Những Em Bé Báo Hiệu Hy Vọng Cho Thập Kỷ Mới

Đón chào các em bé của thập kỷ mới đến từ Kon Tum, Việt Nam

UNICEF Viet Nam
UNICEF Viet Nam\Truong Viet Hung

23 Tháng 1 2020

Tại Việt Nam, những tiến bộ đáng kể đã được thực hiện trong 25 năm qua trong việc cải thiện tỷ lệ sống sót của trẻ em dưới năm tuổi. Từ năm 1990 đến 2018, tử vong trên 1.000 ca sinh sống giảm từ 52 xuống còn 21.

Ước tính có khoảng 47 trẻ sơ sinh chết mỗi ngày tại Việt Nam. Hầu hết là từ các nguyên nhân có thể phòng tránh được.

Tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh ở phía Bắc và Tây Nguyên vẫn cao và ở một số tỉnh, như Lai Châu và Kon Tum, tỷ lệ này cao gấp ba lần so với tỷ lệ trung bình quốc gia.

Các biện pháp can thiệp đơn giản như sinh con lành nghề để ngăn ngừa và điều trị các biến chứng khi mang thai, sinh nở; chăm sóc trẻ sơ sinh cần thiết sớm; bắt đầu cho con bú sớm; và chăm sóc bằng phương pháp kangaroo cho trẻ sinh non và nhẹ cân có thể cứu sống phụ nữ và trẻ sơ sinh.

UNICEF cảm ơn Bộ Y tế đã ưu tiên và nhân rộng các can thiệp này. Do đó, chúng ta cần đầu tư nhiêu hơn nữa để những can thiệp cứu sinh này đến được những nơi khó tiếp cận nhất ở những vùng xa xôi và miền núi.

UNICEF hỗ trợ chính phủ Việt Nam cung cấp các dịch vụ sức khỏe, dinh dưỡng, nước sạch – vệ sinh môi trường, giáo dục, bảo vệ trẻ em cho trẻ từ 0-8 tuổi tại địa bàn dự án Phát triển trẻ thơ toàn diện, nhằm đảm bảo các em được phát triển tối đa tiềm năng của mình. Từ tháng 1/2020, UNICEF sẽ đồng hành cùng gia đình các em bé của thập kỷ mới trong địa bàn dự án này để ghi lại những năm tháng đầu đời và sự lớn lên của các em.

Gặp gỡ bé trai Hảo, em bé sinh đầu tiên trong năm 2020 tại Kon Tum, Việt Nam

 

UNICEF Viet Nam\Truong Viet Hung
UNICEF Viet Nam\Truong Viet Hung

“Khi thấy vợ đau khi sinh, em chảy cả nước mắt. Em nắm tay vợ trong suốt thời gian ở bệnh viện. Khi nghe thấy con khóc, em mừng lắm” - A Hổ, 27 tuổi cha của bé cho biết.

Mang một cái tên giống cha với mong ước khi lớn lên sẽ khỏe mạnh như cha, cậu bé người dân tộc Giẻ Triêng - A Đình Hảo sinh vào 1h sáng ngày 1/1/2020. Cậu là em bé đầu tiên được sinh ra trong thập kỷ mới tại xã Đak Choong, Huyện Đak Glei, tỉnh Kon Tum, một trong những xã thuộc địa bàn dự án Phát triển trẻ thơ toàn diện do UNICEF hỗ trợ.

Hảo là con đầu lòng của gia đình và bé được sinh ở Trung tâm y tế huyện theo phương pháp sinh thường. Bé là một trong số không nhiều trẻ em dân tộc được sinh tại cơ sở y tế. Tại xã Đak Choong, theo tập quán của người Giẻ Triêng, cứ 2 trẻ sinh ra thì có 1 trẻ sinh tại nhà. Mẹ A Hảo chia sẻ, "Em chọn sinh tại bệnh viện để cho bé và mẹ an toàn hơn. Em cám ơn các chị cán bộ y tế ở trạm y tế xã và bệnh viện huyện rất nhiều. Các chị nói cho em biết những việc cần làm khi mang thai và khi sinh. Ngay sau khi sinh các chị nói em phải ôm bé trước ngực để tốt cho sức khỏe của bé. Sau đó, trước khi về nhà, bé được tiêm phòng viêm gan B. Em biết về nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn, từ cán bộ y tế xã khi đi khám thai. Ngay sau sinh, em cũng đã cho bé bú. Nhưng em nghĩ là mình cũng chưa biết đủ để nuôi con tốt. Em muốn biết nhiều hơn như cho bé ăn như thế nào, làm thế nào để bé không bị ốm. Em có biết về dự án. Em muốn tham gia để hiểu biết nhiều hơn để nuôi con tốt hơn.”

Hiểu được những khó khăn ấy, bố A Hảo nói thêm, “Bây giờ em cố gắng làm giúp hai mẹ con mọi thứ và mọi lúc hai mẹ con cần. Em nấu ăn cho vợ và con, giúp vợ tắm cho con”.

Gặp gỡ bé gái Đặng Thị Bảo Trân, em bé sinh đầu tiên trong năm 2020 tại Kon Tum, Việt Nam

 

UNICEF Viet Nam\Truong Viet Hung
UNICEF Viet Nam\Truong Viet Hung

“Cháu là một món quà cho gia đình em. Tụi em đặt tên cháu là quý báu và trân trọng” - mẹ bé Trân rạng rỡ chia sẻ, với một niềm tin chắc chắn rằng bé sẽ được như cái tên của mình.

Cô bé Đặng Thị Bảo Trân là em bé sinh vào ngày đầu tiên của thập kỷ mới tại địa bàn dự án Phát triển trẻ thơ toàn diện do UNICEF hỗ trợ, xã Tân Lập, Huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum. Sáng, mẹ của bé nói: “Tụi em cưới nhau nửa năm mà chưa có con. Nên khi sinh cháu, em và chồng rất mừng.” Bảo Trân sinh bằng phương pháp đẻ mổ tại Bệnh viện Thành phố Kon Tum. Mẹ của bé thường xuyên đi khám thai tại bệnh viện thành phố và nhận được sự tư vấn thường xuyên của y tế thôn bản trong thời kỳ mang thai.

“Em chỉ mong cháu lớn lên mạnh khỏe”, Sáng nói. “Tụi em học cùng với nhau từ cấp 1 đến cấp ba, nên hiểu nhau lắm”, Sáng cười, “Chồng em rất yêu em bé. Anh ấy làm công an xã. Ban ngày rất bận. Nên khi về nhà anh ấy cố làm hết mọi việc để giúp em và chăm con. Buổi đêm nếu em bé khóc, anh ấy luôn là người đầu tiên thức dậy để chăm em bé”.

“Em muốn biết nhiều kiến thức để chăm sóc em bé khỏe mạnh. Em chỉ sợ cháu ốm”, Sáng cho biết thêm “Em dạy tiểu học, cũng bận. Nên em thích đọc các tài liệu hướng dẫn chăm sóc trẻ trên trang web hoặc qua phần mềm của điện thoại di động. Bây giờ em chỉ biết mỗi kiến thức về bú sữa mẹ hoàn toàn thôi.”

Gặp gỡ bé gái Nguyễn Hoàng Sunny, em bé sinh đầu tiên trong năm 2020 tại Kon Tum, Việt Nam

 

UNICEF Viet Nam\Truong Viet Hung
UNICEF Viet Nam\Truong Viet Hung

Cô bé Nguyễn Hoàng Sunny – ‘Ánh Dương’ là con thứ 3 trong gia đình theo đạo Tin Lành có bố mở hiệu cắt tóc và mẹ làm bánh. Sunny – Ánh Dương là một trong hai em bé sinh vào ngày đầu tiên của thập kỷ mới tại địa bàn dự án Phát triển trẻ thơ toàn diện do UNICEF hỗ trợ, xã Tân Lập, Huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum. “Em sinh cháu khó hơn hai cháu trước. Em xuống bệnh viện thành phố đến lần thứ tư mới sinh và cháu sinh chậm mất vài ngày. Bác sỹ nói là cháu bị ‘giây rốn quấn cổ hai vòng’, nên khó sinh. Lúc sắp sinh, bác sỹ hỏi em muốn sinh thường hay sinh mổ? Em nói là nếu được con muốn sinh thường.”, Tô Thoại Thủy Nữ, mẹ cháu bé cho biết, “Em rất mừng là cháu sinh thường và khỏe mạnh. Em lo cho cháu nhiều hơn hai cháu trước. Em mong cháu lớn lên đầu tiên là khỏe mạnh rồi giỏi giang và đẹp như tên của cháu”.

Từ kinh nghiệm từ việc mang thai hai con lúc trước, mẹ của Sunny đi khám thai nhiều hơn khi mang thai em. Tuy nhiên cô cho biết cô mong muốn được biết nhiều hơn về kỹ năng chăm sóc trẻ để con lớn lên thông minh hơn hay phát triển trí não tốt hơn. Cô và chồng chăm hai con trước chủ yếu học theo kinh nghiệm từ những người thân. Những kinh nghiệm này phần lớn là về cách cho trẻ ăn để trẻ khỏe mạnh, mau lớn. Theo cô bây giờ như vậy là chưa đủ.

“Em mong rằng Sunny sẽ lớn lên thật khoẻ mạnh, giàu lòng nhân ái và toả sáng như chính cái tên của con.” Đây có lẽ là một điều ước mà tất cả cá bậc cha mẹ đều mong muốn ở con mình.”

Gặp gỡ bé trai A Ka Thanh, em bé sinh đầu tiên trong năm 2020 tại Kon Tum, Việt Nam

 

UNICEF Viet Nam\Truong Viet Hung
UNICEF Viet Nam\Truong Viet Hung

A Ka Thành, cậu bé người dân tộc Ba Na sinh lúc 8h sáng ngày 1/1/2020. Thành là em bé sinh ra đầu tiên trong thập kỷ mới tại xã Đak Tờ Re, huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum, địa bàn dự án Phát triển trẻ thơ toàn diện do UNICEF hỗ trợ.

Y Đưch mẹ của Thành co biết “Thành là con thứ ba của tụi em. Hai cháu trước là con gái. Em rất vui khi sinh cháu. Tên Thành có nghĩa là thành công. Em mong cháu khi lớn lên sẽ đạt được nhiều thành công”.

Theo sự tư vấn của cán bộ y tế xã, Y Đưch đi khám thay đầy đủ - 3 lần trong suốt quá trình mang thai.

“Các chị cán bộ trạm y tế xã nói với em là nên sinh bé tại trạm y tế xã hoặc bệnh viện để an toàn hơn cho cả cho mẹ và bé. Nhưng theo phong tục của người Ba Na, em vẫn sinh bé tại nhà như hai bé trước. Lúc sinh cháu em được bà đỡ giúp.”, Y Đưch nói.

Trong năm 2019, số trẻ em người dân tộc được sinh tại nhà vẫn chiếm một nửa số trẻ mới sinh của xã Đak Tờ Re. Con số này thấp hơn năm 2018. Nhờ có sự tư vấn của cán bộ y tế, ngày càng nhiều bà mẹ muốn sinh con tại cơ sở y tế để có được sự chăm sóc tốt nhất cho mẹ và bé.

“Em chỉ mong cháu lớn lên khỏe mạnh và học giỏi. Nghề nghiệp thì tùy cháu muốn làm gì cháu thích”, Y Đưch nói. “Chồng em có giúp em giặt đồ, nấu cơm cho em và chăm bé. Nhưng em vẫn muốn anh ấy uống rượu ít hơn để giúp em và cháu được nhiều hơn”, Y Đưch cười. “Em chăm cháu cũng giống như hai cháu trước. Em chưa biết nhiều về các hoạt động của dự án. Nhưng nếu có, em muốn được tham gia các hoạt động dự án để biết nhiều và chăm con tốt hơn. Em cũng muốn bé được tiêm chủng đầy đủ để cháu không bị ốm. ”.

UNICEF Viet Nam\Truong Viet Hung
UNICEF Viet Nam\Truong Viet Hung

“Tên bé vần ‘A’ nên sẽ đứng đầu danh sách tên. Em mong bé luôn học giỏi và đứng đầu trong tất cả mọi việc và giỏi hơn cả con trai”, Phương mẹ của bé vui vẻ chia sẻ.

Cô bé Trịnh Lê Mai Anh là con thứ hai trong gia đình. Mai Anh là em bé đầu tiên sinh vào ngày đầu của thập kỷ mới tại địa bàn dự án Phát triển trẻ thơ toàn diện do UNICEF hỗ trợ, xã Kon Lơng Khơng, Huyện K’Bang, tỉnh Gia Lai.

“Khi mang thai cháu, em bị động thai từ tháng thứ ba. Em phải nghỉ ngơi, không làm gì cả trong 5 tháng. Em lo lắm, nên em đi khám thai thường xuyên ở trạm y tế xã và bệnh viện huyện. Khi cháu sinh ra em rất mừng. Em sinh cháu tại bệnh viện huyện.”, Phương cho biết.

“Cháu trước của tụi em là con gái. Bà nội cháu rất muốn tụi em có con trai. Bà có bảy cháu rồi, nhưng tất cả đều là cháu gái”, Phương nói “Đối với em con gái và con trai đều như nhau. Em càng thương cháu hơn vì cháu là con gái. Tên cháu là Mai Anh nghĩa là nhẹ nhàng, hiền dịu. Chồng em cưng cháu lắm. Anh ấy gọi bé là công chúa”.

Khi được hỏi về làm thế nào để chăm con tốt, Phương cho biết “Em biết nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn là trong 6 tháng đầu tiên chỉ cho bé bú sữa mẹ, không cần ăn thêm gì cả, kể cả uống nước, vì sữa mẹ có đầy đủ dinh dưỡng. Nhưng em vẫn muốn biết nhiều hơn nữa, để có thể chăm cháu tốt nhất”.

Mẹ của bé mong Mai Anh lớn lên thật giỏi giang, nên cô mong ước bé được hỗ trợ những điều kiện để được học tập tốt. Phương nói, “Trẻ em miền núi bị thiệt thòi nhiều hơn trẻ em thành phố trong việc học tập. Em muốn cháu được học tiếng Anh, được hỗ trợ để phát triển hết các tài năng của cháu như múa hát, nghệ thuật.”