26 İyun 2022

Oyun nədi, vaxt nədi!

Ömrünün ilk 1000 günündə (ilk 3 il) övladınızın beyni hər zamankindən daha sürətli inkişaf edir. Ən inanılmaz isə odur ki, körpə hətta danışmağa başlamadığı müddətdə belə, siz onun beyninin inkişafına dəstək ola bilərsiniz. Necə? Əvəz-əvəz oyunu ilə!  >>Watch Building babies’ brains through play: Mini Parenting Master Class Harvard…, Əvəz-əvəz oyunu nədir?, Əvəz-əvəz oyunu uşaqla valideyn və uşağa qayğı göstərən əsas şəxs arasında bir sıra mən-sənə və sən-mənə kimi qarşılıqlı əlaqədir. Fəaliyyət zamanı böyüklər körpənin səs və jestlərinə məhəbbətlə və uyğun şəkildə cavab verirlər. Müəyyən mənada, stolüstü tennis oyunun düşünün: topun irəli-geri hərəkətləri əyləncəli və maraqlıdır! Ən mühüm hissə…, Körpə ilə əvəz-əvəz oyununu necə məşq edə bilərəm?, Körpənizin beynini inkişaf etdirmək heç də mürəkkəb olmamalı və əslində gündəlik işlərə və fəaliyyətlərin bir təbii hissəsi ola bilər. Körpənizlə hər an öyrənmək üçün əyləncəli bir fürsətə çevrilə bilər! Əvəz-əvəz oyununu körpənizlə gündəlik ünsiyyətə daxil etməyin bir neçə yolunu sizinlə paylaşmaq istəyirik.  , ‘İlk sözlərimiz’, Rebeccka and her baby Naybare Sheba (5 months) at the POC (ISIS Point of Care Clinic) Mbarara RRH (Regional Referral Hospital) South Western Uganda. Səhər işlərinə əyləncə əlavə edin! Körpəni geyindirmək onunla mühüm dil əlaqələri qurmağa kömək etmək üçün əla fürsətdir. Geyindiyinə maraq göstərdiyini müşahidə etdikdə, həmin əşyanın adını…, Əyləncəli yemək vaxtı!, On 23 July, 2019, Joaquín, 2, is offered broccoli by his mother, Rosina, during lunch at their home in a rural area of the department of San José, Uruguay. Mətbəxi körpə ilə birlikdə kəşf edin - körpənizin kəşf etməsi üçün maraqlı hissələr, rənglər, formalar və qoxularla boldur. Körpənin baxdığı, maraqlandığı və reaksiya verdiyi əşyalara diqqət…, Hamamda əyləncəli oyun, Daw Nyo Nyo Aye bathes her daughter Kyal Zin Naing (10 months) at her home, Lay Bway Chaung Village, Kan Gyi Daunt township, Irrawaddy region, Myanmar. Hamam oyuncaqları və ya top götürüb, körpə ilə oynamağa hazırlaşın! Körpənizin əvvəlcə onun marağına səbəb olan oyuncağı seçməsinə icazə verin. Onunla əvəz-əvəz oynayın və o, növbəti oyuncağa…, Göstər və oyrət, Zakir smiles as he watches joy on his son's face in Dhaka, Bangladesh. İstər avtomobildə, istərsə də həyətdə və digər mühitdə, evdən kənarda görmək və kəşf etmək üçün çox fərqli şeylər var. Körpənin jestləri, baxışları və ya səsləri ilə nə ilə maraqlandığına diqqət yetirin və körpənizə bunun nə olduğunu söyləyərkən ona işarə edin: “Deyəsən quşa…, Arada özüm yeyim, Refugee mother feeding her baby at ADRA community centre in Belgrade, Serbia. Körpəni yedizdirdikdə onu fəal iştiraka cəlb edin. Bir qaşığı siz verdikdən sonra, növbəti qaşığı özü götürməsinə imkan verin. Hətta bir az daha çox vaxt aparsa belə, uşağınızın maraq göstərməsini gözləyin. Növbə ilə bunu etmək körpənin özünə inamını və sosial…, Did you find this content useful? 
31 May 2022

Körpə musiqisi: Övladınızın inkişafı üçün soundtrek

Musiqinin sizi və körpənizi daha ağıllı və xoşbəxt edə biləcəyini bilirdinizmi? Brain Matters (Beyin Əhəmiyyətlidir) sənədli filminin rejissoru Karlota Nelson musiqinin körpə təfəkkürü üçün verdiyi faydaların elmi səbəblərini izah edir. Biz həmişə bilirdik ki, musiqi insanlar üzərində güclü, dəyişdirici və birləşdirici təsirə malikdir. Ancaq…, Körpələr musiqi dinləyəndə nə baş verir, Körpə beynini tədqiq edən nevroloqlar bildirir ki, musiqinin körpələr üçün də uzunmüddətli təsirləri olur. Musiqi körpənin beynində böyük fərq yaradır. Öyrənmə və Beyin Elmləri İnstitutu tərəfindən həyata keçirilmiş bir tədqiqat körpələrin musiqi dinlədikdən sonra beynin eşitmə mərkəzi və prefrontal kortekslərinin fərqli göründüyünü təsbit edib.…, Musiqi dinləmək və ya musiqi ifa etmək, Musiqi dinləmək beyinə təsir etsə də, musiqini ifa etmək daha da güclü təsirə malikdir. Bunun səbəbi ondan ibarətdir ki, musiqi ifası beynin bir neçə sahəsini işə salmaqla bərabər, incə motor bacarıqları (məsələn, əşyaları tutmaq və sıxmaq bacarığı), həmçinin linqvistik və riyazi dəqiqlik və yaradıcılıq da tələb edir. Bu bacarıqlara toxunmaq…, Tədqiqatdan praktikaya, Bütün bu elmi dəlillərdən hətta kiçik miqyaslarda olsa belə evlərimizdə və erkən təhsil mərkəzlərində istifadə edildikdə uşaqlarımız daha ağıllı olur. Azyaşlı uşaqların beyninə musiqinin necə təsir etdiyini araşdıran britaniyalı nevroloq Qrem Uels demişdir ki, "Biz savad, hesablama, fiziki inkişaf, ümumi hərəkət koordinasiyası (qaçış və tullanma…, Musiqinin övladınız üçün faydaları, Azyaşlı uşaqlar musiqinin təsirinə məruz qalanda onların beyinləri dəyişikliyə uğrayır. Musiqi həmçinin: Əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdırmaqla və stress səviyyələrini azaltmaqla azyaşlı uşaqların imkanlarını genişləndirir. Hətta kədərli musiqini dinləmək də, onun katartik gücü hesabına uşaqların öz emosiyaları ilə təmas qurmalarına kömək edə bilər.…
31 May 2022

Övladınızı gələcək uğura hazırlayan 5 yol

Valideynlik dünyanın ən çətin peşələrindən biri hesab olunur, lakin müvəffəqiyyətli valideynlik bacarığını öyrədən heç bir rəsmi təhsil yoxdur. Xoş xəbər ondan ibarətdir ki, körpələrin beyinlərini stimullaşdırmaq və gündəlik fəaliyyətlərdən müstəsna öyrənmə imkanları kimi istifadə etmək üçün bir çox yollar mövcuddur. “Brain Matters (Beynin…, 1. Körpə nitqinə təkan verin və ona real söhbət kimi baxın, Körpələrin çıxardığı səslər və etdiyi jestlərə çox vaxt əhəmiyyət verməyə bilərsiniz, lakin bu, onların yeganə ünsiyyət formasıdır. Erkən uşaqlıq dövrünü araşdıran elm adamları deyirlər ki, biz körpə nitqini stimullaşdırmalıyıq və ona real söhbət kimi baxmalıyıq. Valideynlər körpənin səslərinə, işarələrinə və hərəkətlərinə cavab verməli və gün…, 2. Dili məşq etdirmək məqsədilə köpəniz üçün oxuyun, Körpələr bəlkə də danışmaya və ya üzündən oxumaya bilər, lakin onlar doğulduqları andan öyrənməyə hazır olurlar. Hətta 3 aylıq olsalar da, dünyanın hər bir dilində istifadə olunan bütün səsləri ayırd edə bilirlər. Körpəniz üçün hər dəfə yüksək səslə oxuyanda onun dil bacarıqlarını inkişaf etdirirsiniz. Kitabdakı şəkilləri göstərməyə və hekayə və…, 3. Gündəlik təcrübələrinizdən öyrənmə fürsəti kimi istifadə edin, Körpələr üçün hər bir həyat təcrübəsi öyrənməklə bağlıdır. Hamam vaxtı, camaşırları çeşidləmək, yemək bişirmək və ya hər hansı işi görmək olsun, bu fəaliyyətlər öyrənmə üçün əla fürsətlərdir. Dili stimullaşdırmaq üçün gördüyünüz işləri nəql edin. Riyaziyyatı öyrətmək üçün camaşırları sayın və çeşidləyin, elmi təfəkkürü inkişaf etdirmək üçün yemək…, 4. Oyunları ciddiyə alın, Kiçik uşaqlar daim öyrənirlər. Onlar oynadıqları zaman mühüm həyat bacarıqlarını inkişaf etdirirlər. Uydurma oyunlar onlara başqası olmağın necə bir şey olduğunu anlamağa və başqalarının hisslərini başa düşməyə imkan verir. Başqaları ilə oynadıqda, onlar güzəştə getməyi və növbələşməyi öyrənirlər. Sərbəst yaradıcı oyunlar (məsələn, oyuncaq qatarın…, 5. Ona nümunə olun, Körpələr dahi təqlidçilərdir. Onlar sizin etdiyiniz hər bir şeyi yaddaşlarına yazırlar. Danışmağa başlayana qədər, üz ifadələrini və qeyri-verbal münasibətləri oxumaqda və təqlid etməkdə mütəxəssis olurlar. Bədən dilinizi, başqaları ilə necə rəftar etdiyinizi və ya bir problemə necə reaksiya verdiyinizi izləməklə bərabər körpələr bu davranışları…