26 İyun 2022

Uşağınıza mütaliəni sevməyi necə öyrətmək olar

Mütaliə sərgüzəştlərə, yeni şeylər öyrənməyə, nitqin və lüğətin inkişafı kimi bir çox əsas dil bacarıqlarına qapı açır. Kitablarla vaxt keçirmək həm də uşağınızla əlaqə saxlamağınız və bir-birinizlə ünsiyyətdən həzz almağınız üçün xüsusi imkanlar yaradır. Oxumağa gündə cəmi 10-15 dəqiqə sərf etmək uşaqda müxtəlif yeni biliklərə marağın yaranmasına…, Daha erkən yaşdan başlayın, Yeni doğulmuş körpənizə kitab oxumaq onlara həyatın ilk anlarında ən xoş abu-hava bağışlayacaq. Körpələr dili onlara sözləri təkrarlayan və oxuyan böyüklərdən öyrənirlər. Uşağınıza kitab oxuduğunuz zaman kitabdakı personajlar və əşyalar və ya heyvanların çıxardığı səslər haqqında da məlumat verin. Səsinizi eşitmək onların gördükləri hərflərə və…, Yaxşı oxucu nümunəsini göstərin, Uşaqların oxumağı çətin bir iş vəzifə kimi deyil, əyləncəli və maraqlı bir məşğuliyyət müşahidə etmələri vacibdir. Bunu öyrətmək üçün onlara nümunə olmaq ən münasib üsuldur! Uşağınız sizin tez-tez kitab oxuduğunuzu görürsə, bu, onu daha çox həvəsləndirəcək. Bu, həm də uşağın ekranlardan uzaq vaxt keçirməsinə kömək edəcək. Əgər bir müddət oxumağa…, Növbəli oxuma vərdişi, Uşağınız böyüdükcə növbə ilə bir-birinizə yüksək səslə oxuyun. Əgər uşaq hələ tam oxumağı bacarmırsa, onun tanıdığı hərfləri və sözləri göstərməsini xahiş etmək də maraqlı ola bilər. Sonra növbə ilə cümlələri oxuyun. Onun qabiliyyətləri artdıqca siz növbə ilə səhifələri və nəhayət fəsilləri oxumağa keçə bilərsiniz. Birlikdə oxuyarkən…, Uşağınıza diqqət yetirin, Balacanız böyüdükcə onun maraqlarına diqqət yetirin. Əgər o, dinozavrlar kimi müəyyən bir mövzu ilə daha çox maraqlanırsa, bu mövzuda uşaq kitabları tapmağa çalışın. Bu, kitabların əhəmiyyət verdiyimiz mövzular haqqında daha çox öyrənmək üçün alət olduğunu sübut etməyə kömək edəcək və əgər uşağın sevimli mövzusuna həsr olundqudda onun oxunması…, Sıravi məşğuliyyətə çevirin, Oxumağı uşağınızın həyatının əyləncəli hissəsinə çevirmək kitabları gündəlik məşğuliyyətinizə daxil etməklə başlayır. Yatmazdan əvvəl və ya ictimai nəqliyyatda olarkən xüsusilə mütaliə vaxtı yaradın. Birlikdə olduğunuz müddətdə cib telefonları və televiziya kimi diqqətinizi yayındıran əşyalardan istifadəni məhdudlaşdırdığınızdan əmin olun.…, Mütaliənin əsas mərhələləri, Hər bir uşaq fərqli olsa da, uşağınız oxumaq bacarıqlarını inkişaf etdirərkən müşahidə edə biləcəyiniz bəzi mərhələlər aşağıda təsvir olunub: Dünyaya gəldikdən - 18 aya qədər Bəzi sadə ifadələri başa düşür Kitablara baxır və vərəqləməyə çalışır Nitqi təqlid edir Təxminən 1 yaşında bir və ya daha çox söz deyə bilir 18 ay - 3 yaş arası Təxminən 2…
20 Sentyabr 2021

Müəllimlər üçün psixi sağlamlıq və rifah haqqında on məsləhət

  Məktəblər açıldıqca, psixi sağlamlığınızın və rifahınızın qayğısına qalmağı özünüzə prioritet və öhdəlik kimi müəyyən etmək vacibdir. Bu, özünüz, şagirdləriniz və onların ailələri üçün daha çox müsbət enerji əldə etməyə kömək edəcəkdir. Aşağıda bunu necə edə biləcəyiniz haqqında 10 məsləhət verilib.  , Özünüzə istirahət etmək üçün vaxt ayırın, Sizə əhvalınızı yaxşılaşdırmağa və stressi tənzimləməyə nə kömək edirsə, o haqda düşünün – bu, uşaqlarınızla oyun oynamaq, gəzintiyə çıxmaq, dostlarınızla söhbət etmək, bitkilərinizə qulluq, mütaliə və ya yeni resept üzrə yeməyin hazırlanması ola bilər. İstirahət etmək üçün özünüzə müəyyən vaxt saxlayın. Bu kimi fəaliyyətlər sizin iş vaxtınız kimi…, Öncədən planlaşdırın, Məktəblər açdığınız zaman, şagirdlərlə qarşılıqlı əlaqə qurmaq və keçid dövründə onlara kömək etmək üçün milyonlarla fikiriniz ola bilər. Öncədən günlük və ya həftəlik tapşırıqların və fəaliyyətlərin siyahısını tərtib edin. Həftənizi planlaşdırmaq üçün gündəlikdən və ya bloknotdan istifadə edin. Qarşınıza kiçik hədəflər qoyun və müvafiq fasilələr…, Sərhədləri müəyyən edin, COVİD-19 pandemiyası, yeni tədris üsulu, fərdi sağlamlıq və ailə problemləri ilə əlaqədar bir çox müəllimlərin həyatında stress səviyyəsinin artmasına gətirib çıxardı. Onlayn və ya sinifdə tədris etməyinizdən asılı olmayaraq, bütün gün ərzində tələbələrin ehtiyaclarına davamlı diqqət yetirirsiniz. "Mənim" vaxtım, ailə ilə birlikdə zaman keçirmək…, Peyvənd olun, Sizin növbəniz gəldikdə peyvənd olun. Peyvənd sizi ağır COVİD-19 infeksiyalarından, xəstəxanaya düşməkdən və ölümdən qoruyacaq, həmçinin məktəbə geri qayıdarkən təhlükəsizliklə bağlı narahatlıqları da azalda bilər. Peyvənd ailənizi, şagirdlərinizi və onların ailələrini qoruyacaq. Peyvənddən sonra ehtiyat tədbirləri görməyə davam etməlisiniz, lakin…, Gözləntilərinizi uyğunlaşdırın, Bu, hər kəs üçün uyğunlaşma dövrüdür və hər şeyə perspektivdə baxmaq lazımdır. Siz keçid dövründə sinifinizdə yalnız müəyyən məqamlara və hallara nəzarət edə bilərsiniz. Özünütəcriddən əvvəlki dövrdə olduğu kimi eyni öyrənmə təcrübəsini təmin etmək üçün özünüzə təzyiq etməyin. Siz tək bir peşəkarsınız və dəyişikliklərə uyğunlaşmaq üçün mümkün olan…, Yeni bacarıqlar əldə edin və artıq yiyələndiklərinizi qiymətləndirin, Bütün dünyada müəllimlər məhdud rəqəmsal bacarıqlara görə təhsilin davamlılığını dəstəkləməyə əsasən hazır deyildilər. Yeni bacarıqların əldə edilməsi və mənimsənilməsi sizə peşə həyatınızda kömək edəcək və işdə böyük əminlik və rahatlığı təmin edəcək. Siz onlayn kurslara, virtual seminarlara, vebinarlara qeydiyyatdan keçə və ya rəqəmsal…, Özünüzə qarşı mehriban olun, Özünüzü dilxor hiss edirsinizsə hisslərinizi başqa bir müəllim, dost və ya ailə üzvü ilə paylaşın. Sizin nəzarətçi və ya məktəbin yüksək vəzifəli rəhbəri ilə söhbətiniz onlara sizi anlamağa və dəstək olmağa kömək edəcək. Sağlam münasibətlərin tədris etdiyiniz uşaqlara müsbət təsir göstərəcəyini unutmayın.  , Sosial əlaqə saxlayın, Virusun yayılmasını məhdudlaşdırmaq üçün fiziki cəhətdən ayrı qala bilərsiniz, lakin dostlarınız, ailəniz və həmkarlarınızla emosional və sosial cəhətdən əlaqəli qalmağınız vacibdir. Video zənglər vasitəsi ilə xoşbəxt hadisələri qeyd edin, virtual iş qruplarında iştirak edin və ya onlayn kitab klublarına qoşulun. Digər insanlarla görüşərkən, təmiz…, Vücudunuzu hərəkət etdirin, Fiziki fəaliyyətin stress və həyəcanla mübarizə aparmaq üçün güclü bir vasitə olduğu sübut edilmişdir. Müntəzəm məşqlər sayəsində gün ərzində özünüzü daha enerjili hiss edə bilərsiniz, gecə daha yaxşı yatacaq, daha aydın xatirələrə sahib olacaqsız və özünüzlə bağlı hissləriniz daha rahat və müsbət olacaq. Hətta qısa 10 dəqiqə sürətli gəzinti bizim…, Lazım gələrsə, psixi sağlamlıq yardımı üçün müraciət edin, Depressiya, narahatlıq və emosional tükənmə əlamətləri varsa, psixi sağlamlığınıza və rifahınıza diqqət yetirin və psixi sağlamlıq yardımı üçün müraciət edin. Özünü yorğun və miskin hiss etmək dilxor olmaqla eyni deyil. Psixi sağlamlıq üzrə ixtisaslaşmış diqqət tələb edən depressiya, narahatlıq, emosional tükənmə və digər psixi sağlamlıq…
11 Sentyabr 2020

Övladınızın COVİD-19 zamanı məktəbə qayıtdıqda psixi sağlamlığının dəstəklənməsi

Koronavirus pandemiyası gündəlik həyatda ciddi pozuntulara səbəb oldu və uşaqlar bu dəyişiklikləri dərindən hiss edirlər. Məktəbə qayıdış bir çox şagirdlər üçün həm istənilən, həm də həyəcan verici hadisə olsa da, digərləri bundan narahatlıq və ya qorxu hissi keçirəcəklər. Övladlarınızın məktəbə qayıtdığı zaman üzləşə biləcəyi bəzi çətin…, Övladım məktəbə qayıtmaqdan qorxur. Ona özünü rahat hiss etməsi üçün necə kömək edə bilərəm?, Övladımı həyəcanlandırmadan məktəbdə ehtiyat tədbirlərinə (məsələn, tez-tez əl yuma, fiziki məsafənin saxlanılması və s.) riayət etməyə necə təşviq edə bilərəm?, Mənim uşağım, məktəbə geri qayıdan yaxın dostları kimi eyni qrupun üzvü deyil və özünü indi daha da təcrid olunmuş hiss edir. O necə, özünü sinifə və dostlarına daha bağlı hiss edə bilər?, Övladımın, bu tədris ilinin yeniliklərinin öhdəsindən necə gəldiyini necə yoxlaya bilərəm?, Övladım məktəbə qayıtdığı zaman mənim diqqət etməli olduğum nə isə varmı?, Övladım məktəbdə və internetdə bullinqdən narahatdır, bu barədə onunla necə danışa bilərəm?, Övladım məktəbə qayıtmaqdan qorxur. Ona özünü rahat hiss etməsi üçün necə kömək edə bilərəm?, Məktəbin və ya yeni dərs ilinin başlanğıcı hətta ən yaxşı vaxtlarda belə, gərgin ola bilər, qaldı ki qlobal pandemiyada. Siz, övladınızı narahat edən nə varsa, o haqda açıq söhbət aparmaqla və övladınıza narahatlığın təbii bir hiss olduğunu bildirməklə onu sakitləşdirə bilərsiniz. Uşaqlar və xüsusilə də bir neçə ay ərzində evdə təhsil almış…, Övladımı həyəcanlandırmadan məktəbdə ehtiyat tədbirlərinə (məsələn, tez-tez əl yuma, fiziki məsafənin saxlanılması və s.) riayət etməyə necə təşviq edə bilərəm?, Uşaqları COVİD-19-dan və digər xəstəliklərdən qorumaq üçün ən yaxşı yollardan biri sadəcə əllərin müntəzəm yuyulmasını təşviq etməkdir. Bu qorxuducu söhbət olmalı deyil. Öyrənmə prosesini uşaqlarla əyləncəli etmək üçün o nlarla birlikdə bu mahnını oxuyun və ya birlikdə rəqs edin. Onlara, mikrobların görünməsə belə, hələ də yaşadıqlarını əminliklə…, Mənim uşağım, məktəbə geri qayıdan yaxın dostları kimi eyni qrupun üzvü deyil və özünü indi daha da təcrid olunmuş hiss edir. O necə, özünü sinifə və dostlarına daha bağlı hiss edə bilər?, Övladınızı, məktəblərin hər kəs üçün təhlükəsiz olduğu zaman yenidən açıldığına əmin etməyə davam edin. Məktəbə qayıtmaq üçün hazırlaşmaq məqsədilə, bu qayıdışın nə vaxt və necə baş verəcəyi barədə məlumatları bölüşməklə kömək edin. COVİD-19 pandemiyası dövründə məktəbə qayıdış necə baş verəcək? >>Pandemiya dövründə məktəbə qayıdış haqqında…, Övladımın, bu tədris ilinin yeniliklərinin öhdəsindən necə gəldiyini necə yoxlaya bilərəm?, Uşaqlarla söhbət zamanı sakit və qabaqlayıcı olmaq çox vacibdir - övladlarınızın işlərinin necə getdiyini onlarla yoxlayın. Onların emosiyaları mütəmadi olaraq dəyişəcək və siz bunun normal olduğunu onlara göstərməlisiniz. İstər məktəbdə və ya evdə, tərbiyəçilər uşaqları oyun və rəsm kimi yaradıcı fəaliyyətlərə cəlb edə, onlara təhlükəsiz və…, Övladım məktəbə qayıtdığı zaman mənim diqqət etməli olduğum nə isə varmı?, Övladınızın məktəbə geri döndüyündə fiziki sağlamlığını və təhsil nailiyyətlərini yoxlamaqla yanaşı, siz onda stress və narahatlıq əlamətlərini də izləməlisiniz. COVİD-19 övladınızın psixi sağlamlığına təsir edə bilər, odur ki, ona vaxtaşırı özünü həddindən artıq yüklənmiş hiss etməyin normal bir hal olduğunu nümayiş etdirmək vacibdir. Şübhə…, Övladım məktəbdə və internetdə bullinqdən narahatdır, bu barədə onunla necə danışa bilərəm?, Övladınız fiziki və ya internet üzərindən bullinqdən narahatdırsa, ona tək olmadığını və istənilən zaman sizinlə və ya digər etibarlı yetkin şəxslə danışa biləcəyini bildirmək vacibdir. Övladlarınızla bullinq haqqında bir nə qədər çox danışsanız, bir o qədər onlar da, gördüyü və yaşadığı bullinq halları haqqında, sizə, rahat danışa biləcəklər. Hər…
01 Sentyabr 2020

Müəllimlər uşaqlarla koronavirus (COVİD-19) xəstəliyi haqqında necə danışa bilərlər

Bütün dünyada insanlar özlərini, ailələrini və icmalarını koronavirus xəstəliyindən (COVİD-19) qorumaq üçün önləyici tədbirlər gördükləri kimi, uşaqların da xeyirxah, nəzakətli, inkluziv və hər kəs üçün əlverişli mühitdə öyrənməyə davam edə bilməsi vacibdir. Məktəblər və müəllimlər bu işdə mühüm rol oynayırlar. Koromavirus xəstəliyi haqqında dəqiq…, Məktəbəqədər təhsil, Diqqətinizi öskürək və asqırma zamanı ağızın dirsəklərlə örtülməsi və əllərin yuyulması kimi yaxşı sağlam davranışa dair məlumatları paylaşmağa cəmləyin. Yoluxma riskinin qarşısını almaq üçün daha ətraflı məlumatları burada oxuyun. Uşaqların koronavirusdan və digər xəstəliklərdən qorunmalarının ən yaxşı yollarından biri, ən azı 20 saniyə ərzində…, İbtidai təhsil , Uşaqların narahatlıqlarına mütləq qulaq asın və yaş həddinə uyğun olaraq suallarına cavab verin; onları həddən artıq çox informasiya ilə yükləməyin. Uşaqları hisslərini ifadə etməyə və çatdırmağa təşviq edin. Onlarla birlikdə yaşaya biləcəyi müxtəlif hissləri müzakirə edin və bunların anormal vəziyyətə normal reaksiyalar olduğunu izah edin.…, Ümumi orta təhsil , Şagirdlərin narahatlıqlarını mütləq dinləyin və onların suallarına cavab verin. Şagirdlərə özlərini və başqalarını qorumaq üçün çox şey edə biləcəyini vurğulayın. Məsələn, onları sosial məsafə anlayışı ilə tanış edin və diqqəti öskürək və asqırma zamanı ağızlarını dirsəkləri ilə örtmək, həmçinin əllərini yumaq kimi sağlam davranışlara yönəldin.…, Tam orta təhsil , Şagirdlərin narahatlıqlarını mütləq dinləyin və onların suallarına cavab verin. Şagirdlərə özlərini və başqalarını qorumaq üçün çox şey edə biləcəyini vurğulayın. Məsələn, onları sosial məsafə anlayışı ilə tanış edin və diqqəti öskürək və asqırma zamanı ağızlarını dirsəkləri ilə örtmək, həmçinin əllərini yumaq kimi sağlam davranışlara yönəldin.…