19 Ապրիլ 2022

Աշխատանքային գրքույկ հաշմանդամություն ունեցող երեխաների հետ աշխատելու համար

Ուղեցույցը ներառում է դպրոցների, ուսուցիչների և խնամակալների համար նախատեսված ընդգրկուն գործիքակազմ՝ բազմակողմանիորեն ուսումնասիրելու ներառականության մակարդակը դպրոցում, հասկանալու հաշմանդամություն ունեցող աշակերտների, նրանց  խնամակալների և ուսուցիչների կարիքները և դրանց արձագանքելու նպատակով մշակելու ճանապարհային քարտեզ, ինչպես նաև կազմելու հաշմանդամություն ունեցող երեխաների համար մասնագիտացված և փորձառության վրա հիմնված անհատական ուսումնական պլաններ՝ կիրառելով նաև համայնքային և կառավարության կողմից տրամադրվող ռեսուրսները:  Հայաստանում և Ուզբեկստանում իրականացված ապացուցահեն փորձնական ծրագրերի արդյունքներից ելնելով՝ գործիքները լավագույնս աշխատում են, երբ դրանք կիրառվում են տարբեր շահագրգիռ կողմերի համագործակցությամբ: Ուղեցույցը ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի կողմից մշակված ներառական կրթության մեջ հաշմանդամություն ունեցող երեխաների` կյանքի դժվարին իրավիճակում հայտնված խնամակալներին աջակցելու ուղեցույցների փաթեթի մասն է, որը ներառում է նաև ուղեցույցներ խնամակալների, ուսուցիչների և դպրոցների համար, ինչպես նաև կազմակերպությունների և միությունների տեղեկատուների ձևանմուշներ, որոնք կարելի է հարմարեցնել հատուկ համակարգերի համար: Ուղեցույցը ներառում է նաև ներառական կրթության վերաբերյալ խնամակալների աջակցության փաթեթ:
19 Ապրիլ 2022

Օժանդակ նյութերի տեղեկատու հաշմանդամություն ունեցող երեխաների խնամակալների համար

Այս ուղեցույցը ներառում է գործիքակազմ (թվով 12 գործիք) և ռեսուրսների փաթեթ նախակրթարան կամ տարրական դպրոց հաճախող հաշմանդամություն ունեցող երեխաների ուսուցիչների և խնամակալների համար: Այստեղ տեղ են գտել ռեսուրսներ ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ից և ոլորտի այլ հեղինակավոր կազմակերպություններից, որոնք աջակցում են հաշմանդամություն ունեցող երեխաներին և նրանց խնամակալներին: Ռեսուրսները փորձարկվել են այլ երկրներում և տեղեկություններ են տալիս նկարների փոխանակման հաղորդակցման համակարգի, հարցուպատասխանի մեթոդով ընթերցանության, «Parent Buddy» հավելվածի, հատուկ հետաքրքրությունների քարտեզի, տեսողական ժամանակացույցի, ինքնավերահսկման միջամտության ուղեցույցի, «կենտրոնացում ներկա պահի վրա» մեդիտացիայի տեսակի և այլնի մասին: Այս ուղեցույցը ներառական կրթության մեջ հաշմանդամություն ունեցող երեխաների` կյանքի դժվարին իրավիճակում հայտնված խնամակալներին աջակցելու ուղեցույցների փաթեթի մասն է:
12 Ապրիլ 2022

Հաշմանդամություն ունեցող երեխաների խնամակալների ներգրավման ուղեցույց

Ուսուցիչները կարևոր դեր են խաղում ապահովելու համար, որ բոլոր երեխաները դպրոցում իրենց ապահով, պաշտպանված և ներառված զգան: Հաշմանդամություն ունեցող երեխաների՝ կյանքի դժվարին իրավիճակում հայտնված խնամակալները բախվում են զանազան մարտահրավերների՝ նոր ձևավորվող ներառական կրթության միջավայրում կողմնորոշվելու գործում: Ուսուցիչները կարող են տեղեկանալ երեխաների հատուկ կարիքների մասին նրանց ծնողներից կամ խնամակալներից և օգնել նրանց բացահայտելու լավագույն ուղիներն ու պարագաները՝ իրենց երեխայի ուսմանն աջակցելու համար: Ուսուցիչների համար այս ուղեցույցը նպատակ ունի աջակցելու խնամակալներին հետ ներգրավվելու՝ (1) բացահայտելու իրենց երեխաների անհատական ​​ուսումնական կարիքները. 2) բացահայտելու այդ կարիքները բավարարելու գործում առկա մարտահրավերները և (3) գտնելու լուծումներ այդ մարտահրավերներին դիմակայելու համար: Այն ներառական կրթության մեջ հաշմանդամություն ունեցող երեխաների` կյանքի դժվարին իրավիճակում հայտնված խնամակալներին աջակցելու ուղեցույցների փաթեթի մասն է կազմում:
23 Ապրիլ 2020

Ներառական կրթության ռազմավարություններ

Սա  «Ներառական կրթության ռազմավարություններ» դասագրքի առաջին խմբագրությունն է: Այն հանդիսանում է գրքի անգլերեն բնօրինակի հայելանման թարգմանությունը, ներառում է տերմինների բառարան՝ համաձայնեցված ՀՀ Լեզվի կոմիտեի, նաև ներառական և հատուկ կրթության ոլորտի մասնագետների հետ : Հարկ ենք համարում ընդգծել, որ Հայկական մանկավարժական համալսարանը իրականացրել է այս դասագրքի տպագրությունը՝ երկրորդ խմբագրությամբ: Վերջինս պարունակում է որոշ փոփոխություններ, առկա են մասնագիտական տերմինների և բովանդակային տարբերություններ: Չնայած Հայաստանում ապաինստիտուցիոնալացման ծրագրերի իրագործմանը և ներառական կրթության զարգացմանը նպաստող բազմաթիվ օրենքների գոյությանը, հասարակության մեջ և կրթության ոլորտի տարբեր մակարդակներում դեռևս առկա են երեխաներին` իրենց հասակակաիցների հետ կրթության մեջ լիարժեք ներառվելու խոչընդոտներ։ Հաճախ կրթության օրենսդրական բարեփոխումների իրականացման համար պահանջվում է երկար ժամանակ, իսկ հաջողության հասնելու համար անհրաժեշտ են մշտադիտարկման և հաշվետվողականության ընթացակարգեր։ Այսօր առանցքային հարցերից մեկը հանրակրթության ուսուցիչների դժվարություններն են՝ կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող երեխաներին դասավանդելու և դասարանում ներառական միջավայր ստեղծելու հարցերում։ Ուսուցիչների 90%-ը չի տիրապետում կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող երեխաներին ուսումնական գործընթացում արդյունավետորեն ներառելու մեթոդներին։ Այս թերությունը հաճախ հանգեցնում է ցածրորակ ներառման կամ նույնիսկ երեխաների` կրթական գործընթացից բացառման։ Կառավարության առաջնահերթությունները հաշվի առնելով՝ ՅՈւՆԻՍԵՖ-ը 2015 թ.-ին նպաստեց Մինեսոթայի համալսարանի և ՀՊՄՀ-ի համագործակցությանը, որի շրջանակում պատրաստվեց սույն դասագիրքը՝ որպես տեղեկատվական և դասավանդման ռեսուրս կրթական գործընթացում ներգրավված մասնագետների, հատուկ մանկավարժների, ուսուցիչների և վարչական աշխատողների պատրաստման և վերապատրաստման համար։ Դասագիրքը հանդես է գալիս ի լրումն համալսարանի դասընթացների և ծառայելու է որպես մեթոդական ռեսուրս։ ՀՊՄՀ-ի ներառական կրթության ուսումնական ծրագրերը բարելավելու համար ամերիկացի և հայ դասախոսները կատարեցին թիմային աշխատանք և ընտրեցին համապատասխան տեքստեր և այլ նյութեր։ Նրանց նպատակն էր ինստիտուցիոնալացնել և շարունակական դարձնել մանկավարժների պատրաստման աշխատանքները, ըստ Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների մասին կոնվենցիայի հոդված 24-ում ամրագրված պահանջի՝ պետություններն ապահովում են բոլոր ուսուցիչների վերապատրաստումը ներառական կրթության մասով՝ հիմք ընդունելով մարդու իրավունքների հաշմանդամության վրա հիմնված մոդելը։ Դասագիրքը ընթերցողին հնարավորություն է ընձեռնում հասկանալու, թե ինչպես է ամերիկյան կրթական համակարգը կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող երեխաների բացառումից անցել դեպի սովորական համակարգում նրանց ինտեգրման և վերջապես` առավել ներառական գործելակերպերի։ Այս ուղին բարդ ու միևնույն ժամանակ օգտակար է, քանի որ այն նպաստում է կրթական կարիքների բազմազանություն պարունակող միջավայրում սովորելու ու սովորեցնելու մասին եղած գիտելիքների կուտակմանը։  Դասագրքի հեղինակները ներկայացնում են նաև կրթական համակարգը ներառական դարձնելու հայկական մոտեցումներն ու ռազմավարությունները, առկա մարտահրավերները։ Համեմատական վերլուծության միջոցով ձեռնարկում ներկայացվում են բազմաթիվ գործիքներ, մեթոդներ և գործնական ու գիտափորձերով արդյունավետությունը հիմնավորած մոտեցումներ։ Դրանք փորձարկվել, գնահատվել և իրենց արդյունավետությունը ապացուցել են բոլոր, այդ թվում՝ կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող, երեխաների հետ աշխատանքում։