19 जुलाई 2021

"के तपाईं स्वस्थ हुनुहुन्छ?"

नेपाल टेलिभिजनमा प्रसारण भइरहेको नयाँ टेली श्रृंखला "जीवन चक्र" हेर्न नछुट्टाउनु होला! कर्णाली प्रदेशमा आधारीत पहिलो सिरिजको भागहरू हरेक आइतबार नेपाल टेलिभिजनमा बेलुकी ७:२५ बजे हेर्न सक्नुहुनेछ। प्रसारित भागहरू हामी यस पानामा पनि संकलन गर्नेछौं।  लेखन/निर्देशनः मनोज पण्डित प्रस्तुतिः नेपाल टेलिभिजन निर्माणः राष्ट्रिय स्वास्थ्य शिक्षा सूचना तथा…, कोभिड-१९ र सरुवा रोग, भाग १ भाग २, सिरिज ३ः मनोविज्ञान, भाग १ भाग २ भाग ३, सिरिज २ः सुदुरपश्चिम, भाग १ भाग २ भाग ३ भाग ४ भाग ५ भाग ६ भाग ७ भाग ८, सिरिज १ः कर्णाली, भाग १ भाग २ भाग ३ भाग ४ भाग ५ भाग ६ भाग ७ भाग ८
21 मे 2021

नेपालस्थित संयुक्त राष्ट्रसङ्घ र यसका साझेदारहरुद्वारा आपतकालीन कोभिड–१९ योजना जारी गर्दै नेपालका सबैभन्दा संकटासन्न व्यक्ति तथा समुदायहरुका लागि जीवनरक्षक सहायता ल्याउन अन्तर्राष्ट्रिय एक्यवद्धताका लागि आह्वान

काठमाडौं, जेठ ७ गते २०७८ - कोभिड–१९ महामारीकाबीच नेपाल ज्यादै जटिल अवस्थामा पुगेको परिप्रेक्षमा संयुक्त राष्ट्रसङ्घ र यसका साझेदारहरुले आज नेपाल कोभिड–१९ प्रतिकार्य योजना जारी गर्दै महामारीबाट प्रभावित सबैभन्दा सकन्टासन्न ७ लाख ५० हजार जनालाई आगामी ३ महिनासम्म सहयोग पु¥याउनका लागि एउटा आपतकालीन प्रतिकार्य योजना परिचालन गर्न ८ करोड ३७ लाख अमेरिकी…
18 मे 2021

कोभ्याक्स फसिलिटिद्वारा प्रदान गरिएको खोपको मात्रा यो साता ६ करोड ५० लाख पुग्दैछ, अहिलेसम्म यसको संख्या १७ करोड पुगिसकेको हुनुपर्दथ्यो। आफुसँग बढी मात्रामा खोप मौज्दात राखेका मुलुकहरूले अन्य मुलुकहरूलाई प्रदान गर्नको लागि यो नै उपयुक्त समय हो।

न्यूयोर्क, १७ मे २०२१ (२०७७ जेठ ३) – “विश्वभरि कोभिड-१९ विरुद्वको खोप समुचित रूपमा उपलब्ध गराउनको लागि स्थापित कोभ्याक्स फसिलिटिले वितरण गरेको खोपको संख्या अबको केहि दिन भित्रै ६ करोड  ५० लाख पुग्दै  छ, जुन हालसम्म १७ करोड पुगिसकेको हुनुपर्दथ्यो। आगामी महिना बेलायतमा जी-७ मुलुकका नेताहरूको सम्मेलन आयोजना हुँदै गर्दा तथा भारत तथा अन्य केहि दक्षिण…
22 जनवरी 2021

कोभिड-१९ खोप: बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू

१. के मैले कोभिड–१९ अर्थात कोरोना भाइरस रोग विरुद्धको खोप लिन जरुरी छ ?, यो खोपले कोरोना भाइरस रोग लाग्नबाट हामीलाई बचाउँछ । खोप लगाइसकेपछि यो रोग लागिहालेमा पनि गम्भीर बिरामी हुनबाट बचाउँछ । साथै, यो खोप लगाएपछि, तपाईंबाट अरुलाई कोरोना भाइरसको संक्रमण हुनबाट जोगाउँछ । नेपालमा कोरोना भाइरस विरुद्धको यो खोप १८ वर्ष माथिका सबै उमेर समूहलाई सिफारिश गरिएको छ ।, २. के कोरोना भाइरस रोग निको भएकाले पनि यो खोप लगाउनुपर्छ ?, पर्छ । विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार, कोरोना भाइरसको संक्रमण भएर निको भएकालाई पनि फेरी यो संक्रमण हुन सक्ने हुनाले खोप लगाउनुपर्छ । संक्रमण निको भएपछि बन्ने एन्टिबडी शरीरमा कति लामो समयसम्म रहन्छ भन्ने यकिन/थाहा नभएकोले पनि सबैले खोप लगाउनुपर्छ ।, ३. यो खोप कुन उमेर समूहलाई दिइन्छ ?, नेपाल सरकारले तोकेको प्राथमिकताको आधारमा चरणबद्ध रुपमा यो खोप १८ वर्षभन्दा माथिका सबैलाई तोकिएका सरकारी स्वास्थ्य संस्था वा खोप केन्द्रबाट निशुल्क दिइन्छ ।, ४. के यो खोप लिएपछि फेरी कोरोना भाइरसको संक्रमण हुन्छ ?, हुन सक्छ । यो खोप लिएपछि पनि केहि व्यक्तिहरुमा कोरोना संक्रमण हुन सक्छ । तर खोप लिएपछि कोरोना संक्रमण भएतापनि यसबाट गम्भीर बिरामी पर्ने सम्भावना निकै कम हुन्छ । त्यसैले खोप लिएपछि पनि भिडभाडमा नजाने, मास्कको अनिवार्य प्रयोग, अर्को व्यक्तिसँग २ मिटर दुरी कायम गर्ने तथा बेलाबेलामा साबुन पानीले हात धुनेजस्ता स्वास्थ्य सुरक्षाका मापदण्डहरूको पालनालाई…, ५. यो खोप कहाँ लगाउन पाईन्छ ?, यो खोप तोकिएका सरकारी स्वास्थ्य संस्था वा खोप केन्द्रहरूबाट निशुल्क दिइन्छ ।, ६. यो खोप कसले लगाउनु हुँदैन ?, यो खोपको पहिलो मात्रा लिएपछि गम्भिर एलर्जी (एनाफाइलेक्सिस् प्रतिक्रिया) भएको व्यक्तिहरूले यसभन्दा अघि अरु कुनै खोप वा औषधिसँग गम्भिर एलर्जी (एनाफाइलेक्सिस्) प्रतिक्रिया भएको गर्भवती महिलाहरूलाई यसका साथै १८ वर्ष मुनिका बालबालिकामा यो खोपको अनुसन्धान भइरहेकोले हाललाई यो समूहलाई खोप सिफारिश गरिएका छैन , ७. कुन कुन स्वास्थ्य समस्या भएकाहरूले यो खोप लिन हुन्छ?, दीर्घरोग जस्तै– मुटु, मस्तिष्क, फोक्सो  सम्बन्धी रोग, मृगौला रोग, मधुमेह (सुगर) शिकलसेल एनिमिया र क्यान्सर रोग भएका रोग प्रतिरक्षा कमी भएका वा रोग प्रतिरक्षा कमि गर्ने औषधि सेवनकर्ताहरू एच.आई.भि. भएका यस्ता स्वास्थ्य समस्या भएकाहरूले यो खोप लिनु झनै आवश्यक छ । कोरोना भाइरसको संक्रमण भएमा यस्ता स्वास्थ्य समस्या भएकाहरू बिरामी हुने सम्भावना बढी…, ८. यो खोप कत्तिको सुरक्षित छ ?, सुरक्षित छ । यो खोप विश्व प्रसिद्ध अक्सफोर्ड विश्वविद्मालय र एस्ट्राजेनिकाले बृहत् वैज्ञानिक अनुसन्धानबाट विकास गरिएको हो । विश्व स्वास्थ्य संगठनले यो खोप आकस्मिक प्रयोगको लागि सिफरिस गरिसकेको छ ।, ९. यो खोपको कति मात्रा लगाउनुपर्छ ?, यो खोपको दुई मात्रा लगाउनुपर्छ । पहिलो मात्रा लगाएको ८ हप्ता पूरा भएपछि १२ हप्ता भित्र दोस्रो मात्रा लगाउनु पर्दछ ।, १०. यो खोप लगाएपछि के के असरहरू देखिन सक्छन् ?, कोभिड–१९ खोप लगाएका केही मानिसहरूमा अन्य खोपहरू लगाउँदा जस्तै सामान्य असरहरू देखिन सक्छन् । यसका सामान्य असरहरूमा खोप लगाएको ठाउँमा सुन्निने, दुख्ने वा रातो हुनसक्ने, टाउको दुख्ने, ज्वरो आउने, जिउ दुख्ने, थकान वा आलस्य महशुस हुने, वाकवाकी लाग्ने, मांशपेशी वा जोर्नी दुख्ने, वान्ता आउने, आदि रहेका छन् । यस्ता सामान्य असरहरू विस्तारै ठिक भएर जान्छन् ।, ११. के यो खोपको पहिलो मात्रा लगाएपछि नै हामी सुरक्षित हुन्छौं ? , पूर्ण रुपले सुरक्षित हुन दोस्रो मात्रा पनि लगाउनैपर्छ । , १२. यो खोपले कति समयसम्म सुरक्षा प्रदान गर्छ ?, खोपको कारणले वृद्धि भएकोे प्रतिरोधात्मक क्षमता कति समयसम्म रहन्छ भन्ने अझैपनि यकिन भएको छैन । , १३. के यो खोप अभियानले नियमित खोप सेवालाई कुनै प्रभाव पार्छ?, पार्दैन । यो खोप लगाउने समयमा पनि बालबालिका र गर्भवती महिलाहरूलाई दिइने खोप सेवा नियमित चलिरहन्छ । , १४. खोप सेवाका बारेमा थप जानकारी कहाँबाट पाउन सकिन्छ ?, आफ्नो क्षेत्रमा रहेका स्वास्थ्य संस्था, स्वास्थ्यकर्मी, महिला सामुदायिक स्वास्थ्य स्वयंसेविका वा आमसञ्चारका माध्यमहरू मार्फत कोरोना भाइरस रोग विरुद्धको खोप कहाँ, कहिले, कसरी र कसले पाउन सकिन्छ भन्ने जानकारी पाइन्छ । यदि तपाईं खोप पाउने प्राथमिकिकरणमा पर्नु भएको छ भने, समूह अनुसारको सूचिमा आफ्नो नाम भए नभएको स्वास्थ्य संस्था वा नगरपालिका वा…, १५. के खोप लगाएपछि पनि जनस्वास्थ्यका मापदण्डहरु नियमित रुपले पालना गर्नु पर्छ ?, कोरोना खोप लगाएपछि स्वास्थ्य सुरक्षाका अभ्यासहरूः दुरी कायम गर्ने, मास्कको अनिवार्य प्रयोग गर्ने र बेलाबेलामा साबुन पानीले मिचिमिचि हात धुने व्यवहारहरूको नियमित पालना गर्नैपर्छ ।  (सूचना तथा तथ्याकका उपलब्धतासँगै यसमा भएका सन्देशहरु परिमार्जित गरिनेछ । अन्तिम अद्यावधिक मितिः १३ फाल्गुन २०७७)