ฝึกอ่านจนอ่านได้ กับบันได 6 ขั้นสร้างการเรียนรู้

โครงการ A Book A Week อ่านสัปดาห์ละเล่มในโรงเรียนธารมะลิ

ณิระชา ป้อมอุ่นเรือน อาสาสมัครนักเขียนจากมหาวิทยาลัยราชภัฏเลย
เด็ก ๆ ทำกิจกรรมฝึกการอ่าน
2022/Thanmali School
เด็ก ๆ ทำกิจกรรมฝึกการอ่าน
14 กุมภาพันธ์ 2024

ประเทศของเรามีภาษาไทยเป็นภาษาประจำชาติ เป็นสื่อกลางในการติดต่อสื่อสารและดำรงชีวิตประจำวัน เมื่อยุคสมัยเปลี่ยนผ่าน เทคโนโลยีก้าวหน้าขึ้นเกิดเทคนิคใหม่ ๆ ในการสื่อสารที่มุ่งเน้นไปที่ความสะดวกรวดเร็วมากขึ้น ส่งผลให้การใช้ภาษาไทยทั้งภาษาพูดและภาษาเขียนเริ่มผิดเพี้ยนไปโดยเฉพาะในกลุ่มเด็ก ๆ การจะปลูกฝังรากฐานทางภาษาที่ถูกต้องนั้นเริ่มต้นที่โรงเรียน และก่อนจะไปถึงทักษะการพูดและเขียนแน่นอนว่าต้องเริ่มที่ทักษะการอ่าน

ที่โรงเรียนธารมะลิ ครูนาดีฮะห์ เจ๊ะมามะ หรือครูนาดี มีความเชื่อมั่นว่า “ทักษะการอ่าน คือ พื้นฐานสำคัญในการเรียนรู้ด้านอื่น ๆ และเป็นเครื่องมือที่ทำให้นักเรียนได้พัฒนาตนเองและป้องกันไม่ให้เด็กออกนอกลู่นอกทางหลุดไปสู่หลุมดำของสังคม” ครูนาดีเริ่มสังเกตเห็นว่าในแต่ละห้องจะมีนักเรียนที่มีปัญหาอ่านไม่ออกเขียนสะกดคำไม่ได้อยู่เกินครึ่งและในจำนวนนั้นมีเด็กพิเศษที่มีความบกพร่องทางการเรียนรู้ (Learning Disability: LD) รวมอยู่ด้วย ซึ่งเป็นปัญหาสำคัญเร่งด่วนที่ต้องแก้ให้เร็วที่สุด ครูนาดีจึงออกแบบเครื่องมือในการใช้ทำกิจกรรมเพื่อแก้ปัญหาให้ตรงจุด ด้วยการใช้ “บันได 6 ขั้นสร้างการเรียนรู้”

ครูนาดีได้ชักชวนเหล่านักเรียนรุ่นพี่ที่มีทักษะด้านภาษาไทยในระดับดีมาเป็นจิตอาสาช่วยสอนน้อง ๆ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 และเพื่อน ๆ ในชั้นเดียวกัน โดยแบ่งเป็น 3 กลุ่มการอ่าน ซึ่งสมาชิกในแต่ละกลุ่มจะมีทักษะในการอ่านที่ใกล้เคียงกัน ได้แก่ กลุ่ม A คือนักเรียนที่อ่านได้ กลุ่ม B คือนักเรียนที่อ่านได้แต่สะกดไม่คล่อง กลุ่ม C คือนักเรียนที่อ่านไม่ได้และสะกดไม่คล่อง เพื่อให้สามารถพัฒนาทักษะการอ่าน-เขียนตามพื้นฐานของเด็ก ฝึกฝนตามลำดับขั้นจนเด็ก ๆ สามารถอ่านคล่องด้วยเครื่องมืออย่าง “นิทานฝึกอ่าน” ที่เข้าใจพื้นฐานและความสนใจของผู้เรียนเป็นอย่างดี โดยมีวิธีฝึกตามขั้นตอนต่อไปนี้

  • ขั้นที่ 1 ฝึกอ่านทุกวันในช่วงพักกลางวันเพื่อความต่อเนื่อง โดยใช้หนังสือเรียนและนิทานคำอักษรไทย
  • ขั้นที่ 2 ฝึกการอ่านควบคู่กับการเขียน เริ่มตั้งแต่ตัวอักษรไทย คำ ประโยค ไปจนถึงนิทาน
  • ขั้นที่ 3 ฝึกการคัดลายมือ นอกจากช่วยให้ลายมือสวยแล้วยังช่วยให้จดจำรูปแบบของคำศัพท์ต่าง ๆ ได้มากขึ้นด้วย
  • ขั้นที่ 4 ฝึกวาดรูปประกอบคำ ให้นักเรียนได้ใช้ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์และสนุกไปกับการเรียนรู้ และเข้าใจเรื่องการผสมคำมากขึ้น
  • ขั้นที่ 5 ฝึกการใช้คำมาแต่งเป็นประโยคเพื่อเล่าเรื่องในรูปภาพหรือเล่าเหตุการณ์ที่กำลังเกิดขึ้นแบบง่าย ๆ เช่น “ใคร+กำลังทำอะไร” หรือ “ใคร+ทำอะไร+กับใคร”
  • ขั้นที่ 6 ฝึกการเขียนตามภาพวาดอย่างมีอิสระทางความคิด

เด็ก ๆ จะได้ฝึกฝนผ่านบันได 6 ขั้นนี้โดยมีนักเรียนอาสาและครูนาดีคอยช่วยสอนอย่างใกล้ชิด และเมื่อครบ 6 ขั้นแล้วก็จะเริ่มสอนขั้นที่ 1-6 ใหม่เพื่อให้ทักษะการอ่านและเขียนเข้มแข็งขึ้นเรื่อย ๆ เด็ก ๆ ที่เข้าร่วมเองก็มีความภูมิใจในตัวเองที่สามารถอ่านออกเขียนได้มากขึ้น

ผู้เขียนขอร่วมชื่นชมในความเป็นครูที่มีอยู่เต็มหัวใจของครูนาดีฮะห์ เจ๊ะมามะ ครูแห่งโรงเรียนธารมะลิที่สร้างสรรค์แนวทางการเรียนการสอนใหม่ ๆ เพื่อตอบโจทย์ให้นักเรียนสามารถข้ามพ้นจากหลุมดำทางการศึกษาได้ด้วยตนเอง

บล็อกของยูนิเซฟ

บล็อกของยูนิเซฟคือบทความที่ส่งเสริมสิทธิและความเป็นอยู่ของเด็ก ๆ รวมถึงไอเดียในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของพวกเด็ก ๆ และครอบครัวของพวกเขา บทความบล็อกเหล่านี้จะนำเสนอข้อมูลและความเห็นจากเด็กและเยาวชน องค์กรพันธมิตร ผู้เชี่ยวชาญด้านสิทธิเด็ก และเจ้าหน้าที่ของยูนิเซฟในประเทศไทย อย่างไรก็ดี ความเห็นต่าง ๆ ที่ปรากฏในบทความบนบล็อกของยูนิเซฟนี้ เป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียนเท่านั้น ซึ่งอาจจะไม่ได้สะท้อนจุดยืนหรือความคิดเห็นอย่างเป็นทางการขององค์การยูนิเซฟ ประเทศไทย

อ่านเรื่องราวในหัวข้ออื่น ๆ