Gerçek mi efsane mi: Koronavirüs (COVID-19) hakkında ne kadar bilgi sahibisiniz?

Gerçekleri bilmeniz, gerektiği gibi hazırlanmanız, kendinizi ve sevdiklerinizi korumanız açısından çok önemlidir.

UNICEF

Koronavirüs (COVID-19) yayılırken yanlış bilgiler de yayılmaktadır. Gerçekleri bilmeniz, gerektiği gibi hazırlanmanız, kendinizi ve sevdiklerinizi virüse karşı korumanız açısından çok önemlidir..

Virüs hakkındaki bilginizi test edin ve bu testi ailenizle, arkadaşlarınızla ve meslektaşlarınızla paylaşarak yanlış bilgilere karşı mücadelede lütfen bize yardımcı olun.

sneezing
UNICEF

1. Koronavirüs (COVID-19) nasıl bulaşır?

 

□ Solunum yolu damlacıklarının öksürük ve hapşırık sonucu çevreye yayılmasıyla

□ Virüslü yüzeye dokunduktan sonra elin yüze sürülmesiyle

□ Her iki yolla da

 

CEVAP: Her iki yolla da. Virüs, enfeksiyonlu bir kişinin solunum yolundan çıkan damlacıklarla (öksürme ve hapşırma) doğrudan temas ya da virüs bulunan yüzeylere dokunduktan sonra ellerinizin ağzınıza, burnunuza ve gözlerinize değmesi sonucunda bulaşır.

evcil hayvan
UNICEF

2. Koronavirüs (COVID-19) evde beslediğim hayvandan bana bulaşır mı?

 

□ Evet

□ Hayır

 

CEVAP: Hayır. Kedi ve köpek gibi evde beslenen hayvanların COVID-19’a yol açan virüsü bulaştırdıklarına ilişkin herhangi bir kanıt yoktur.

emojis
UNICEF

3. Koronavirüs hastalığına (COVID-19) yakalanmamak için en iyi korunma yolları nelerdir?

 

□ Ellerin sabun ve suyla yıkanması ya da alkollü bir dezenfektan ile temizlenmesi

□ Nezle ya da grip gibi semptomlar sergileyenlere yakın temastan kaçınılması

□ Yüze dokunmaktan kaçınılması

□ Hepsi

 

CEVAP: Hepsi. Semptomlar (yüksek ateş, öksürük, solunum güçlüğü) varsa, gecikmeden tıbbi yardıma başvurarak hastalığın yayılmasını sınırlandırma çabalarına yardımcı olmalıyız. Semptomlar sürerken evde kalmalı, hastalığın başkalarına da geçmemesi için kamuya açık yerlere gitmekten kaçınmalıyız. Öksürürken ya da hapşırırken ağzınızı ve burnunuzu bir mendille ya da kolunuzun içiyle kapatın, mendili hemen atın ve hemen ardından ellerinizi yıkayın.

emojis
UNICEF

4. Koronavirüs hastalığı (COVID-19) kimleri etkiler?

 

□ Yaşlıları

□ Gençleri

□ Herkesi

 

CEVAP: Herkesi. Her yaştan insan virüsten etkilenebilir. Herkes ellerini sık sık su ve sabunla yıkayarak koruyucu önlemler almalıdır. Yaşlılar ve daha önceden sağlık sorunları olanların (örneğin  hipertansiyon, kronik akciğer ve böbrek hastalıkları, diyabet ve kalp rahatsızlığı olanlar) ile sigara içinlerin virüsün yol açtığı hastalığı daha ağır yaşadıkları görülmektedir.

handwashing
UNICEF

5. Karonavirüsü öldürmek için el temizleme ürünlerinde ve dezenfektanlarda en az yüzde kaç alkol olması gerekir?

 

□ %40

□ %50

□ %60

 

CEVAP: Etkili olabilmesi için el dezenfektanında ya da alkollü temizleyicide  en az %60 alkol olmalıdır.

viurs
UNICEF

6. Koronavirüs hastalığının (COVID-19) önlenmesinde ya da tedavisinde kullanılabilecek bir aşı ya da özel bir ilaç var mıdır?

 

□ Evet

□ Hayır

 

CEVAP: Hayır. Virüsü önleyecek ya da tedavi edecek herhangi bir aşı ya da özel ilaç henüz yoktur. Bilim insanları bir aşı geliştirmek üzere çalışmaktadır. Ancak, şunun bilinmesi önemlidir: Koronavirüs hastalığının (COVID-19) yol açtığı semptomlardan çoğu tedavi edilebilmektedir ve sağlık görevlilerinin tedaviye erken başlaması ı sonuçları iyileştirebilmektedir.  Hastaların çoğu, destek tedavisi ile iyileşmektedir.

hand washing
UNICEF

7.  Koronavirüs hastalığına (COVID-19) yakalanmamak için ellerinizi ne kadar süreyle yıkamanız gerekir?

 

□ 5 saniye

□ 15 saniye

□ 20 saniye

 

CEVAP: En az 20 saniye – süre tutmak için bildiğiniz bir şarkıyı iki kez söyleyebilirsiniz (ör: “İyi ki Doğdun...”) . Özellikle; bir şey yemeden önce, burnunuzu temizledikten, öksürdükten ya da hapşırdıktan sonra, tuvalete giderken ve çıktıktan sonra ellerinizi sık sık su ve sabunla yıkayın.u öğrenmek için ulusal ve yerel sağlık görevlilerinin güncellenmiş bilgilerini sürekli takip edin.

viurs
UNICEF

8. Koronavirüs hastalığı (COVID-19)  griple aynı mıdır?

 

□ Evet

□ Hayır

 

CEVAP: Hayır.  Koronavirüs hastalığı (COVID-19) ile grip (enflüanza), farklı virüslerin yol açtığı, birbirinden farklı enfeksiyöz hastalıklardır. Gerçi ikisi de solunum yolu hastalıklarıdır, benzer bir yolla yayılırlar (solunum yolundan gelen damlacıklar) ve benzer semptomlara sahip olabilirler (yüksek ateş, öksürük, solunum güçlüğü), ancak diğer özellikleri birbirinden farklıdır. Örneğin, COVID-19’dan farklı olarak grip için aşı vardır ve bu sıralar Kuzey Yarıkürede grip mevsimidir. Dolayısıyla grip aşısı  olarak da grib hastalığının önlenmesi önemlidir (COVID-19’la karıştırılabilecek semptomların ortaya çıkmaması açısından).

virus
UNICEF

9. Koronavirüs hastalığı (COVID-19) hava sıcaklığı yüksek olsa da düşük olsa da bulaşabilir mi?

 

□ Evet

□ Hayır

 

CEVAP: Evet.  Virüs yüksek hava sıcaklığında da düşük hava sıcaklığında da bulaşabilmektedir. Mevsimsel hava ve sıcaklık değişikliklerinin koronavirüs hastalığının (COVID-19) yayılması üzerinde etkili olup olmayacağı henüz bilinmemektedir. Diğer kimi virüsler, örneğin nezleye ve gribe yol açanlar soğuk geçen aylarda daha fazla yayılmaktadır; ancak bu hastalıklara daha sıcak aylarda yakalanmak da mümkündür. Bununla birlikte, soğuk havanın ve karın kendi başına koronavürüsü (COVID-19) öldüremeyeceğini biliyoruz. Ayrıca, sıcak banyo almak da sizi virüsten korumaz!

heat
UNICEF

10. Mektuplarda, ürünlerde ve paketlerde koronavirüs (COVID-19) virüsü olabilir mi?

 

□ Evet

□ Hayır

 

CEVAP: Evet. Eğer koronavirüs hastalığının (COVID-19) yerel ölçekte yayıldığı bir yörede yaşıyorsanız, virüs barındırabileceğinden başkalarının dokundukları herhangi bir nesneyle ya da yüzeyle temas sırasında gerekli önlemleri almış olmanız önemlidir. Ortada bir paket varsa elinize alıp açmadan önce paketin yüzeyini dezenfektanla temizleyin, ambalajı da hemen üstü kapalı bir çöp kutusuna atın. Bunun hemen ardından ise ellerinizi su ve sabunla yıkayın ya da alkollü bir bezle temizleyin. Yaşadığınız yörede virüsün yayılmasının ne durumda olduğun

CEVAPLAR

1. Her iki yolla da. Virüs, enfeksiyonlu bir kişinin solunum yolundan çıkan damlacıklarla (öksürme ve hapşırma) doğrudan temas ya da virüs bulunan yüzeylere dokunduktan sonra ellerinizin ağzınıza, burnunuza ve gözlerinize değmesi sonucunda bulaşır.

 

2. Hayır. Kedi ve köpek gibi evde beslenen hayvanların COVID-19’a yol açan virüsü bulaştırdıklarına ilişkin herhangi bir kanıt yoktur.

 

3. Hepsi. Semptomlar (yüksek ateş, öksürük, solunum güçlüğü) varsa, gecikmeden tıbbi yardıma başvurarak hastalığın yayılmasını sınırlandırma çabalarına yardımcı olmalıyız. Semptomlar sürerken evde kalmalı, hastalığın başkalarına da geçmemesi için kamuya açık yerlere gitmekten kaçınmalıyız. Öksürürken ya da hapşırırken ağzınızı ve burnunuzu bir mendille ya da kolunuzun içiyle kapatın, mendili hemen atın ve hemen ardından ellerinizi yıkayın.

 

4. Herkesi. Her yaştan insan virüsten etkilenebilir. Herkes ellerini sık sık su ve sabunla yıkayarak koruyucu önlemler almalıdır. Yaşlılar ve daha önceden sağlık sorunları olanların (örneğin  hipertansiyon, kronik akciğer ve böbrek hastalıkları, diyabet ve kalp rahatsızlığı olanlar) ile sigara içinlerin virüsün yol açtığı hastalığı daha ağır yaşadıkları görülmektedir.

 

5. Etkili olabilmesi için el dezenfektanında ya da alkollü temizleyicide  en az %60 alkol olmalıdır.


6. Hayır. Virüsü önleyecek ya da tedavi edecek herhangi bir aşı ya da özel ilaç henüz yoktur. Bilim insanları bir aşı geliştirmek üzere çalışmaktadır. Ancak, şunun bilinmesi önemlidir: Koronavirüs hastalığının (COVID-19) yol açtığı semptomlardan çoğu tedavi edilebilmektedir ve sağlık görevlilerinin tedaviye erken başlaması ı sonuçları iyileştirebilmektedir.  Hastaların çoğu, destek tedavisi ile iyileşmektedir.

 

7. En az 20 saniye – süre tutmak için bildiğiniz bir şarkıyı iki kez söyleyebilirsiniz (ör: “İyi ki Doğdun...”) . Özellikle; bir şey yemeden önce, burnunuzu temizledikten, öksürdükten ya da hapşırdıktan sonra, tuvalete giderken ve çıktıktan sonra ellerinizi sık sık su ve sabunla yıkayın.

 

8. Hayır.  Koronavirüs hastalığı (COVID-19) ile grip (enflüanza), farklı virüslerin yol açtığı, birbirinden farklı enfeksiyöz hastalıklardır. Gerçi ikisi de solunum yolu hastalıklarıdır, benzer bir yolla yayılırlar (solunum yolundan gelen damlacıklar) ve benzer semptomlara sahip olabilirler (yüksek ateş, öksürük, solunum güçlüğü), ancak diğer özellikleri birbirinden farklıdır. Örneğin, COVID-19’dan farklı olarak grip için aşı vardır ve bu sıralar Kuzey Yarıkürede grip mevsimidir. Dolayısıyla grip aşısı  olarak da grib hastalığının önlenmesi önemlidir (COVID-19’la karıştırılabilecek semptomların ortaya çıkmaması açısından).

 

9. Evet.  Virüs yüksek hava sıcaklığında da düşük hava sıcaklığında da bulaşabilmektedir. Mevsimsel hava ve sıcaklık değişikliklerinin koronavirüs hastalığının (COVID-19) yayılması üzerinde etkili olup olmayacağı henüz bilinmemektedir. Diğer kimi virüsler, örneğin nezleye ve gribe yol açanlar soğuk geçen aylarda daha fazla yayılmaktadır; ancak bu hastalıklara daha sıcak aylarda yakalanmak da mümkündür. Bununla birlikte, soğuk havanın ve karın kendi başına koronavürüsü (COVID-19) öldüremeyeceğini biliyoruz. Ayrıca, sıcak banyo almak da sizi virüsten korumaz!

 

10. Evet. Eğer koronavirüs hastalığının (COVID-19) yerel ölçekte yayıldığı bir yörede yaşıyorsanız, virüs barındırabileceğinden başkalarının dokundukları herhangi bir nesneyle ya da yüzeyle temas sırasında gerekli önlemleri almış olmanız önemlidir. Ortada bir paket varsa elinize alıp açmadan önce paketin yüzeyini dezenfektanla temizleyin, ambalajı da hemen üstü kapalı bir çöp kutusuna atın. Bunun hemen ardından ise ellerinizi su ve sabunla yıkayın ya da alkollü bir bezle temizleyin. Yaşadığınız yörede virüsün yayılmasının ne durumda olduğunu öğrenmek için ulusal ve yerel sağlık görevlilerinin güncellenmiş bilgilerini sürekli takip edin.