Kolera aşısına, temiz suya ve sabuna erişemeyen milyonlarca kişi kolera salgınıyla karşı karşıya

Aşı Tedarikine İlişkin Uluslararası Koordinasyon Grubu (ICG) hayat kurtarıcı önlemleri acilen hızlandırma çağrısında bulunuyor

21 Mart 2024

CENEVRE/NEW YORK, 20 Mart 2024 – Aşı Tedarikine ilişkin Uluslararası Koordinasyon Grubu'na (ICG) göre, kolera vakaları, tüm dünyada hızlı bir şekilde artmaya devam ediyor ve kolera salgınını durdurmak için acilen harekete geçilmesi gerekiyor. Bu kapsamda temiz su, sıhhi koşullar ve hijyen hizmetleri sağlamak için daha fazla yatırıma ihtiyaç var. Sağlık hizmetlerinin yaygınlığının ve kalitesinin arttırılması, hastalıkları hızlı bir şekilde test etmek ve tespit etmek açısından büyük önem taşıyor. Salgınları önlemek için uygun fiyatlı oral kolera aşısı (OCV) dozlarının ek üretimi de hızlı bir şekilde gerçekleştirilmeli.

Küresel kolera aşısı stoku, ICG tarafından yönetiliyor. Grup; Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu, Sınır Tanımayan Doktorlar, UNICEF ve Dünya Sağlık Örgütü'nden oluşuyor. Aşı İttifakı Gavi; aşı stokunu ve OCV aşılarının teslimatını finanse ediyor. ICG üyeleri; hükümetleri, bağışçıları, aşı üreticilerini, paydaşları ve toplulukları kolera salgınını durdurmak ve tersine çevirmek için acilen harekete geçmeye davet ediyor. 

Kolera vakaları, 2021'den bu yana tüm dünyada  artıyor. 2022 yılında DSÖ'ye bildirilen vaka sayısı, 473 bine ulaştı. Bu sayı, 2021'de bildirilen vaka sayısının iki katına karşılık geliyor. 2023 için ilk veriler, 700.000'den fazla vaka ile daha da büyük artış olduğunu ortaya koyuyor. Salgınların çoğunda vaka ölüm oranları, yüksek bir düzeyde seyrediyor. Kolera hastalarının erken ve yeterli tedavisi için bir gösterge olarak kullanılan %1 eşiği aşıldı. Koleranın önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalık olduğu ve vakaların daha önceki yıllarda azaldığı göz önüne alındığında, bu eğilimlerin ne kadar kaygı verici olduğu daha iyi anlaşılıyor.

Kolera; Vibrio cholerae isimli bakterinin yol açtığı bulaşıcı bir bağırsak hastalığı olup dışkının su ve yiyeceklere karışması yoluyla yayılır. Kolera vakalarındaki artış, temiz suya ve sıhhi koşullara erişim konusunda uzun süredir devam eden eksikliklerden kaynaklanıyor. Bazı yerlerde bu eksiklikleri gidermek için çaba sarf edilse de iklimle ilgili faktörler, ekonomik güvensizlik, çatışmalar ve nüfusun yer değiştirmesi gibi nedenlerle pek çok yerde bu eksiklikler daha da artıyor. Kolera salgınını durdurmak için öncelikle su hizmetlerinin ve sıhhi koşulların güvenli bir şekilde yönetilmesi gerekiyor.

Şu anda Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Etiyopya, Haiti, Somali, Sudan, Suriye, Zambiya ve Zimbabve salgından en ciddi şekilde etkilenen ülkeler arasında yer alıyor. 

Halihazırda kolerayla mücadele eden ülkeler her zamankinden daha fazla sayıda sektörü içeren müdahale yaklaşımları benimsemeli. ICG üyeleri, salgından etkilenen ve etkilenebilecek ülkeleri acil adımlar atmaya davet ediyor. Bu ülkeler; vatandaşlarının temiz su, hijyen ve sanitasyon hizmetlerine erişmelerini sağlamalı ve koleranın yayılmasını önlemek için gereken bilgileri halkın erişimine sunmalı.  Bu hizmetlerin sağlanması için ülke düzeyinde daha fazla siyasi iradeye ve yatırıma ihtiyaç duyuluyor. Bunun yanı sıra erken teşhis ve müdahale için kapasite yaratılması, hastalıklar için gelişmiş tespit yöntemlerinden yararlanılması,  tedavi ve sağlık hizmetlerine hızlı erişim sağlanması da gerekiyor. Riskler konusunda iletişim ve toplum katılımı da dahil olmak üzere çeşitli konularda topluluklarla yakın bir işbirliği içinde çalışılması büyük bir önem taşıyor.  

Halihazırdaki aşı kıtlığı mevcut ihtiyaç düzeyiyle karşılaştırıldığında, küresel aşı stoku üzerinde benzeri görülmemiş bir baskı oluşturuyor. Sadece 2021 ve 2023 yılları arasında salgınla mücadele için talep edilen aşı dozu, önceki on yılın tamamında talep edilen toplam aşı dozunu aştı.

2022'nin Ekim ayında, devam eden aşı kıtlığı nedeniyle ICG, uzun süredir devam eden iki dozluk uygulamadan tek dozluk aşı uygulamasına geçilmesini önermek zorunda kaldı. Geçtiğimiz yıl yaklaşık 36 milyon doz aşı üretilirken, salgından etkilenen 14 ülke, tek doz reaktif strateji için 72 milyon doz aşıya ihtiyaç duyduğunu bildirdi. Bu talepler, gerçek ihtiyacın çok altında kalıyor. Mevcut dozlar, acil durumlarda kullanılmak üzere saklandığı için ülkeler, önleyici aşı kampanyalarını ertelemek zorunda kaldı ve bu da bir kısır döngü yarattı. Stratejideki değişiklik, mevcut aşıların daha fazla insanı korumasını sağladı ve devam eden arz açığı karşısında, daha fazla kolera salgınına yanıt verildi. Öte yandan, iki dozluk rejime dönüş ve önleyici aşı kampanyalarının yeniden başlatılması daha uzun süreli koruma sağlayacaktır.

2024'te küresel üretim kapasitesinin 37-50 milyon doz olacağı tahmin ediliyor ancak bu miktar, koleradan doğrudan etkilenen milyonlarca insanın ihtiyaçlarını karşılamaya yetmeyecek. Şu anda sadece tek bir üretici (EuBiologics) kolera aşısı üretiyor. Şirket, üretimini azami düzeye çıkarmak için elinden geleni yapsa da daha fazla dozda aşıya ihtiyaç var. 2025’ten önce yeni üreticilerin pazara girmesi beklenmiyor, dolayısıyla bu konudaki çalışmaların hızlandırılması gerekiyor. COVID-19 salgını sırasında uygulanan hızlı ve yenilikçi yaklaşımın, kolera salgını sırasında da uygulanması gerekiyor.

Pazara girmeyi planlayan ek üreticilerin çabalarını hızlandırmaları ve uygun fiyatlı aşılar sunmaları hayati bir önem taşıyor. 

Aşı üreticilerini, hükümetleri, bağışçıları ve paydaşları acilen aşı üretimini arttırmaya, kolera salgınını önlemek ve kontrol altına almak için gereken tüm yatırımları yapmaya davet ediyoruz.

#####

Editörlere notlar:

ICG hakkında: https://www.who.int/groups/icg

Doz stratejisi hakkında basın bülteni: https://www.who.int/news/item/19-10-2022-shortage-of-cholera-vaccines-leads-to-temporary-suspension-of-two-dose-strategy--as-cases-rise-worldwide

Kolera salgınının kontrol altına alınmasına ilişkin küresel görev gücü: https://www.gtfcc.org/ 

Kolera ile ilgili IFRC yayınları: https://www.ifrc.org/our-work/health-and-care/community-health/communicable-diseases/cholera

UNICEF'in tüm dünyada çocukları tehlikeye atan kolera salgını konusunda haberleri: https://www.unicef.org/stories/cholera-is-endangering-children-globally

Aylık durum raporları da dahil olmak üzere kolera salgını hakkında Dünya Sağlık Örgütü'nün raporları: https://www.who.int/emergencies/situations/cholera-upsurge

İrtibat Kişileri

Sema Hosta
Chief of Communication
UNICEF in Türkiye
Telefon: + 90 312 454 10 10

UNICEF hakkında

UNICEF dünyanın en dezavantajlı çocuklarına ulaşmak için dünyanın en zorlayıcı koşullarının var olduğu bölgelerde faaliyette bulunuyor. 190'dan fazla ülke ve bölgede her çocuk için çalışıyor, herkes için daha iyi bir dünya inşa etmeyi amaçlıyoruz.

UNICEF ve faaliyetleri hakkında daha fazla bilgi için: www.unicef.org

UNICEF’in Twitter, Facebook, Instagram ve YouTube hesaplarını takip edebilirsiniz.