08 სექტემბერი 2022

როგორ შევაყვაროთ ბავშვს კითხვა

კითხვის სიყვარული ბავშვს კარს უღებს თავგადასავლებისა და ახალი ცოდნის სამყაროში და სძენს მთელ რიგ საკვანძო ენობრივ უნარებს, როგორიცაა მეტყველების განვითარება და სიტყვების მარაგის გამდიდრება. წიგნების კითხვაში გატარებული დრო გჩუქნით განსაკუთრებულ მომენტებს ბავშვთან კავშირის დასამყარებლად და ერთმანეთთან ურთიერთობით დასატკბობად. დღეში სულ რაღაც 10-15…, დაბადებისთანავე ჩართეთ ბავშვი კითხვის პროცესში, ახალდაბადებულებისთვის კითხვა მათ ცხოვრებაში საუკეთესო სასტარტო პოზიციაზე დააყენებს. ბავშვები ითვისებენ ენას ზრდასრულებისგან, რომლებიც მათ უმეორებენ და უკითხავენ სიტყვებს. როცა პატარას უკითხავთ, ესაუბრეთ წიგნში აღწერილი პერსონაჟებისა და საგნების შესახებ, ან გაახმოვანეთ წიგნში აღწერილი ცხოველები. თქვენი ხმის გაგონება პატარას მის მიერ დანახული…, მიეცით მაგალითი, თუ როგორი უნდა იყოს კარგი მკითხველი, მნიშვნელოვანია, ბავშვებმა კითხვა აღიქვან, როგორც გასართობი და სასიამოვნო პროცესი და არა როგორც ძნელად შესასრულებელი დავალება. ამის საუკეთესო საშუალება კი პირადი მაგალითის მიცემაა! ბავშვებს უფრო დიდი ალბათობით კითხვის მეტი სტიმული მიეცემათ, თუკი დაინახავენ, რომ თქვენც ხშირად კითხულობთ. ეს ასევე ხელს შეუწყობს მათ ეკრანიდან მოწყვეტას. თუ კარგი ხანია…, იკითხეთ რიგრიგობით, ბავშვის ზრდის პარალელურად დაიწყეთ  მონაცვლეობით ერთმანეთისთვის ხმამაღლა კითხვა. თუ თქვენი ბავშვი ჯერ პატარაა, საწყის ეტაპზე სთხოვეთ, გაჩვენოთ ის სიტყვები და ასოები, რომლებსაც ცნობს. შემდგომ ეტაპზე უკვე ერთმანეთს მორიგეობით წაუკითხეთ წინადადებები. თანდათანობით, როცა ბავშვის შესაძლებლობები გაიზრდება, რიგრიგობით წაიკითხეთ გვერდები და ბოლოს უკვე…, მოუსმინეთ ბავშვს, ბავშვის ზრდის კვალდაკვალ მიაქციეთ ყურადღება მის ინტერესებს. თუ მას განსაკუთრებით აინტერესებს რომელიმე კონკრეტული თემა, მაგალითად დინოზავრები, შეეცადეთ მოიძიოთ  საბავშვო წიგნები აღნიშნული თემის შესახებ. ეს მათ დაეხმარება იმ აზრის განმტკიცებაში, რომ წიგნები არის საშუალება, მიიღონ ინფორმაცია იმის შესახებ, რაც მათთვის მნიშვნელოვანია. შესაბამისად, იგი…, აქციეთ კითხვა რუტინად, ბავშვისთვის კითხვის სახალისო მოვლენად ქცევა წიგნების თქვენს ყოველდღიურ რუტინაში  ჩართვით იწყება. ძილის წინ ან საზოგადოებრივი ტრანსპორტით მგზავრობისას სპეციალურად გამოყავით დრო წასაკითხად. ერთად ყოფნისას მაქსიმალურად შეზღუდეთ ისეთი ყურადღების გამფანტველი ფაქტორები, როგორიცაა მობილური ტელეფონები და ტელევიზორი. თქვენთვის განკუთვნილი დრო მხოლოდ…, კითხვის ეტაპები, ყველა ბავშვი განსხვავებულია, თუმცა შეგიძლიათ დააკვირდეთ გარკვეულ ეტაპებს თქვენი ბავშვის კითხვის უნარების განვითარებაში:   დაბადებიდან 18 თვემდე ესმის გარკვეული მარტივი ფრაზები ათვალიერებს წიგნს და ცდილობს, გადაფურცლოს იმიტირებს მეტყველებას დაახლოებით 1 წლის ასაკში შეუძლია ერთი ან მეტი სიტყვის წარმოთქმა   18 თვიდან 3 წლამდე შეუძლია წარმოთქვას 250-…