18 Зургаа дугаар сар 2021

Бяцхан хүү, охиныхоо сэтгэцийн эрүүл мэндийг хэрхэн хамгаалах вэ?

Хүүхдийнхээ сэтгэцийн эрүүл мэндийн талаар хэзээнээс санаа тавих хэрэгтэй вэ? Хэрхэн гэр бүлийнхээ сэтгэцийн эрүүл мэндийг эерэгээр дэмжих вэ? Сэтгэл судлаач, хүүхэд хөгжлийн мэргэжилтэн доктор Лиза Дамоуртой ярилцаж дараах асуултуудад хариу авлаа., Хүүхдийнхээ сэтгэцийн эрүүл мэндийг хэрхэн хамгаалах вэ? Эцэг эхэд зориулсан мини хичээл видеоний текст, Аав, ээжүүд шинэ хүнтэй болох нь маш хариуцлагатай том ажил төдийгүй энэ үед тэд олон төрлийн сэтгэл хөдлөлийг мэдэрдэг. Энэ үед аав ээж та баярлан хөөрч, бас сэтгэлээр унаж,  тэвдэж, ядарч сандрах нь олонтаа. Гэхдээ та санаа зовж сандрах хэрэггүй, энэ бол хэвийн, байх л зүйл.   Намайг доктор Лиза Демур гэдэг. Энэ бол миний аав, ээжүүдэд зориулсан…, Аав, ээж болсноор сэтгэл санааны ямар өөрчлөлтүүдийг мэдэрч болох вэ?, Аав, ээж болсноор таны амьдралын олон зүйл өөрчлөгдөнө.  Магадгүй таны өдөр тутмын амьдралын бүх зүйл өөрчлөгдөнө. Хүмүүс аливаа шинэ нөхцөл байдалд дасан зохицохын тулд стрессдэж хямардгийг  бид сайн мэднэ. Хүүхэдтэй болох нь таны хувьд цоо шинэ нөхцөл байдал юм. Тиймээс та стрессдэж хямарч болно. Ямар нэгэн муу зүйл болсондоо биш л дээ.  Энэ бол…, Хүү, охиныхоо сэтгэцийн эрүүл мэндийг хэзээнээс хамгаалж эхлэх вэ?, Шинэ хүн мэндэлсэн тэр цагаас та түүний сэтгэцийн эрүүл мэндийг хамгаалж эхэлнэ.  Хүүхэд ээж, ааваараа хайрлуулж, тэднээс аюулгүй байдлыг мэдэрч, суралцдаг. Та хүүхэдтэйгээ халуун дотно  харилцаж, тэднийг хамгаалж, таагүй үед нь тайтгаруулж, хорвоо  ертөнцийг таньж мэдэхэд нь тусалснаар насан туршийнх нь сэтгэцийн эрүүл мэндийн сайн сайхан эх…, Стресс бухимдал нь хүүхдийн сэтгэлийн хөдөлгөөнд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?, Хүүхдийн хэрэгцээг үл хайхарч  орхигдуулах үед тэд тавгүйрхэн бухимдаж, стрессийн хариу үйлдэл нь идэвхжиж эхэлдэг. Энэ үед аав, ээжүүд хүүхдээ тайвшруулах үүрэгтэй. Стрессийн хариу үйлдэл намжиж бүх зүйл хэвийн болоход хүүхэд хүрээлэн буй орчныг аюулгүй, итгэж болох найдвартай гэдгийг ойлгодог.  Гэхдээ  зарим хүүхдийн тухайд өөр байж болно. Тэд…, Хэрвээ би өөрөө хайрлуулж өсөөгүй бол хүүхдээ хэрхэн хайрлах вэ?, Аав, ээж болно гэдэг нь амар зүйл биш. Үүнд хүн бүр суралцах хэрэгтэй болдог. Хэрвээ бид хичээвэл энэхүү хариуцлагатай  үүргийг  маш сайн биелүүлж чадна. Шинэхэн  аав, ээжүүд  олон зүйлийг анхаарч суралцах хэрэгтэй  болно. Таны хүүхдэдээ өгч чадах, бас та өөрөө хүүхэд байхдаа хүсэж, хүлээж байсан бүхнээ хүүхдэдээ зориулаарай. Та  бяцхан  хүү,…, Гэр бүлдээ сэтгэцийн эрүүл мэндийн таатай орчныг хэрхэн бүрдүүлэх вэ?, Олон жилийн судалгааны үр дүнд хүүхдэд хоёр зүйл хамгийн чухал, хэрэгтэй гэдгийг тодорхойлжээ.  Хүүхэд гэр бүлийн гишүүдээс   халуун дотно, урьдчилан таамаглаж болох  харилцааг хүсдэг. Хүүхэд аав ээжээсээ юу хүсэн хүлээхээ мэддэг байх нь чухал. Хүүхэдтэй тодорхой бүтэцтэй, ойлгомжтой байдлаар харилцаарай. Харилцааны халуун дотно уур амьсгал…, Уурлах, гуниглах зэрэг сэтгэл хөдлөлөө хүүхдэдээ харуулж болох уу?, Та хүүхдийнхээ анхны багш нь тул хүү, охин тань  сэтгэл хөдлөлийн талаарх бүхий л зүйлийг танаас суралцана. Хэрвээ та ямар нэгэн мэдрэмж тэр дундаа сэтгэл эмзэглүүлсэн мэдрэмжээ илэрхийлэх бол илэн далангүй боловч хүүхдэдээ айдас түгшүүр төрүүлэхгүйгээр хэрхэн зөв илэрхийлэх тухай бодох хэрэгтэй.  Ийм үед  та цэвэр агаарт алхах, бусдаас тусламж…, Сэтгэл санаа тавгүй үедээ юу хийх ёстой вэ?, Сэтгэл санааны таагүй байдал, стресс бухимдлыг  даван туулах зарим аргуудаас хуваалцъя. Хэрвээ таны сэтгэл санаа тавгүй байгаа бол  тодорхой аргуудыг хэрэглэх нь зүйтэй. Олон арга бий.  Юуны түрүүнд  та  дотно хүмүүсээсээ дэмжлэг авч болно. Хүн бүрт өөрийг нь дэмждэг, сонсдог дотно хүн буюу хамт олон хэрэгтэй байдаг.  Сэтгэл санааны таагүй байдал…