จากความกังวลใจสู่ความเชื่อมั่นในวัคซีน

การสร้างความไว้วางใจต่อวัคซีนป้องกันโควิด-19 ในชุมชนที่อยู่ห่างไกล

มาก สิรภพ รักทองสุข
เด็ก ๆ เข้าร่วมการจัดกิจกรรมให้ความรู้เรื่อง โควิด-19 ในหมู่บ้านเจดีย์โคะ
UNICEF Thailand/2022/Bundit Chotsuwan
04 กรกฎาคม 2022

วัคซีนช่วยชีวิตคนได้หลายล้านคนนับตั้งแต่มีการฉีดวัคซีนครั้งแรกเมื่อ 200 ปีที่แล้ว แต่วันนี้หลายคนกลับยังลังเลที่จะไปรับวัคซีน เพราะมีข้อมูลเท็จและข่าวปลอมบนโซเชียลมีเดียที่เพิ่มมากขึ้น สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดและสำนักงานสาธารณสุขอำเภอในจังหวัดตากต้องเผชิญกับปัญหาดังกล่าวในช่วงแรกของการฉีดวัคซีนป้องกันโควิด-19 เมื่อประชากรในชุมชนห่างไกลมีความลังเลเพราะการบริโภคข้อมูลเท็จบนโซเชียลมีเดีย

จอ ทอ ผู้นำชุมชนแรงงานข้ามชาติในหมู่บ้านที่เรียกว่า "กิโลเมตรที่ 44" ในอำเภอพบพระ เล่าว่ามีโครงการฉีดวัคซีนที่ศูนย์สุขภาพซึ่งอยู่ไม่ไกลจากหมู่บ้าน “แต่มีคนไปแค่ 1-2 คน ชาวบ้านส่วนใหญ่กลัวฉีดวัคซีนแล้วเป็นอัมพาตและกลัวผลข้างเคียง หลายคนบอกว่า เขาเห็นกับตาเลยในโซเชียลว่ามีคนฉีดวัคซีนแล้ววูบเป็นลม”

จอ ทอ ผู้นำชุมชนแรงงานข้ามชาติในหมู่บ้าน
UNICEF Thailand/2022/Bundit Chotsuwan
จอ ทอ ผู้นำชุมชนแรงงานข้ามชาติในหมู่บ้าน

อัตราการฉีดวัคซีนป้องกันโควิด-19 ในจังหวัดตากเป็นหนึ่งในจังหวัดที่มีอัตราการฉีดวัคซีนที่ต่ำที่สุดในประเทศ ก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อสุขภาพประชากรในท้องถิ่นผู้อพยพจากประเทศเพื่อนบ้านเมียนมาร์ นั่นคือเหตุผลที่ยูนิเซฟร่วมมือกับหน่วยวิจัยโรคมาลาเรียโซโกล (SMRU) ให้ข้อมูลเกี่ยวกับประโยชน์และผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นจากวัคซีนกับแรงงานข้ามชาติที่อาศัยอยู่ในชุมชนห่างไกลในจังหวัดตาก

“วัคซีนคือหนึ่งในเครื่องมือที่สำคัญที่สุดที่ช่วยเราปกป้องกลุ่มคนเปราะบางในสังคมจากโควิด-19” นภัทร พิศาลบุตร เจ้าหน้าที่ด้านการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมและสังคม ยูนิเซฟ ประเทศไทย กล่าว “แต่ข้อมูลที่บิดเบือนเกี่ยวกับวัคซีนมีโอกาสแพร่กระจายอย่างรวดเร็วและเพิ่มความลังเลของการไปรับวัคซีน เป็นเรื่องสำคัญที่เราจะต้องให้ข้อมูลที่ถูกต้องแก่ผู้คนและสร้างความไว้วางใจ เพื่อให้แน่ใจว่ากลุ่มคนที่เปราะบางที่สุดสามารถเข้าถึงวัคซีนโควิด-19 ได้”

“แรงงานข้ามชาติส่วนใหญ่เผชิญกับอุปสรรคในการเข้าถึงบริการและข้อมูลด้านสุขภาพ”  พยงค์ ภู่ทอง รองหัวหน้าหมู่บ้านในเจดีย์โคะ กล่าว เขามีส่วนช่วยในการระบุและเข้าถึงชุมชนแรงงานกลุ่มเปราะบาง เพื่อลดช่องว่างในด้านสาธารณสุข ยูนิเซฟสนับสนุน SMRU ให้จัดชั่วโมงให้ความรู้ในภาษากะเหรี่ยงและพม่าตามความต้องการของแต่ละชุมชน

เจ้าหน้าที่ SMRU ได้จัดตั้งพื้นที่นำเสนอวิธีป้องกันตัวจากโควิด-19 และการให้ความรู้เรื่องวัคซีนในหมู่บ้านเจดีย์โคะ
UNICEF Thailand/2022/Bundit Chotsuwan
เจ้าหน้าที่ SMRU ได้จัดตั้งพื้นที่กิจกรรมพร้อมแขวนป้ายนำเสนอวิธีป้องกันตัวจากโควิด-19 และการให้ความรู้เรื่องวัคซีนในหมู่บ้านเจดีย์โคะ

กิจกรรมให้ความรู้เกี่ยวกับวัคซีนไม่เพียงแต่ช่วยสร้างความมั่นใจ แต่ยังมีบทบาทสำคัญในการควบคุมการระบาดของโรค โดยเฉพาะอย่างยิ่งในชุมชนห่างไกล กาญจนา วิญญูรัตน์ ผู้ประสานงานชุมชนและสาธารณะสัมพันธ์ ที่ SMRU กล่าวเสริมว่า "เจ้าหน้าที่สาธารณสุขอาจไม่ได้ไปเยี่ยมชุมชนห่างไกลบ่อยนัก อย่างเช่น หมู่บ้านถ้ำผาโด เนื่องจากเดินทางไกลและยากลำบาก การมาทำกิจกรรมให้ความรู้ช่วยให้ชุมชนได้รับข้อมูลที่ถูกต้องและได้รับความไว้วางใจในวัคซีนโควิด-19 เนื่องจากแรงงานข้ามชาติส่วนใหญ่มักได้รับข้อมูลผ่านโซเชียลมีเดียและปากต่อปาก ซึ่งมักทำให้ขาดความมั่นใจในการฉีดวัคซีน”

ก่อนการทำกิจกรรมลงพื้นที่แต่ละครั้ง เจ้าหน้าที่สาธารณสุขในพื่นที่และผู้นำชุมชนจะพบปะกับชาวบ้านเพื่อรับฟังข้อกังวลของพวกเขาเกี่ยวกับวัคซีน ประเมินความสมัครใจการรับวัคซีน และปรับแต่งเนื้อหาตามความเหมาะสม ซึ่งเป็นวิธีที่ยูนิเซฟและ SMRU ประเมินว่าจะเกิดประโยชน์สูงสุด เกิดการมีส่วนร่วมของชุมชนแรงงานข้ามชาติ และช่วยสร้างความมั่นใจในวัคซีน นอกจากนี้ SMRU ยังช่วยประสานงานกับหน่วยงานหน่วยงานสาธารณสุขเพื่อให้แน่ใจว่าชุมชนเหล่านี้สามารถเข้าถึงวัคซีนได้

เด็ก ๆ ที่อาศัยอยู่ในหมู่บ้านเจดีย์โคะมาเข้าร่วมกิจกรรม
UNICEF Thailand/2022/Bundit Chotsuwan
เด็ก ๆ ที่อาศัยอยู่ในหมู่บ้านเจดีย์โคะมาเข้าร่วมกิจกรรม

การจัดกิจกรรมในหมู่บ้านเจดีย์โคะเมื่อเร็ว ๆ นี้ เจ้าหน้าที่ SMRU พร้อมด้วยอาสาสมัครสาธารณสุขต่างด้าวและอาสาสมัครสาธารณสุขในหมู่บ้าน ได้จัดตั้งพื้นที่กิจกรรมพร้อมแขวนป้ายนำเสนอวิธีป้องกันตัวจากโควิด-19 และเชิญชวนชาวบ้านผ่านเสียงตามสายให้เข้าร่วมกิจกรรม กิจกรรมในวันนั้นเริ่มต้นด้วยการถามตอบกับผู้เข้าร่วมประมาณ 30-40 คน ถึงความรู้เรื่องโควิด-19 เพื่อนำไปสู่การอธิบายเรื่องการแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 ผ่านละอองฝอยจากระบบทางเดินหายใจของผู้ป่วยทั้งทางปากและจมูก ตลอดจนการแพร่กระจายของไวรัสที่ติดค้างอยู่บนสิ่งของ

จากนั้น เจ้าหน้าที่เริ่มอธิบายการทำงานของวัคซีนโควิด-19 ที่สามารถช่วยป้องกันการเจ็บป่วยที่รุนแรงจากไวรัสและมีบทบาทในการป้องกันมากขึ้นทั้งยังสามารถยุติการแพร่ระบาด โดยมีภาพประกอบเพื่อให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น  รวมไปถึงการให้ความรู้เรื่องผลข้างเคียงของวัคซีน ซึ่งเป็นข้อกังวลที่คนในหมู่บ้านสนใจเป็นอย่างมาก เจ้าหน้าได้เน้นย้ำความปลอดภัยของวัคซีนป้องกันโควิด-19 ซึ่งต้องผ่านการทดสอบอย่างเข้มงวดในการทดลองทางคลินิก อย่างไรก็ตามผลข้างเคียงก็อาจจะเกิดขึ้นได้เป็นเรื่องปกติ เช่นเดียวกับวัคซีนอื่น ๆ ท้งนี้การเกิดผลข้างเคียงเล็กน้อยถึงปานกลางหลังจากได้รับวัคซีนป้องกันโควิด-19 เป็นสัญญาณปกติที่ร่างกายกำลังสร้างภูมิคุ้มกัน ระหว่างการให้ความรู้ เจ้าหน้าที่จะเปิดโอกาสให้ชาวบ้านทุกวัยได้ถามข้อสงสัย แลกเปลี่ยนความรู้และความคิดเห็นกันอยู่เสมอ

พยงค์ ภู่ทอง รองหัวหน้าหมู่บ้านในเจดีย์โคะและเหล่าอาสาสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน
UNICEF Thailand/2022/Bundit Chotsuwan
พยงค์ ภู่ทอง (ผู้ชายคนกลาง) รองหัวหน้าหมู่บ้านในเจดีย์โคะและเหล่าอาสาสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน

“ก่อนหน้านี้เราไม่มีข้อมูลเกี่ยวกับวัคซีนเลย” พยู ซาน อาสาสมัครสาธารณสุขต่างด้าวที่หมู่บ้านกิโลเมตรที่ 35 ในอำเภอพบพระ กล่าว “ที่หมู่บ้านบอกกันปากต่อปากว่า ถ้าได้รับวัคซีน จะป่วยหนักและมีผลข้างเคียงที่ร้ายแรง ทุกคนพากันหวาดกลัว เพราะเราไม่รู้ว่าวัคซีนนั้นข้างในมีอะไรบ้าง แต่หลังจากได้รับข้อมูลจาก SMRU เกี่ยวกับวิธีการป้องกันตัวจากโควิด-19 และวัคซีน ทุกคนในหมู่บ้านรู้สึกมั่นใจมากขึ้นและยินดีรับการฉีดวัคซีนเพื่อปกป้องชุมชนของพวกเขาเอง”

จอ ทอ จากหมู่บ้าน 'กิโลเมตรที่ 44' กล่าวเสริมว่า "หลังจาก SMRU มาให้ความรู้พวกเราเรื่องวัคซีน และตอบคำถามที่กังวลใจของพวกเราได้ หลายคนในชุมคนยอมไปฉีดวัคซีน ตอนนี้มีคนในหมู่บ้านมากกว่าร้อยละ 90 ได้รับการฉีดวัคซีนแล้ว”

ยอดธง ชาวบ้านจากถ้ำผาโด้ ที่เพิ่งเข้าร่วมกิจกรรมการให้ข้อมูล กล่าวว่า “หมู่บ้านของเราอยู่ไกลจากเมืองใหญ่ ดังนั้นจึงไม่มีองค์กรใดมาให้ข้อมูลวัคซีนให้กับพวกเรา ข้อมูลส่วนใหญ่ที่เราเรียนรู้มาจากเฟซบุ๊ก ตอนนี้เลยรู้สึกมั่นใจมากขึ้น”

ยอดธงและครอบครัว
UNICEF Thailand/2022/Bundit Chotsuwan
ยอดธงและครอบครัว

การสนับสนุนจากยูนิเซฟช่วยให้ SMRU เข้าถึงเด็กและครอบครัวกว่า 12,000 คน ตั้งแต่ปลายปี 2564 ในหลายชุมชนห่างไกลในจังหวัดตาก เช่น อำเภอ พบพระ แม่สอด แม่ระมาด และ อุ้มผาง ผ่านกิจกรรมการให้ข้อมูลความรู้เรื่องโควิด-19 และวัคซีน ทั้งนี้เพื่อตอบข้อสงสัย ปรับความเข้าใจ และสร้างความเชื่อมั่นให้ชุมชนมีความพร้อมรับวัคซีนมากขึ้น ในปีนี้ SMRU วางแผนที่จะเข้าถึงเด็กและครอบครัวที่เปราะบางอีก 20,000 คนในจังหวัดตาก


ติดตามข่าวสารจากองค์การยูนิเซฟ ประเทศไทย

ไม่พลาดทุกการอัปเดต สมัครรับข่าวสารทางอีเมลกับเรา

สมัครเลย