30 Սեպտեմբեր 2022

Հոգեկան առողջություն. արտահայտել զգացմունքները և դիմել օգնության

Ինչպես արտահայտել զգացմունքները, Երբ ձեր բարեկեցությունը խաթարող զգացմունքներ եք ունենում, ամենալավ բանը, որ կարող եք անել, դրանց մասին խոսելն է այն մարդկանց հետ, ում սիրում և վստահում եք: Այդպես մենք կարող ենք հոգ տանել մեր հոգեկան առողջության մասին և անհրաժեշտության դեպքում դիմել աջակցության: Ահա մի քանի մոտեցում, որոնք կարող են օգտակար լինել. Թղթին հանձնեք ձեր զգացմունքները:…, Օգնության դիմեք, Երբ մենք տագնապած ենք, անհանգստացած կամ սթրես ենք ապրում, կարող ենք որոշ փոքր քայլեր անել, որոնք կօգնեն մեզ դուրս գալ այդ բարդ իրավիճակից: Այնուամենայնիվ, երբեմն սովորությունները դժվար է փոխել, իսկ դրական քայլերի դիմելը կարող է բավարար չլինել: Այդ իսկ պատճառով օգնություն խնդրելը շատ կարևոր է: Փորձեք խոսել վստահելի մեծահասակի, կամ ծանոթ բժշկի, ով…, Անհրաժեշտ ռեսուրսներ, «Դեռահասությունը ներսից ու դրսից» ձեռնարկը կօգնի ձեզ ճանաչել և հասկանալ ձեզ հետ տեղի ունեցող  փոփոխությունները, վելուծել սեփական անձն ու որակները, զարգացնել ինքնակարգավորման և ինքնախնամքի, ինչպես նաև այլ մարդկանց հետ առողջ փոխհարաբերվելու հմտություններ: Իսկ «Ինչպես օգնեմ ինքս ինձ պատերազմական և հետպատերազմական իրավիճակներում» ձեռնարկը կօգնի ձեզ…
13 Սեպտեմբեր 2022

Ինչպես կարող եք օգնել ձեր երեխային ռմբակոծության ժամանակ

Ճգնաժամերը տուժած երեխաների համար վախի և շփոթության ժամանակաշրջան է, որը հաճախ ենթադրում է բաժանում ընտանիքից և ընկերներից, տան և գույքի ոչնչացում և անգամ ավելի վատ՝ սիրելիների կորուստ: Տարհանումը և ազդանշանային շչակների ձայնը երեխաների հոգեկան առողջության խաթարման լուրջ պատճառներից են: Ինչպես գիտեք, հոգեբանական սթրեսը, լինի այն կարճաժամկետ, թե…, Ա, մենակարևոր, ը՝ մի՛, մոռա, ցեք, անվտանգության, կանոնների, մասին, Վերցրե՛ք երեք օրվա համար նախատեսված չփչացող սննդամթերք և ջուր՝ ձեր ընտանիքի բոլոր անդամների հաշվարկով: Ներառե՛ք մեկ շաբաթվա համար հագուստ և անձնական հիգիենայի պարագաներ, այդ թվում՝ խոնավ անձեռոցիկներ և ձեռքի ախտահանիչ: Փաթեթավորե՛ք անհրաժեշտ դեղորայք և վիտամիններ: Չմոռանաք առաջին օգնության դեղատուփը՝ վնասվածքները մշակելու համար անհրաժեշտ…, Ահա, թե ինչ, պետք է ունենաք ճգնաժամային պայուսակում, Աշխատե՛ք ապահովել հիմնական կարիքները (սնունդ, հեղուկ, հագուստ, հիգիենա): Փորձե՛ք սահմանել օրվա կարգուկանոն: Դա կայունության, ինչպես նաև վստահության զգացում կտա երեխային, որ գոնե ինչ–որ բան վերահսկելի է: Պարտադիր չէ մշտապես «ուժեղ» լինել. դուք առանց այդ էլ անում եք հնարավորինը ձեր ուժերի ներածին չափով: Սակայն փորձե՛ք լինել հնարավորինս լավատես, հո՛գ…, Ահա մի քանի կարևոր խորհուրդ , որ պետք է հիշել ապաստարանում եղած ժամանակ, Եթե երեխան ցանկանում է, գրկե՛ք նրան և թո՛ւյլ տվեք, որ «հարմարավետ տեղավորվի» ձեր գրկում: Միասին երգե՛ք ձեր սիրած երգերը: Դա ապահովության զգացողություն կտա նրան: Եթե ցանկանում եք, կարող եք աղոթել ձեր երեխայի հետ: Ձեր երեխային հիշեցրե՛ք նախկինում եղած դրական իրադարձությունների, ընտանիքի և ընկերների մասին: Միասին պատկերացրե՛ք մի ապահով վայր, որտեղ էլ…, Ահա սթրեսը նվազեցնելու մի քանի խորհուրդ, Եվ վերջում, մի քանի շնչառական վարժություններ. Փոքրիկ ճագարիկ . ձեր երեխային համոզե՛ք այգում վազվզող ճագարիկի պես երեք անգամ արագ–արագ շնչել քթով, որից հետո երկար արտաշնչել բերանով: Հոտ քաշել ծաղիկներից . ձեր երեխային առաջարկե՛ք պատկերացնել, թե հոտ է քաշում ծաղիկից՝ խոր շունչ քաշելով քթով և արտաշնչելով բերանով: Նա նաև կարող է մտքում պատկերացնել…
26 Հուլիս 2022

«Երջանիկ մամա». ինքնախնամքի մարաթոն

Այս ամիսը նվիրում ենք բոլո՜ր մայրիկներին, Մայր լինելը հեշտ չէ. երեխաների խնամք, կենցաղային հազար ու մի գործեր, հաճախ նաև աշխատանք, ամեն ինչ լիարժեք անելու անկեղծ մղում ու․․․ ընդամենը 24 ժամ։ Բնական է, որ այս իրավիճակում հոգնելն ու սպառվելը դառնում են անխուսափելի, իսկ ոգևորությունն ու եռանդը՝ ճոխություն։ Աշխարհում բազմաթիվ մայրեր ամեն օր անցնում են այս ամենի միջով․ մինչ այն պահը, երբ նրանք…, Հատուկ ՔԵԶ համար ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը պատրաստել է «երջանիկ մամայի» մեկամսյա մարաթոն։, Իլուստրացիա մայրիկների համար: UNICEF Armenia Քայլ 1 Արի՛ սկսենք ինքնաճանաչումից: Դադար առ, փակիր աչքերդ ու մտածիր, թե ինչ կուզեիր անել հիմա։ Ի՞նչը քեզ կուրախացնի։ Մի նոթատետր վերցրո՛ւ և գրի՛ր, թե ինչ կցանականաս անել ՔԵԶ ՀԱՄԱՐ այսօր, վաղը և առաջիկա շաբաթվա ընթացքում: Քայլ 2 Արի՛ մտածենք այն միջավայրի մասին, որտեղ անցկացնում ես օրվա մեծ մասը։ Ի՞նչ…
26 Հուլիս 2022

Հոգեկան առողջություն

Տխրությունը, վախը, հուսահատությունը և այլ հույզերը երեխայի զարգացման բնականոն մաս են։ Սակայն եթե ձեր երեխան երկար ժամանակ ուժգին բացասական հույզեր ունի, և դա անդրադառնում է նրա սոցիալական, ընտանեկան և դպրոցական կյանքի վրա, նշանակում է նա հոգեբանի աջակցության կարիք ունի։ Ստորև ներկայացվում են հոգեկան առողջության առավել տարածված վիճակները և այն…, Ի՞նչ է հոգեկան առողջությունը, Հոգեկան առողջությունը հիմնարար նշանակություն ունի մտածելու, զգալու, սովորելու, աշխատելու, իմաստալից հարաբերություններ ստեղծելու և աշխարհում ներդրում ունենալու մեր կարողության համար։ Այն ավելին է, քան պարզապես հոգեկան խանգարումների բացակայությունը։ Դա յուրաքանչյուրի առողջության և բարեկեցության կարևորագույն մասն է և հիմնաքարը։ Երեխաներն ու…, Հոգեկան առողջության վիճակների բացատրությունը, cyan icon with hands, Ինչպե՞ս օգնել երեխային և ինչպես խոսել նրա հետ հոգեկան առողջության մասին, Ոչ ոք չպետք է ստիպված լինի միայնակ լուծել իր հոգեկան առողջության խնդիրները ևձեր երեխան՝ նույնպես։ Ամեն ինչ սկսվում է մեկ պահից, մեկ զրույցից, մեկ հարցից։ Ի՞նչ ես մտածում։ cyan icon smile, Ինքնախնամքը շատ կարևոր է
06 Հունիս 2022

Ինչպես մեղմել համավարակի երկարաժամկետ ազդեցությունը Ձեր երեխայի հոգեկան առողջության վրա

Հիմնական եզրակացություններ, Համավարակի ամբողջ ընթացքում երեխաները զրկված են եղել բնականոն զարգացման հնարավորություններից։ Նրանց սոցիալական հմտությունները գործնականում չեն կիրառվել, և հնարավոր է, ծնողները ստիպված լինեն ավելի շատ ուղղորդել երեխաներին, քան նախկինում։ Համավարակի արդյունքում երեխաների հիասթափված լինելը բնական արձագանք է։ Հարկավոր է ուշադրություն դարձնել հատկապես…, Ինչպե՞ս է համավարակն ազդել երեխաների զարգացման վրա։, Համավարակի պատճառով ամբողջ աշխարհում երեխաները զրկված են եղել բնականոն զարգացման հնարավորություններից։ Դեռահասների աճի, զարգացման և ուսման մեջ մեծ դեր ունեն տարբեր ծանոթ և հոգատար մեծահասակների հետ հարաբերությունները, հասակակիցների հետ ժամանակ անցկացնելը և հետաքրքիր ու նոր բաներով զբաղվելը։ Թե՛ երեխաները, թե՛ պատանիները հավասարապես մեծ կորուստներ…, Ինչպե՞ս է համավարակն ազդել երեխաների սոցիալական հմտությունների վրա։, Երեխաները չեն ունեցել սոցիալական հմտությունները գործնականում կիրառելու հնարավորություն։ Երեխաները ուրիշների հետ հաղորդակցվել մասամբ սովորում են նրանց հետ ժամանակ անցկացնելով, ընկերանալով, ինչպես նաև լինելով նույնիսկ այն մարդկանց կողքին, ում հետ միշտ չէ, որ կգերադասեին շփվել։ Ուստի մենք, անկասկած, որոշ երեխաների շրջանում սոցիալական հմտությունների…, Ըստ Ձեզ՝ ինչպե՞ս է համավարակն ազդել երեխաների հոգեկան առողջության վրա։, Համավարակն, անշուշտ, մեծ սթրեսի է ենթարկել երեխաներին և նրանց ընտանիքներին։ Երեխաները շատ տխուր են, անհանգիստ և նույնիսկ շատ բարկացած այն ամենի պատճառով, ինչի միջով անցնում են։ Ուստի հնարավոր է՝ մոտ ապագայում տեսնենք, որ հուզական առումով սովորականից փոքր-ինչ ավելի փխրուն են։ Մենք կարող ենք օգնել նրանց, եթե լինենք համբերատար, օգնենք, որ խոսեն իրենց…, Ի՞նչ կարող է անել ծնողը, եթե նա մտահոգված է բարդ զգացմունքներին իր երեխայի արձագանքով։, Կարծում եմ՝ առաջինը, որ միշտ պետք է անել, երեխաների զգացումներն ընդունելն է. «Քո զգացողությունները տեղին են և բնական: Սա պատմականորեն աներևակայելի դժվար ժամանակաշրջան էր, և դու անցել ես դրա միջով»։ Երկրորդ քայլն է հասկանալ՝ խնդիրը զգացմո՞ւնքն է, թե՞ դրա արտահայտումը։ Դուք կարող եք ասել. «Դու, իհարկե, վշտացած ես, բայց այն, թե ինչպես ես զգացածդ…, Ինչպիսի՞ երկարաժամկետ հետևանքներ կարող է համավարակը թողնել երեխաների հոգեկան առողջության վրա: Ի՞նչ կարող են անել ծնողները դրանք մեղմելու համար:, Կարծում եմ՝ հետևանքներից մեկը, որ պետք է փորձենք կանխել, դա երեխաների չափազանց զգուշավոր կամ մեկուսացած դառնալն է։ Ցանկալի չէ, որ նրանք շարունակեն խիստ կաշկանդված լինել, երբ դա այլևս անհրաժեշտ չէ, քանի որ դա նրանց կզրկի կյանքի բազմազանությունից, ինչը նպաստում է նրանց զարգացմանն ու բարեկեցությանը։ Հարկավոր է նաև ուշադրություն դարձնել կրթական…, Իսկ ի՞նչ անել, եթե ծնողն է համավարակի արդյունքում առավել զգուշավոր դարձել։, Կարծում եմ՝ պետք է խոստովանենք, որ ծնողների գործն էլ է մի քիչ բարդացել: Մինչ համավարակը երեխաները տարիքի հետ աստիճանաբար անկախություն են ձեռք բերել: Համավարակի, լոքդաունների, տանը սովորելու և տնից աշխատելու արդյունքում ծնողներն այժմ սովոր են, որ իրենց երեխաները մշտապես իրենց կողքին են: Հեշտ չէ այս ամենից հետո, երեխային միանգամից «բաց թողնել»:…
08 Փետրվար 2022

Առցանց տիրույթում հոգեկան առողջությունը բարելավելու 5 եղանակ

Առցանց միջավայրը կարող է ընձեռել բազմաթիվ հիանալի հնարավորություններ՝ հաղորդակցվելու, սովորելու և կիսվելու այն ամենով, ինչ կարևոր է քեզ համար, բայց այն նաև մարտահրավերներ է բերում: Եթե հաղորդակցման սոցիալական միջոցները կամ համացանցը երբեմն ճնշվածության, նախանձի, միայնության կամ ցածր ինքնագնահատականի ու տագնապի զգացողություններ են առաջացնում, ապա…, 1. Խուսափի՛ր բացասական լուրերից, Ուշադրությո՛ւն դարձրու, թե հաղորդակցման սոցիալական միջոցները և առցանց նյութերն ինչպես են ազդում քո հույզերի, մտքերի կամ գործողությունների վրա: Ի՞նչ զգացողություններ են դրանք առաջացնում քո մեջ: Լուրեր կարդալը ավելի շատ տեղեկացված լինելո՞ւ, թե՞ ճնշվածության զգացողություն է պատճառում: Ընկերներիդ մասնակցությամբ երեկույթի ժամանակ արված լուսանկարներ…, 2. Եղի՛ր շրջահայաց, Գոյություն ունեն ահռելի ծավալի առցանց գործիքներ ու նյութեր, որոնք կարող են օգնել հոգեկան առողջությանն ու բարեկեցությանն առնչվող հարցերում: Խորհրդածելու մղող հավելվածներից, որոնք կօգնեն քեզ հանգստանալու և կենտրոնանալու, մինչև հարթակներ, որոնք կնպաստեն սեփական ինքնության ու ես-ի ձևավորմանը, միացե՛ք և աջակցե՛ք միմյանց: Գոյություն ունեն բազմաթիվ…, 3. Առցանց տիրույթում պաշտպանի՛ր ինքդ քեզ և ուրիշներին, Ստուգի՛ր սոցիալական մեդիայում քո անձնական տվյալների պաշտպանության կարգավորումները: Փակի՛ր ցանցային տեսախցիկներդ, երբ դրանցից չես օգտվում: Առցանց հավելվածների և ծառայությունների բաժանորդագրվելիս եղի՛ր ուշադիր, հատկապես, երբ տրամադրում ես լրիվ անունդ, հասցեդ կամ լուսանկարդ: Եթե մտահոգվել ես առցանց տիրույթում տեսած կամ պատահած ինչ-որ երևույթի…, 4. Եղի՛ր բարեհոգի, Սոցիալական մեդիան կիրառի՛ր օգուտ բերելու համար՝ ընկերներին, ընտանիքին ու դասընկերներին ուղարկելով դրական և աջակցող նյութեր ու հաղորդագրություններ: Օրինակ՝ կարող ես կապ հաստատել ինչ-որ մեկի հետ և ասել, որ մտածում ես նրա մասին, կամ դրական մեկնաբանություն ավելացնել նրա հրապարակած գրառմանը: Եթե զգում ես, որ արձագանքդ, հաղորդագրությունդ կամ տեղադրելիք…, 5. Մնա՛ և շփվի՛ր իրական կյանքում, Առցանց և ցանցից դուրս աշխարհների միջև սահմանագծերը գնալով կարող են ավելի անորոշ դառնալ, ինչը դժվարացնում է ապրել ներկայով և բավարարել մարդկային շփման մեր բնածին կարիքը: Երբևէ պատահե՞լ է, որ ընդհատես զբաղմունքդ, որպեսզի այդ մասին տեղեկացնես սոցիալական ցանցերում, կամ ընկերոջդ զանգահարելու կամ նրա հետ հանդիպելու փոխարեն փորփրես նրա տեղադրած…
03 Հունիս 2021

Ինչպես հաղթահարել կորստի վիշտը և ինչպես է դա ազդում մեր մտքի և մարմնի վրա

Վիշտը կարող է առաջանալ ոչ միայն սիրելի մարդկանց կորստից: Այդպիսի կորուստներ կարող են դառնալ հայրենի քաղաքից հեռանալը, աշխատանքը կորցնելը, կամ այլ աշխատանքի անցնելը, հարաբերությունների խզումը, ամուսնալուծությունը, բարեկամի կորուստը, ծնողների ամուսնալուծությունը, ընտանի կենդանու մահը, վիժումը կամ աբորտը, առողջական վիճակի լուրջ փոփոխությունը: Թե…, Միֆ. Պարզապես անտեսեք կամ թաղեք ցավը, և այն ժամանակի ընթացքում կվերանա:, Փաստ. Կորստի ցավի միջով անցնելու ամենաարագ ձևը՝ դա ընդունելն ու զգալն է:, Միֆ. Միայն ժամանակը կբուժի բոլոր վերքերը, այդ թվում և վիշտը:, Փաստ. Ժամանակը միշտ չէ, որ մեզ տանում է առողջ կերպով սգալու գործընթացով: Կարևորն այն է, թե ինչ ենք մենք անում այս ընթացքում:, Միֆ. Ուժեղ լինելը (հատկապես ուրիշների համար) վիշտը հաղթահարելու լավագույն միջոցն է:, Փաստ. Թույլ տալով մեզ խոցելի լինել և պաշտպանելով հուզականությունը, հնարավորություն ենք ստանում անցնել սգալու միջով։, Միֆ. Միայնակ սգալը լավագույն տարբերակն է։, Փաստ. Ուրիշների աջակցությունը կարող է մեծապես նպաստել սգալու ընթացքին: Միֆ. Եթե դուք ինչ-որ բան կամ ինչ-որ մարդ եք կորցնում, պարզապես փոխարինեք կորուստը և ամեն ինչ լավ կլինի: Փաստ. Շատ կորուստներ անփոխարինելի են, հատկապես երբ խոսքը վերաբերում է հարաբերություններին կամ մարդկանց:, Միֆ. Կորուստը հաղթահարելու լավագույն միջոցը պարզապես զբաղված լինելն է:, Փաստ. Առավել օգտակար է սգալու համար ժամանակ տրամադրելը, նույնիսկ եթե դա նշանակում է պլանավորված ժամանակ հատկացնել դրան օրական կամ շաբաթական կտրվածքով:, Միֆ. Սգալը, սովորաբար, տևում է մոտ մեկ տարի, Փաստ. Սգալու գործընթացի վրա շատ գործոններ են ազդում, իսկ սգալու ժամկետները կարող են զգալիորեն տատանվել:, Միֆ. Եթե չես արտասվում, ուրեմն մահացածը կամ տարածդ կորսուտը քեզ համար կարևոր չեն:, Փաստ. Կորստին արձագանքելու ձևերը շատ են. լացը դրանցից միայն մեկն է:, Միֆ. Վիշտն առաջանում է կանխատեսելի փուլերով, որոնք ի հայտ են գալիս նույն հերթականությամբ:, Փաստ. Վշտի նոր մոդելները կասկածի տակ են դնում փուլային մոդելը, և վիշտը համարում են օվկիանոսի ալիքների նման վրա հասնող՝ բազմաթիվ զգացմունքների և արձագանքների համախումբ:, Միֆ. Սգալու նպատակը մահի «վրայով անցնելն» է կամ մահացածին «բաց թողնելը»:, Փաստ. Առողջ վիշտը ավելի շատ այն մասին է, թե ինչպես պահպանել մահացած մարդու հետ կապը և սովորել, թե ինչպես ինտեգրել կորուստը առօրյա կյանք, որպեսզի կարողանաս առաջ շարժվել:, Միֆ. Արցունքները թուլության նշան են:, Փաստ. Արցունքները կորստի առողջ արտահայտություն են և մարմնի լարվածությունն ու հույզերն ազատելու գործառույթի մաս են կազմում: Եվ վերջում, դիմեք մասնագետի, եթե վշտի ախտանիշներն այնքան խիստ են, որ. Դուք դժվարանում եք աշխատել տանը, աշխատավայրում կամ դպրոցում Դա ազդում է ձեր հարաբերությունների վրա Մի քանի շաբաթվա կամ ամիսների ընթացքում ախտանիշների…