuyla ilgili olarak şunları söyledi: “Milyonlarca çocuk ve aile güvenlik arayışıyla evlerini terk etti; bu amansız savaşın dördüncü yılında her üç çocuktan biri hâlâ yerinden edilmiş durumda. Ukrayna’daki çocuklar için güvenliğe ulaşmak giderek zorlaşıyor; sivil yerleşim alanlarına yönelik saldırılar ülke genelinde sürüyor. Bir bakıma savaş bu çocukların peşini bırakmıyor.”

Birçok çocuk evlerini birden fazla kez terk etmek zorunda kaldı. UNICEF tarafından yakın zamanda yapılan bir araştırma, yerinden edilen 15-19 yaş arası ergenlerin her üçünden birinin en az iki kez taşındığını ortaya koydu. Güvenlik, evlerini terk etmenin en yaygın nedeni olarak belirtildi.

Uzun menzilli saldırıların yoğunlaştığı bombardımanlar da dâhil olmak üzere, 24 Şubat 2022’den bu yana 3.200’den fazla çocuk hayatını kaybetti ya da yaralandı. Geçen yıl, çocuk kayıplarında 2024’e kıyasla yüzde 10 artış görüldü; bu, Birleşmiş Milletler tarafından doğrulanan çocuk kayıplarının art arda üçüncü yıl artış gösterdiği anlamına geliyor.

Çocukların güvendiği hizmetler son dört yılda büyük ölçüde tahrip oldu ve hala da artan bir baskı altında. 1.700’den fazla okul ve diğer eğitim tesisi hasar gördü veya yıkıldı; bu durum her üç çocuktan birinin yüz yüze eğitime tam zamanlı olarak devam edememesine yol açtı.

Enerji altyapısına yönelik son saldırılar, milyonlarca çocuğu ve aileyi sıfırın altındaki aşırı soğuklarda hayatta kalma mücadelesiyle karşı karşıya bıraktı; birçok aile günlerce ısınma, elektrik ve su olmadan yaşamak zorunda kalıyor. Bu koşullarda bebekler ve küçük çocuklar solunum yolu hastalıkları ve hipotermi açısından en yüksek risk altında bulunuyor. Tıbbi tesisler ise saldırılar ve azalan enerji nedeniyle hizmet vermekte zorlanıyor; yalnızca 2025 yılında yaklaşık 200 sağlık tesisi hasar gördü ya da yıkıldı.

Fiziksel tehlikelerin yanı sıra, çocukların ruh sağlığı üzerindeki baskı da artıyor. Sürekli saldırı korkusu, bodrum katlarında geçen uzun süreler ve sınırlı sosyal bağlantılarla evde yaşanan izolasyon, ergenleri derinden etkiliyor. Yakın tarihli bir araştırma, 15-19 yaş arası her dört gençten birinin Ukrayna’da bir geleceğe dair umudunu kaybettiğini ortaya koydu. Bu durum, çocukların ve gençlerin ihtiyaç duyduğu güvenlik, istikrar ve temel hizmetlere yönelik yapılması gereken yatırımların aciliyetini gösteriyor.

UNICEF, yerinden edilme ve süregelen şiddetten etkilenen çocuklara destek olmak amacıyla Ukrayna genelinde ve komşu ev sahibi ülkelerde çalışmalarını sürdürerek, hayat kurtaran yardım ve temel hizmetler sunuyor. UNICEF, güvenli suya erişim, sağlık hizmetleri, beslenme, eğitim, çocuk koruma ile ruh sağlığı ve psikososyal destek sağlarken; saldırılarda hasar gören okullar, sağlık tesisleri ve su sistemleri gibi kritik altyapının onarımı ve yeniden rehabilitasyonuna da katkıda bulunuyor.

2025 yılında UNICEF, yerel makamlar ve ortakları aracılığıyla 2,5 milyonu çocuk olmak üzere 7 milyon kişiye insani destek ulaştırdı. Ulusal ve yerel yetkililerle yürütülen iyileştirme programları sayesinde ülke genelinde yaklaşık 9,8 milyon kişinin sosyal hizmetlere erişimi güçlendirildi.

De Dominicis sözlerini şöyle tamamladı: “Uluslararası insancıl hukuk kapsamındaki yükümlülüklere uyulmalı ve çocuklar ile onların yaşamak için ihtiyaç duydukları sivil altyapıyı korumak için mümkün olan her türlü önlem alınmalıdır. Her çocuğun güven içinde büyüme hakkı vardır ve bu hak hiçbir istisna olmaksızın korunmalıdır.”