10 Oktobar 2015

Teško je kad se vrata zatvore za tobom

Djeca bez roditeljskog staranja do sticanja punoljetstva, odnosno najkasnije do 18. godine života, posebno su zaštićena setom nacionalnih i međunarodnih normi. Država ima obavezu da im na individualnom nivou, u okruženju najsličnijem porodičnom, cijeneći najbolji interes djeteta, obezbijedi potpunu pravnu, socijalnu, zdravstvenu zaštitu, emotivnu sigurnost, te omogući pristup odgovarajućim obrazovnim, kulturnim, društvenim, sportskim i rekreativnim sadržajima. Do sticanja punoljetstva država je dužna da obezbijedi što bolju pripremu za osamostaljenje, ali i određenu podršku u periodu tranzicije. U cilju podrške u periodu tranzicije, mladi koji su bili djeca bez roditeljskog staranja u Crnoj Gori uživaju neka posebna prava. Ta prava garantovana su setom zakona iz oblasti socijalne i dječje zaštite, kao i zdravstvene zaštite, ali se, ipak, u praksi pokazuje da je to nije dovoljno. U Crnoj Gori, kao i u mnogim drugim državama, sticanje finansijske samostalnosti mladih je prolongirano1 , odnosno ne započinje punoljetstvom, čemu doprinosi visoka stopa nezaposlenosti mladih, kao i neadekvatna finansijska pomoć države tokom studiranja, pa se mladi značajno oslanjaju na podršku svojih roditelja/staratelja. Podaci iz drugog kvartala 2015. govore da stopa nezaposlenosti među mladima uzrasta od 15 do 24 godine iznosi 36,7%.2 Cijeneći da se potrebna podrška u periodu tranzicije ne svodi samo na finansijsku, limitiran raspon usluga koje su na raspolaganju mladima koji su kao djeca bez roditeljskog staranja bili u sistemu formalnog zbrinjavanja, ovu kategoriju stavlja u neravnopravan položaj u odnosu na opštu populaciju mladih.