Küresel finansman kesintileri, gelecek yıl 6 milyon çocuğun daha okulu bırakmasına neden olabilir – UNICEF

NEW YORK, 3 Eylül 2025 – Küresel eğitim finansmanında ciddi kesintiler yaşanırken, UNICEF’in bugün yayınladığı yeni analize göre, 2026 sonuna kadar tahmini olarak 6 milyon çocuğun daha okula gidemeyeceği öngörülüyor. Bu çocukların yaklaşık üçte biri insani kriz ortamlarında bulunuyor.

Eğitim için Resmi Kalkınma Yardımı (ODA), 2023’e kıyasla %24 oranında azalarak 3,2 milyar ABD doları düşecek. Bu kesintilerin neredeyse %80’i sadece üç bağışçı hükümetten kaynaklanıyor. Bu düşüş, dünya genelinde okula gitmeyen çocuk sayısını 272 milyondan 278 milyona çıkaracak, ki bu sayı Almanya ve İtalya’daki tüm ilkokulların boşaltılmasına eşdeğer.

UNICEF Genel Direktörü Catherine Russell, “Eğitimden kesilen her dolar sadece bir bütçe kararı değil, aynı zamanda bir çocuğun geleceğinin pamuk ipliğine bağlı olması demektir” dedi. “Özellikle acil durum ortamlarında eğitim, çocukları sağlık, koruma ve beslenme gibi temel hizmetlere bağlayan bir can simidi görevi görür. Aynı zamanda bir çocuğun yoksulluktan kurtulması ve daha iyi bir yaşam kurması için en güçlü fırsattır.”

Analize göre, Batı ve Orta Afrika bu riskle karşı karşıya bulunan 1,9 milyonluk çocuk sayısı ile en büyük etkiyi yaşayacak bölge konumunda. Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da ise 1,4 milyon çocuğun daha okula gidememesi bekleniyor. Diğer tüm bölgelerde de önemli gerilemeler öngörülüyor.

28 ülkenin, okul öncesi, ilkokul ve ortaokul düzeyindeki eğitim yardımlarının en az dörtte birini kaybetmesi bekleniyor. Bu ülkeler arasında Fildişi Sahili ve Mali en büyük risklerle karşı karşıya; kayıt oranlarının %4 düşmesi öngörülüyor, bu da sırasıyla 340.000 ve 180.000 öğrenciye denk geliyor.

Finansmanda gerçekleşmesi beklenen üçte bir oranındaki azalma nedeni ile ilköğretim dünya genelinde en çok etkilenecek alan olacak. Bu durum, öğrenme krizini derinleştirecek ve bu durumdan etkilenen çocukların yaşam boyu elde edecekleri gelirde toplamda 164 milyar ABD doları kayba yol açabilecek.

İnsani kriz ortamlarında eğitim, öğrenmenin ötesinde hayat kurtarıcı destek, istikrar ve travma yaşamış çocuklar için bir normalleşme hissi sunar. Ancak bu alanlarda gerçekleşen finansman kesintileri, bazı durumlarda ulusal eğitim bütçesinin en az %10’una denk gelen düşüşlere neden olabilir. Örneğin, UNICEF’in Rohingya mülteci müdahalesinde 350.000 çocuk temel eğitime erişimini kalıcı olarak kaybetme riskiyle karşı karşıya. Acil finansman sağlanmazsa, eğitim merkezleri kapanabilir ve çocuklar sömürü, çocuk işçiliği ve insan kaçakçılığı gibi risklere açık hale gelebilir.

Okul beslenme programları gibi temel hizmetler – ki bu bazen bir çocuğun gün içindeki tek besleyici öğünüdür – finansmanlarının yarısından fazlasını kaybedebilir. Kız çocuklarının eğitimi için sağlanan desteğin de önemli ölçüde azalması beklenmekte.

Sistem düzeyindeki geniş kesintiler, hükümetlerin kanıta dayalı planlar yapma, öğretmen gelişimini yeterince destekleme ve öğrenme sonuçlarını izleme kapasitelerini zayıflatacak. Bu da okulda kalan çocukların bile öğrenme kalitesinin düşmesine neden olacak; bu da tüm bölgelerde en az 290 milyon öğrencinin eğitim kalitesinde düşüş yaşaması anlamına geliyor.

UNICEF, bağışçı ve işbirliği yaptığı ülkelere eğitim alanını korumak için şu adımları atma çağrısında bulunuyor:

• Eğitim yardımlarını daha adil ve etkili hale getirmek; en az %50’sini en az gelişmiş ülkelere yönlendirmek;
• İnsani kriz ortamlarında eğitim fonlarının korunmasını sağlamak ve eğitimi diğer temel hizmetlerle birlikte hayat kurtarıcı bir müdahale olarak önceliklendirmek;
• Eğitim yardımlarını temel öğrenmeye odaklamak; erken çocukluk ve ilköğretime öncelik vermek;
• Küresel finansman yapısını UN80 Girişimi doğrultusunda daha yalın hale getirerek, verimliliğini arttırmak
• Temel eğitim fonlarının yerine geçmemek koşuluyla, yenilikçi finansman modellerini genişletmek.

Russell, “Çocukların eğitimine yatırım yapmak, geleceğe yapılan en iyi yatırımlardan biridir – herkes için,” dedi. “Çocukları eğitimli ve sağlıklı olan ülkeler daha iyi gelişim performansı gösterir ve bu daha istikrarlı ve müreffeh bir dünyanın oluşumuna katkı sağlar.”

####

Editörlere Notlar:

Projeksiyonlar, OECD Alacaklı Raporlama Sistemi (CRS, 2023 – mevcut en güncel yıl) ve DonorTracker (Temmuz 2025) verilerine dayanmaktadır. Kamu bağışçı açıklamaları ve politika belgeleri, eğitim bütçelerinin nerelerde azaltıldığını belirlemek için kullanılmıştır. Diğer ülkeler için orantılı kesintiler varsayılmıştır. Okulu bırakma riski altındaki ek çocuk sayısı tahmini, ilköğretim ve ortaöğretim için eğitim yardımlarının %25 veya daha fazla azalmasının beklendiği düşük ve alt-orta gelirli ülkeleri hedef alır. Bu ölçekteki kesintilerin hükümetler tarafından hızla telafi edilemeyeceği varsayılmıştır. Okulu bırakma oranlarının zaten durakladığı ülkelerde, etki daha çok eğitim kalitesinde hissedilecektir.