Образование во раното детство

Децата кои две-три години посетувале квалитетно предучилишно образование имаат подобар успех на училиште од оние кои не посетувале

Две деца градат кула од коцки во градинка
UNICEF/2016/Georgiev

Предизвик

Во првите пет години, детскиот мозок се развива со невидена брзина. За целосно да се искористат предностите од брзиот раст на мозокот, науката помогнала да се развијат програми за образование во раното детство и можности за децата да изградат темел што ќе трае цел живот.

Сепак, иако земјата бележи подобрување кај запишувањето во предучилишно образование од 22% во 2012 година на 35% во 2017 година, тоа е далеку зад целната стапка на ЕУ од 95%. Премногу деца ја пропуштаат можноста да развијат вештини за исполнување на својот потенцијал.

Сите деца немаат еднаков пристап до квалитетно образование во раното детство

Зависно од тоа каде живеат, од богатството на нивните семејства, етничката припадност, попреченоста или едноставно затоа што се поинакви, некои деца се во поголем ризик од пропуштање на раното образование. Сиромашните деца се во особено висок ризик, бидејќи само едно од 300 деца посетува било каква форма на предучилишно образование. Ова не само што го отежнува нивниот ментален и физички развој, туку и го продолжува циклусот на меѓугенерациска сиромаштија. Висококвалитетните програми за образование во раното детство имаат значително и позитивно влијание врз натамошниот развој на децата, овозможувајќи им на оние од сиромашните семејства да добијат порамноправен образовен почеток.

Децата со попреченост, исто така, се изложени на поголем ризик од пропуштање образование во раното детство. Во моментов, помалку од пет проценти од децата со попреченост ги користат придобивките од посетување некаква форма на градинка.

Пропуштеното образование во раното детство создава расчекор во успехот

Образованието во раното детство игра клучна улога во развојот на децата и има значајни позитивни социо-економски ефекти врз целото општество. Емпириските студии посветени на оваа тема ги потврдуваат овие докази, заедно со студиите за вложувања во раниот детски развој спроведени од Џејмс Хекман, и една скорешна студија за корелацијата меѓу одењето во градинка и резултатите на тестирањето ПИСА, што се спроведува во 34 земји на ОЕЦД.

Во земјава нема доволно предучилишни установи, особено во сиромашните рурални средини каде што се најпотребни. Исто така, значителен процент од родителите сѐ уште веруваат дека е подобро децата да бидат дома отколку во предучилишни установи, не разбирајќи ја вистинската корист од образованието во раното детство за развојот и успехот на нивните деца.

Многу често, квалитетот и реализацијата на програмите за рано учење се недоволни, додека наставниот кадар може да има придобивки од програмите за развој на капацитетот врз основа на најновите научни истражувања и достигнувања поврзани со развојот на мозокот. 

Со образованието во раното детство не само што се поддржува образовен успех, туку и се градат други вештини кај децата кои се од суштинска важност за учењето и развојот на мозокот. Развојот на „некогнитивните вештини“ - како интелектуална љубопитност, истрајност, социјални вештини и емотивна стабилност - во текот на детството и адолесцентските години се подеднакво важни за успехот на децата во доживотното учење, социјалната интеграција, личниот развој и подоцна, при вработувањето.

За УНИЦЕФ, фактот што премногу деца ја пропуштаат оваа можност за подобар живот едноставно е неприфатлив!

Решение

УНИЦЕФ се залага секое дете во земјата да има пристап до квалитетно образование во раното детство. За да се постигне ова, ние работиме на зголемување на пристапот и опфатеноста со разновидни предучилишни услуги преку формирање центри за ран детски развој. Во овие центри се реализираат кратки програми од по три часа дневно, со флексибилно работно време и во согласност со потребите на децата, родителите и заедниците. Тие играат клучна улога при обезбедување стимулативна средина за учење и подобри резултати во развојот на децата од оддалечените рурални подрачја каде недостигаат градинки.

УНИЦЕФ придонесе кон изработка на Програма за рано учење и развој, која е заснована на стандарди, развивање на институционален капацитет за подобрување на законската рамка, воведување гаранција за квалитет во предучилишните услуги преку постапки за лиценцирање и релиценцирање меѓу давателите на услуги, и мониторинг врз основа на резултати.

Ние развиваме ресурси, прирачници, водичи и други наставни материјали и материјали за учење, за да ги поддржиме давателите на услуги во подобра имплементација на програми за рано учење и развој, а спроведуваме и студии за поддршка на владините службеници и надлежните институции при изработка на политики базирани на докази, заради подобрување на благосостојбата на сите деца во земјата како предуслов за подобри образовни резултати.

Работиме на подигање на свеста за важноста на образованието во раното детство и на намалување на бариерите, со цел сите деца во земјата да можат целосно да го остварат правото на квалитетно рано учење и развој!