13 აგვისტო 2021

განიცდის თუ არა ჩემი შვილი რეგრესს კოვიდ-19 პანდემიის გამო?

ბავშვების უმეტესობა ძლიერ ისწრაფვის წინ წაიწიოს განვითარების გზაზე. თუმცა ახალ უნარებთან ერთად, თავს იჩენს სტრესიც. ეს სტრესი იწვევს რეგრესს: დროებით შეფერხებას ბავშვის განვითარებაში. კოვიდ-19 პანდემიამ გაამწვავა კრიზისი ზრუნვისა და სწავლის პროცესში. სასკოლო პროცესის შეფერხებით, მეგობრების ნახვის შეზღუდვითა და საყვარელი რუტინების რღვევით რეგრესული…, რა სახის რეგრესს ამჩნევთ ბავშვებს კოვიდ-19 პანდემიის დროს?, მე დიდ რეგრესს ვამჩნევ და ეს განვითარებისთვის ჩვეულებრივ დასაშვებზე მეტია. მე ვამჩნევ ბავშვების რეგრესს, რაც გამოიხატება ენის მოჩლექით საუბარში, სხვდასხვა რუტინის შესრულებისას დახმარების საჭიროებაში, დაძინებისას და ტუალეტით სარგებლობისას დახმარების საჭიროებაში და ეს უფრო ხშირად ხდება, ვიდრე ჩვეულებრივ ხდება ხოლმე. ძლიერ ემოციებთან გამკლავება და…,  ზოგიერთი მშობელი თინეიჯერ შვილების ტანტრუმებზე საუბრობს. როგორ უნდა გაუმკლავდნენ ამას?, დაეხმარეთ მათ ემოციების მართვის სხვადასხვა მეთოდის შესწავლაში, იქნება ეს სასეირნოდ წასვლა, სირბილი, ღრმად სუნთქვა, ხატვა თუ სხვა. მოუფიქრეთ მეგობრებთან და ოჯახის წევრებთან ურთიერთობის სხვადასხვა გზები. თუმცა ბავშვები ვერც ერთ ამ სტრატეგიის გამოყენებას შეძლებენ ტანტრუმის დროს. მისი დასრულების შემდეგ, მშობელს შეუძლია უთხრას: „ძალიან გაბრაზებული…, სხვა მშობლები ამჩნევენ, რომ მათი შვილები, რომლებიც დამოუკიდებლად სარგებლობენ ტუალეტით, ახლა ლოგინს ასველებენ. რას ურჩევდით მათ?, ეს რეგრესის ტიპური მაგალითია. დააკვირდით, თუ არსებობს რაიმე სახის ცვლილება სახლში ან სკოლაში, რაც შეიძლება ამაზე გავლენას ახდენდეს. არის თუ არა რამე, რამაც შეიძლება ბავშვში შფოთვა გამოიწვიოს და ეცადეთ დაეხმაროთ თქვენს შვილს. ამ ასაკში, შეიძლება სასარგებლო იყოს ამოსაცმელი საბავშვო საფენის გამოყენება ძილის დროს. დააკვირდით თქვენი შვილის მიერ სითხის…, ბევრ ბავშვზე მოქმედებს „ნორმალური“ სასკოლო, სათამაშო და/ან სასწავლო გარემოს ცვლილება. რას ურჩევდით მშობლებს, რომლებიც ამ პრობლემის წინაშე დგანან?, ჩვენ ვიცით, რომ ხშირად ბავშვები აკეთებენ ან იმეორებენ იმას, რასაც უფროსები. ამიტომ, ვფიქრობ, მშობლებმა უნდა დაიწყონ საკუთარი სტრესის მართვა, რადგან ეს საბოლოო ჯამში ხელს შეუწყობს მათი შვილების კეთილდღეობას. ჩემი შვილები დიდები არიან და ვერც კი წარმოვიდგენ, რასთან გამკლავება უხდებათ მცირეწლოვანი ბავშვების მშობლებს ახლა! მათ უწევთ დაეხმარონ მათ…, ბევრი მშობელი ნერვიულობს, როგორ დაეწევიან მათი შვილები პროგრამას. თქვენი აზრით შეძლებენ ბავშვები ამას?, მე არ შემიძლია ამის წინასწარ განჭვრეტა. იმედით და ბავშვების ბუნებრივი ცნობისმოყვარეობის, მოტივაციისა და გამძლეობის გათვალისწინებით, ვიტყოდი, რომ კი - შეძლებენ! თუმცა ამავდროულად, წაუკითხეთ თქვენს შვილებს წიგნები და ეცადეთ, გამონახოთ დროის ერთად გატარების გზები. ისაუბრეთ და იფიქრეთ იმაზე, თუ რა ხდება გარეთ. ითამაშეთ ერთად და ეცადეთ, ერთად ისწავლოთ…,  რა რჩევას მისცემდით მშობლებს ახლა?, გამაგრდით! ჩვენ ყველანი ჩვენს მაქსიმუმს ვაკეთებთ. ყველა მშობელი განსხვავებულია, ამიტომ არ შეადაროთ თავი სხვა მშობლებს ან თქვენი შვილები - სხვის შვილებს. თქვენ იცით თქვენი ფასეულობები, თქვენ იცით, რა გსურთ თქვენი შვილებისთვის. ჩვენ ყველაფერს ვაკეთებთ იმისთვის, რომ ეს პერიოდი გადავიტანოთ.     ნენსი ქლოუსი, მეცნიერებათ დოქტორი, არის იელის მედიცინის…
15 ოქტომბერი 2020

ოთხი რამ, რაც შეგიძლიათ გააკეთოთ თქვენი მოზარდის ფსიქიკური ჯანმრთელობის ხელშესაწყობად

იმის მიუხედავად, თქვენ და თქვენს თინეიჯერს კარგი ურთიერთობა გაქვთ თუ გამოწვევებით აღსავსე, მნიშვნელოვანია, დაანახოთ, რომ გიყვართ და მხარს უჭერთ, რომ მზად ხართ, დაეხმაროთ სირთულეების გადალახვაში და რომ ყოველთვის შეუძლია ჰქონდეს თქვენი იმედი. გთავაზობთ ოთხ რჩევას, თქვენს მოზარდთან მისი განცდებისა და ცხოვრების შესახებ საუბრისათვის, და იმის…, 1. წაახალისეთ თქვენი შვილი, გაგიზიაროთ საკუთარი განცდები და გრძნობები, შეეცადეთ, გაარკვიოთ, როგორ გრძნობს თავს თქვენი მოზარდი. დაინტერესდით, როგორ ჩაიარა დღემ, რით იყო დაკავებული. ამისათვის შეგიძლიათ მოზარდს სთხოვოთ რაიმე საქმის შესრულებაში, მაგ., სადილის მომზადებაში დახმარება, და ეს დრო გამოიყენოთ განვლილი დღის შესახებ სასაუბროდ. შეახსენეთ, რომ თქვენ მის გვერდით ხართ, რაც არ უნდა იყოს, და გსურთ, იცოდეთ, როგორ…, 2. დაუთმეთ დრო მის მხარდაჭერას, ერთად შექმენით ახალი რუტინები და დასახეთ მიღწევადი ყოველდღიური მიზნები. მაგალითად, შეგიძლიათ ერთმანეთს შეუთავსოთ საყოფაცხოვრებო საქმეები და საშინაო დავალების შესრულება ან დასახოთ ისეთი სამიზნე, როგორიცაა საშინაო დავალების დასრულება სადილამდე ან ვახშმამდე. მოზარდობა ნიშნავს დამოუკიდებლობას! შეეცადეთ, თქვენს მოზარდს სათანადო დრო და სივრცე მისცეთ…, 3. ერთად მოაგვარეთ კონფლიქტი და უთანხმოება, მოისმინეთ თქვენი მოზარდის მოსაზრებები და შეეცადეთ, კონფლიქტი მშვიდად გადაჭრათ. გახსოვდეთ: სტრესული მდგომარეობა ნებისმიერი ადამიანისთვის ჩვეული რამ არის! არასოდეს განიხილოთ პრობლემა/საკითხი, როდესაც გაბრაზებული ხართ. გაერიდეთ, ღრმად ჩაისუნთქეთ და დამშვიდდით - შეგიძლიათ თქვენს მოზარდს ამ თემაზე მოგვიანებით ესაუბროთ. მოერიდეთ ძალთა ჭიდილს.…, 4. იზრუნეთ საკუთარ თავზე, აღმზრდელების ცხოვრება პასუხისმგებლობებითა და  სირთულეებით არის აღსავსე. მნიშვნელოვანია, დრო დაუთმოთ საკუთარ თავზე ზრუნვას. ეს თქვენი მოზარდისთვისაც სასარგებლო მაგალითი იქნება. ძალიან გადაღლილ და დასტრესილ მდგომარეობაში ყოფნისას ნუ მოგერიდებათ დახმარებისთვის მიმართვა. ასეთი მდგომარეობა ბუნებრივია. თქვენი განცდები გაუზიარეთ ოჯახის წევრს ან სხვა…
13 აპრილი 2020

რჩევები მარტივი, ხელმისაწვდომი და ჯანსაღი კვებისთვის კორონავირუსის პანდემიის პერიოდში

კორონავირუსი (COVID-19) < უკან COVID-19-ის გვერდზე დაბრუნება კორონავირუსის დაავადება (COVID-19) ცვლის ოჯახების ცხოვრებას მთელ მსოფლიოში. იმ დროს, როდესაც სკოლები და ბავშვთა მოვლის ცენტრები დახურლია, ბევრი მშობელი იძულებულია, დღის უმეტეს დროს იყოს სახლში და ერთდროულად გაუმკლავდეს ბავშვის მოვლას, სრული განაკვეთით მუშაობას და სხვა ასევე…, 5 რჩევა ჯანსაღ კვებაზე, 1. განაგრძეთ ხილის და ბოსტნეულის მიღება ცოცხალი ხილისა და ბოსტნეულის ყიდვა, შენახვა და მომზადება შეიძლება რთული იყოს მკაცრი იზოლაციის პირობებში. მითუმეტეს, როდესაც მშობლებს ურჩევენ, მინიმუმამდე შეზღუდონ სახლიდან გასვლა. მაგრამ, როდესაც შესაძლებელია, მნიშვნელოვანია ზომების მიღება, რომ ბავშვებმა განაგრძონ დღიურ რაციონში ხილისა და ბოსტნეულის მიღება.…, რჩევები საკვები პროდუქტების ჰიგიენაზე კორონავირუსის დაავადების (COVID-19) გავრცელების დროს, მიუხედავად იმისა, რომ ამ ეტაპზე არ არის დადასტურებული ფაქტები პროდუქტით ან მისი შეფუთვით კორონავირუსის დაავადების (COVID-19) გავრცელების შესახებ, შესაძლებელია, რომ ადამიანები დაინფიცირდნენ ვირუსით დაბინძურებული ზედაპირის ან საგნის და შემდეგ - ხელის სახეზე შეხებით. თუმცა, უფრო მაღალია პროდუქტის ყიდვისას ან დისტანციურად შეძენილი პროდუქტის მიღებისას…