Çocuk işçiliği

Çocuk işçiliği, temel bir çocuk hakkı ihlalidir ve çocukların sağlığı, eğitimi, gelişimi ve refahı için önemli bir tehdittir. TÜİK Resmi İstatistikleri en az 720.000 çocuğunun, yani çocuk nüfusunun %4,4'ünün çalıştığını göstermektedir.

• Sokakta çalışanlar da dahil olmak üzere, çalışan çocukların yaklaşık yarısı (%45,5) hizmet sektöründedir.
• % 30,8'i tarımda çalışmaktadır.
• % 23,7'si endüstriyel imalatta, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerde çalışmaktadır.

Çeşitli araştırmalar, mülteciler arasında da çocuk işçiliğinin yaygın olduğunu göstermektedir.

Türkiye'de çocuk işçiliğinin başlıca nedenleri arasında çocuk yoksulluğu, sosyal korumadaki eksiklikler ve kayıt dışı ekonomi vardır. Türkiye'deki istihdamın yaklaşık üçte biri (%30) kayıt dışı sektördedir ve bu nedenle, çocuk haklarına tam olarak uyulmasını sağlamak çok kolay olmamaktadır.

Çözüm

UNICEF; çocuk işçiliğinin ortadan kaldırılmasına yardımcı olmak için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve üniversitelerle birlikte çalışmaktadır. UNICEF ayrıca Çocuk İşçiliği ile Mücadele Ulusal Programı’nın (2017-2023) hedeflerinin gerçekleştirilmesine de katkıda bulunmaktadır. Bu kapsamda çocuk işçiliği konusundaki çalışmaları şunlara odaklanmaktadır:

 Kamu yönetimi kapasitelerinin güçlendirilmesi: UNICEF, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile birlikte çalışarak, çocuk işçiliği ile mücadele eden çok sektörlü yerel ekiplerin operasyonel kapasitelerinin tespit, izleme ve yönlendirme hizmetleri yoluyla güçlendirilmesine katkı vermektedir.

Çocuğa duyarlı sosyal koruma: UNICEF, savunmasız çocuklar ve aileler için sosyal koruma (özellikle nakit transferleri) programları uygulamaktadır. Uzun vadeli dayanıklılık sağlamak ve ailelerin gelir yaratma kapasitelerini arttırmak için istihdam ve beceri geliştirme programları geliştirmekte ve bu kapsamda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile birlikte çalışmaktadır.

Çocuk hakları ve iyilik hali ile uyumlu iş uygulamaları: UNICEF, çocuk işçiliğini önlemek ve çalışma yaşamının çocuk hakları ile tam uyumlu biçime getirilmesi için özel sektör ile yakın işbirliği yapmaktadır. Bu çalışmalar, üretim zincirlerinde çocuk işçiliğinin önlenmesi, işyerinde çocuklu ailelere destek veren programların güçlendirilmesi, çocuklara duyarlı pazarlama stratejilerini, ve işletmelerin toplumsal yalam çevre üzerindeki etkilerini izlenmesi ve rehberlik hizmetleri sağlanmasını içermektedir.

Beceriler için mesleki eğitim sertifikası ve kapsamlı işyeri eğitimi: UNICEF; gençlere kapsayıcı, yeterli ve istihdam edilebilir mesleki/teknik eğitim sağlanmasına destek olmak için Millî Eğitim Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve özel sektörle çalışmaktadır.

Kanıta dayalı politika geliştirmenin desteklenmesi ve savunuculuk: UNICEF ve akademik ve sivil toplum ortakları aşağıdaki konularda çalışmalar yürüterek araştırmacılara, STK'lara ve politika yapıcılara yardımcı olmaktadır:

• İşgücü piyasalarının aile ve çocuklara etkilerin yönünden sosyo-ekonomik yönlerinin analiz edilmesi
• Farklı sektörlerdeki istihdam kalıpları ve kırılganlıkların bulgulanması
• Gelir getirici işler ve işe yerleştirme sistemlerinin aileler ve çocuklar üzerine etkilerinin bulgulanması
• Çocuk işçiliğini önleme programlarının etkisinin ölçülmesi ve yeni ulusal politika ve programlara katkı sağlanması