Ясмина менен чогуу окуйбуз

Ясминанын бала бакчасы “Чогуу жакшы окуйбуз” деп аталган долбоорго катышкан пилоттук борборлордун бири болуп саналат. Бул долбоорду ЮНИСЕФтин колдоосу менен Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлиги жана ЮСАИД ишке ашырып келатат

Айпери Алымбекова
Yasmina
UNICEF/2019/Chernyshova

29 Октябрь 2019

№13 бакчадагы бардык балдардын арасынан бүгүн Ясмина өзгөчө бактылуу болуп, жүзүнөн нур төгүлүп турганы көзгө урунат. Эртең мененки сабакта ал оюнга катышып, ар кайсы улуттун балдары менен чогуу жаңжалдарды чечүү жана көп түрдүүлүк тууралуу көп нерсени үйрөндү. Тарбиячы эже куурчак үчүн урушкан эки кыздын ролун аткаруу үчүн Ясминаны жана анын классташын тандап алган. Тарбиячы эже тегеректеп турган балдардан кыздарга жардам берип, алардын урушун токтотуунун жолун табууну өтүндү.       

Алты жаштагы Ясмина Кыргызстандын чыгышында орун алган Каракол шаарындагы муниципалдык бала бакчага барат. Бул бакча көп түрдүү чөйрө менен айырмаланып турат. Ясминанын тайпасында өзүндөй эле дунган улутундагы балдар, кыргыздар, орустар, татарлар бар. Дунгандар - бул Кыргызстан калкынын басымдуу бөлүгүндөй эле чакан мусулман-мажоритардык улут. Алар дунган тилинде сүйлөшөт. Бул тил араб, фарси жана түрк тилдеринен алынган лексиканын элементтерин камтыган кытай диалектиси болуп саналат.

Ясмина жана анын классташы толеранттуулук боюнча көнүгүү аткарып жатышат.
UNICEF/Chernyshova/2019
Ясмина жана анын классташы толеранттуулук боюнча көнүгүү аткарып жатышат.

Мектепке чейинки борбор Бишкектен машине менен дээрлик алты саатта жете турган Каракол шаарында орун алган. Бул борбордо билим алган Ясминанын классында дараметти толугу менен өнүктүрүү үчүн бир катар мүмкүнчүлүктөр бар. Ясминанын бала бакчасы “Чогуу жакшы окуйбуз” деп аталган долбоорго катышкан пилоттук борборлордун бири болуп саналат. Бул долбоорду ЮНИСЕФтин колдоосу менен Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлиги жана ЮСАИД ишке ашырып келатат.

Долбоор инклюзивдүү сапаттуу билим берүүгө багытталган. Бул демилге өзгөчө билим алууга муктаждыгы бар балдарды аныктап, аларды он мектепке жана он мектепке чейинки уюмга киргизүүгө багыт алган. Ошондой эле долбоор Ясмина барган бала бакчага окшогон бери дегенде 20 мекемеде көп тилдүү билим берүүнү киргизүү максатын көздөйт. Ушул программанын жардамы менен балдар мектепке даяр болуп, окуунун алгачкы жылы кыйналышпайт.

Бул долбоордун алкагында Ясминада жана анын бала бакчадагы досторунда атайын окуу программалары жана материалдар боюнча билим алууга мүмкүнчүлүк пайда болду. Бул материалдар балдар менен ата-энелердин арасында көп түрдүүлүктү жакшылап түшүндүрүүгө багытталып, китеп окуу көндүмдөрүн жакшыртууга өзгөчө басым жасалат. Ясмина жана анын ушул эле борборго барган үч жаштагы иниси Амирхан өңдүү балдарга бул программа өтө маанилүү аспапты берүүдө. Алар өз жамаатындагы көп түрдүүлүктү кабылдап, таанып, муну келечекте жардамы тие турган баалуу тажрыйбага айландыра алышат.

Ясмина жана анын чоң атасы Мохаммед
UNICEF/2019/ Chernyshova
Ясмина жана анын чоң атасы Мохаммед

Долбоордун дагы бир өзөктүк тапшырмасы – ата-энелерди жана балдарга тарбия берген адамдарды окуу процессине тартуу. Сабактан кийин демдүү-күчтүү Ясмина үй тапшырмасын аткаруу үчүн үйүнө жеткенче шашат. Ага математика абдан жагат. Мугалимдер да Ясминаны абдан тырышчаак окуучу деп көп макташат. Үйүнө келгенден кийин Ясмина чоң атасы Мохаммед менен чогуу тапшырмаларды аткарат. Мохаммед Ясминанын окуу процессине толугу менен аралашат.

Мектепке чейинки уюмдардагы мугалимдер ата-энелердин чогулуштарын жана кыска семинарларды туруктуу өткөрүп турушат. Бул жолугушууларда мугалимдер ата-энелерге балдары менен байланышты бекем кармап, алар менен чогуу убакыт өткөрүү канчалык маанилүү болгонун айтып турушат.  Ошондой эле ата-энелер үйүндө практикалай алышы үчүн мугалимдер мектепте кантип сабак өткөнүн аларга көрсөтүп беришет. Ясминанын ата-энеси бул чогулуштарга өтө жигердүү катышат.

ЮНИСЕФтин кызматкери «Келгиле, чогуу жакшы окуйбуз» долбооруна катышкан Ясмина жана башка балдар менен
UNICEF/2019/ Chernyshova
ЮНИСЕФтин кызматкери «Келгиле, чогуу жакшы окуйбуз» долбооруна катышкан Ясмина жана башка балдар менен

Мына ушундай жаңы усулдар Ясминага жана анын үй-бүлөсүнө жарык келечекти камсыз кылууда. Бул келечекте Ясмина аны курчаган көп түрдүү чөйрөнү толук баамдаган адам болуп чоңоёт. Ясминанын колунда өнүгүү үчүн билим берүүчү бардык аспаптар болот. Мунун баары “Келгиле, чогуу жакшы окуйбуз” долбоорунун жардамы менен мүмкүн болууда.