03 Օգոստոս 2022

Միֆեր և փաստեր՝ ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստանյութերի վերաբերյալ

Պատվաստման մասին ճշգրիտ տեղեկատվություն ունենալն անչափ կարևոր է. այն կարող է օգնել վերջ դնելու տարածված միֆերին ու ապատեղեկատվությանը: Սակայն հաճախ դժվար է հասկանալ, թե տեղեկատվության ո՞ր աղբյուրներն են վստահելի: Ստորև ձեզ ենք ներկայացնում ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստանյութերի վերաբերյալ միֆեր և փաստեր, որոնք կօգնեն ստանալ մի շարք հարցերի պատասխանները։…, ՄԻՖ․ ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստանյութերը պարունակում են վտանգավոր բաղադրիչներ։, ՓԱՍՏ․ ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստանյութերի գրեթե բոլոր բաղադրիչները նաև մի շարք սննդամթերքի բաղադրիչներ են՝ ճարպեր, շաքարներ և աղեր: Պատվաստանյութերի բաղադրիչները տարբերվում են՝ կախված արտադրողից: ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ Պֆայզեր (Pfizer-BioNTech) և Մոդեռնա (Moderna) պատվաստանյութերը պարունակում են ինֆորմացիոն ՌՆԹ (mRNA), իսկ Յանսեն (Johnson & Johnson/…, ՄԻՖ․ Իմունիտետը, որ ձեռք եմ բերում ՔՈՎԻԴ-19-ով հիվանդանալուց հետո, ավելի ամուր է, քան պատվաստման միջոցով ձևավորվող իմունիտետը:, ՓԱՍՏ․ ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստվելը ՔՈՎԻԴ-19-ի նկատմամբ իմունիտետ ձևավորելու ավելի անվտանգ և հուսալի միջոց է, քան ՔՈՎԻԴ-19-ով հիվանդանալը։ ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստումն առաջացնում է ավելի կանխատեսելի իմունային պատասխան, քան ՔՈՎԻԴ-19-ով վարակվելը։ ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստվելով՝ մարդկանց մեծամասնության մոտ ձևավորվում է ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ ամուր պաշտպանություն և…, ՄԻՖ․ ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստանյութերը առաջացնում են վարակի նոր տարբերակներ։, ՓԱՍՏ։ ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստանյութերը չեն ստեղծում վարակի նոր տարբերակներ։ Ընդհակառակը, ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստանյութերը օգնում են կանխարգելել վարակի նոր տարբերակների առաջացումը։ Վիրուսի նոր տարբերակներ առաջանում են, քանի որ ՔՈՎԻԴ-19 հարուցող վիրուսը մշտապես փոխվում է մուտացիայի (փոփոխության) շարունակական բնական գործընթացի արդյունքում: Երբ վիրուսը…, ՄԻՖ․ Հաղորդված բոլոր ծանր կողմնակի ազդեցությունները պայմանավորված են պատվաստումներով:, ՓԱՍՏ․ Ծանր կողմնակի ազդեցությունների մասին հաղորդվում է, նույնիսկ եթե պարզ չէ՝ արդյոք պատվաստումն է առաջացրել խնդիրը, թե ոչ: Ուստի միայն հաղորդման տվյալները չեն կարող վկայել, որ ծանր կողմնակի ազդեցությունն առաջացել է ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստման հետևանքով: Հետպատվաստումային դեպքերի մասին որոշ հաղորդումներ կարող են պարունակել տեղեկատվություն, որը թերի…, ՄԻՖ․ մՌՆԹ տեսակի պատվաստանյութերը պատվաստանյութ չեն համարվում։, ՓԱՍՏ․ մՌՆԹ պատվաստանյութերը, ինչպիսիք են Պֆայզերը (Pfizer-BioNTech) և Մոդեռնան (Moderna) օրգանիզմում այլ կերպ են աշխատում, քան մյուս տեսակի պատվաստանյութերը, սակայն նրանք նույնպես իմունային պատասխան են խթանում օրգանիզմում ։ Պատվաստանյութերի այս տեսակը նոր է, սակայն դրանց հետազոտություններն ու մշակումներն իրականացվել են տասնամյակներ շարունակ: մՌՆԹ…, ՄԻՖ․ ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստանյութերը չիպեր են պարունակում։, ՓԱՍՏ․ ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստանյութերը չիպեր չեն պարունակում։ Պատվաստանյութերը մշակվում են հիվանդության դեմ պայքարելու, այլ ոչ թե մարդկանց տեղաշարժին հետևելու համար։ Պատվաստանյութերն աշխատում են՝ խթանելով մեր իմունային համակարգը արտադրելու հակամարմիններ, ճիշտ այնպես, ինչպես տեղի կունենար հիվանդության ընթացքում։ Պատվաստվելուց հետո վարակի հանդեպ…, ՄԻՖ․ ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստվելը կարող է քեզ մագնիսականություն հաղորդել։, ՓԱՍՏ․ ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստվելը ոչ ձեր օրգանիզմում կամ ներարկման տեղում մագնիսական դաշտ չի առաջացնի։ ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստանյութերը չեն պարունակում բաղադրիչներ, որոնք կարող են էլեկտրամագնիսական դաշտ առաջացնել մարմնում կամ ներարկման տեղում։, ՄԻՖ․ ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստանյութերը կարող են փոխել իմ ԴՆԹ-ն։, ՓԱՍՏ․ ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստանյութերը ոչ մի ձևով չեն փոխում կամ առնչվում մեր ԴՆԹ-ի հետ։ Թե՛ ինֆորմացիոն ՌՆԹ (մՌՆԹ), թե՛ վիրուսի վեկտորային պատվաստանյութերն աշխատում են մեր բջիջներին հրահանգներ (գենետիկական նյութ) տրամադրել, որպեսզի նրանք սկսեն պաշտպանություն ձևավորել ՔՈՎԻԴ-19 հարուցող վիրուսի դեմ։ Այն բանից հետո, երբ օրգանիզմն իմունային պատասխան է…
26 Հուլիս 2022

Դու՛ ես իմ հերոսը 2021. ինչպես կարող են երեխաները հույսը չկորցնել ՔՈՎԻԴ-19-ի ժամանակ

Այս նոր հեքիաթը նպատակ ունի օգնել երեխաներին հույսը չկորցնելու և դրական տրամադրվելու ՔՈՎԻԴ-19 համավարակի ժամանակ: Պատմությունը 2020 թվականի ապրիլին հրապարակված «Դու՛ ես իմ հերոսը. ինչպես երեխաները կարող են պայքարել ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ – հեքիաթի շարունակությունն է։ «Դու՛ ես իմ հերոսը 2021. ինչպես կարող են երեխաները հույսը չկորցնել ՔՈՎԻԴ-19-ի ժամանակ» գիրքը պատմում է այն մասին, թե ինչ իրողությունների են բախվել միլիոնավոր երեխաներ համավարակի սկզբից ի վեր: Ցավոք, համավարակը դեռ շարունակում է խաթարել նրանցից շատերի կրթությունը և հանգիստը՝ թույլ չտալով շփվել ընկերների, ընտանիքի և ուսուցիչների հետ: Հեքիաթը, որը նախատեսված է հիմնականում 6-11 տարեկան երեխաների համար, պատմում է Արիոյի՝ երևակայական հերոսի վերադարձի մասին, որը շրջում է աշխարհով և օգնում երեխաներին ապագայի հույսը և ուրախությունը պարզ հաճույքների մեջ գնտելու: Հին և նոր ընկերների հետ միասին Արիոն խոսում է համավարակի ներկա փուլում երեխաների առջև ծառացած վախերի, հիասթափությունների և մտահոգությունների մասին և փորձում հաղթահարման տարբեր ուղիներ գնտել, որոնք երեխաները կարող են կիրառել, երբ դժվարհաղթահարելի զգացմունքներ են ունենում՝ վախ, վիշտ, զայրույթ և տխրություն: «Դու ես իմ հերոսը» պատմվածքների շարքը ստեղծվում է ամբողջ աշխարհի երեխաների համար և նրանց կողմից:
06 Հունիս 2022

Ինչպես մեղմել համավարակի երկարաժամկետ ազդեցությունը Ձեր երեխայի հոգեկան առողջության վրա

Հիմնական եզրակացություններ, Համավարակի ամբողջ ընթացքում երեխաները զրկված են եղել բնականոն զարգացման հնարավորություններից։ Նրանց սոցիալական հմտությունները գործնականում չեն կիրառվել, և հնարավոր է, ծնողները ստիպված լինեն ավելի շատ ուղղորդել երեխաներին, քան նախկինում։ Համավարակի արդյունքում երեխաների հիասթափված լինելը բնական արձագանք է։ Հարկավոր է ուշադրություն դարձնել հատկապես…, Ինչպե՞ս է համավարակն ազդել երեխաների զարգացման վրա։, Համավարակի պատճառով ամբողջ աշխարհում երեխաները զրկված են եղել բնականոն զարգացման հնարավորություններից։ Դեռահասների աճի, զարգացման և ուսման մեջ մեծ դեր ունեն տարբեր ծանոթ և հոգատար մեծահասակների հետ հարաբերությունները, հասակակիցների հետ ժամանակ անցկացնելը և հետաքրքիր ու նոր բաներով զբաղվելը։ Թե՛ երեխաները, թե՛ պատանիները հավասարապես մեծ կորուստներ…, Ինչպե՞ս է համավարակն ազդել երեխաների սոցիալական հմտությունների վրա։, Երեխաները չեն ունեցել սոցիալական հմտությունները գործնականում կիրառելու հնարավորություն։ Երեխաները ուրիշների հետ հաղորդակցվել մասամբ սովորում են նրանց հետ ժամանակ անցկացնելով, ընկերանալով, ինչպես նաև լինելով նույնիսկ այն մարդկանց կողքին, ում հետ միշտ չէ, որ կգերադասեին շփվել։ Ուստի մենք, անկասկած, որոշ երեխաների շրջանում սոցիալական հմտությունների…, Ըստ Ձեզ՝ ինչպե՞ս է համավարակն ազդել երեխաների հոգեկան առողջության վրա։, Համավարակն, անշուշտ, մեծ սթրեսի է ենթարկել երեխաներին և նրանց ընտանիքներին։ Երեխաները շատ տխուր են, անհանգիստ և նույնիսկ շատ բարկացած այն ամենի պատճառով, ինչի միջով անցնում են։ Ուստի հնարավոր է՝ մոտ ապագայում տեսնենք, որ հուզական առումով սովորականից փոքր-ինչ ավելի փխրուն են։ Մենք կարող ենք օգնել նրանց, եթե լինենք համբերատար, օգնենք, որ խոսեն իրենց…, Ի՞նչ կարող է անել ծնողը, եթե նա մտահոգված է բարդ զգացմունքներին իր երեխայի արձագանքով։, Կարծում եմ՝ առաջինը, որ միշտ պետք է անել, երեխաների զգացումներն ընդունելն է. «Քո զգացողությունները տեղին են և բնական: Սա պատմականորեն աներևակայելի դժվար ժամանակաշրջան էր, և դու անցել ես դրա միջով»։ Երկրորդ քայլն է հասկանալ՝ խնդիրը զգացմո՞ւնքն է, թե՞ դրա արտահայտումը։ Դուք կարող եք ասել. «Դու, իհարկե, վշտացած ես, բայց այն, թե ինչպես ես զգացածդ…, Ինչպիսի՞ երկարաժամկետ հետևանքներ կարող է համավարակը թողնել երեխաների հոգեկան առողջության վրա: Ի՞նչ կարող են անել ծնողները դրանք մեղմելու համար:, Կարծում եմ՝ հետևանքներից մեկը, որ պետք է փորձենք կանխել, դա երեխաների չափազանց զգուշավոր կամ մեկուսացած դառնալն է։ Ցանկալի չէ, որ նրանք շարունակեն խիստ կաշկանդված լինել, երբ դա այլևս անհրաժեշտ չէ, քանի որ դա նրանց կզրկի կյանքի բազմազանությունից, ինչը նպաստում է նրանց զարգացմանն ու բարեկեցությանը։ Հարկավոր է նաև ուշադրություն դարձնել կրթական…, Իսկ ի՞նչ անել, եթե ծնողն է համավարակի արդյունքում առավել զգուշավոր դարձել։, Կարծում եմ՝ պետք է խոստովանենք, որ ծնողների գործն էլ է մի քիչ բարդացել: Մինչ համավարակը երեխաները տարիքի հետ աստիճանաբար անկախություն են ձեռք բերել: Համավարակի, լոքդաունների, տանը սովորելու և տնից աշխատելու արդյունքում ծնողներն այժմ սովոր են, որ իրենց երեխաները մշտապես իրենց կողքին են: Հեշտ չէ այս ամենից հետո, երեխային միանգամից «բաց թողնել»:…
12 Ապրիլ 2022

ՔՈՎԻԴ-19-ը և հղիությունը

Հղիությունը առանձնահատուկ ժամանակահատված է, որը լի է ոգևորությամբ և ակնկալիքներով: Այն նաև ֆիզիկական և հուզական մեծ փոփոխությունների ժամանակաշրջան է կանանց համար: Այս ամենից բացի` ՔՈՎԻԴ–19–ի համավարակը ստվեր է գցում այս ժամանակահատվածի վրա՝ հղի կանանց պատճառելով վախ, տագնապ և անորոշություն: Շարունակելով հղիության և պատվաստումների թեման , ձեզ ենք…, 1. Հղի կանայք կարո՞ղ են պատվաստվել ՔՈՎԻԴ–19–ի դեմ:, Այո՛, հղի կանայք կարող են պատվաստվել ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ։ ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստանյութերը պաշտպանում են հիվանդության ծանր ձևերից։ Հղիության ընթացքում ՔՈՎԻԴ-19-ով վարակվելը մեծացնում է հիվանդության ծանր ընթացքի զարգացման և վաղաժամ ծննդաբերության վտանգը։ Հղիության ընթացքում ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստման անվտանգության և արդյունավետության շուրջ աճող փաստերը…, 2. Ինչպե՞ս է ՔՈՎԻԴ-19-ը ազդում հղի կանանց և նրանց երեխաների վրա։, Բազմաթիվ հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ ՔՈՎԻԴ-19-ով վարակված հղի կանայք ավելի հավանական է, որ ունենան հիվանդության ծանր ընթացք, քան այլ կանայք։ Այսինքն՝ հղի կանայք ավելի հավանական է, որ ՔՈՎԻԴ-19-ով վարակվելու դեպքում հոսպիտալացման, ինտենսիվ թերապիայի և ինվազիվ արհեստական շնչառության կարիք ունենան։ Ավելին, ՔՈՎԻԴ-19-ով չվարակված հղի կանանց…, 3. ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստանյութերն արդյունավե՞տ են հղիության ընթացքում։, Հայտնի է, որ ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստանյութերը արդյունավետորեն կանխում են հիվանդության ծանր ձևերը, հոսպիտալացումը և մահացությունը։ Հղիության ընթացքում այլ պատվաստանյութերի օգտագործման փորձի հիման վրա կանխատեսվում է, որ ԱՀԿ-ի հաստատած բոլոր պատվաստանյութերը հղի կանանց շրջանում նույնքան արդյունավետ են, որքան այլ մարդկանց շրջանում։ Պատվաստանյութերի…, 4․ Ի՞նչ է հայտնի ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստանյութերի անվտանգության մասին։, Թեև հղի կանայք ներառված չեն եղել ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստանյութերի նախնական կլինիկական փորձարկումներում, հղիության ընթացքում ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստանյութերի անվտանգության շուրջ ապացույցների շրջանակն ընդլայնվում է։ Հղիության ընթացքում ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստման անվտանգությունը հաստատում են երեք տեսակի ապացույցներ․ ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստված հղի կանանց…, 5. Արդյո՞ք կանայք, որոնք փորձում են հղիանալ, կարող են պատվաստվել ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ։, Այո՛։ Նախապես պատվաստվելը կանանց համար կարևոր միջոց է հղիության ընթացքում ՔՈՎԻԴ-19-ից իրենց և իրենց երեխաներին պաշտպանելու համար։ Կանայք, որոնք փորձում են հղիանալ, կարող են պատվաստվել ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ։ Ապացույցների թվի աճը ցույց է տալիս, որ ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստանյութերը չունեն որևէ բացասական ազդեցություն պտղաբերության կամ հղիանալու ունակության վրա…, 6. Ի՞նչ պետք է իմանան ՔՈՎԻԴ-19-ի դեմ պատվաստման մասին հղի կանայք և նրանք, ովքեր պլանավորում են հղիանալ։, Հաշվի առնելով հղիության ժամանակ ՔՈՎԻԴ-19-ին առնչվող նշանակալի ռիսկերը՝ անչափ կարևոր է, որ հղի կանայք և նրանք, ովքեր պլանավորում են հղիանալ, հնարավորինս շուտ պատվաստվեն։ Պատվաստումը կօգնի պաշտպանելու նրանց և նրանց երեխաների առողջությունը։ Եթե կինը մինչև հղիանալը չի պատվաստվել, այժմյան ապացույցները ցույց են տալիս, որ հղիության ընթացքում ՔՈՎԻԴ-19-ի…