21 Նոյեմբեր 2023

Երիտասարդները՝ կլիմայի փոփոխության դեմ պայքարի ակտիվ մասնակիցներ

18-ամյա Նարեկն ու Երազիկը Արարատի մարզի Վեդի քաղաքից են։ Նրանք 2022-ի նոյեմբերին Հայաստանում հնարավորություն ստացան առաջին անգամ որպես երիտասարդ պատվիրակ մասնակցել ՄԱԿ-ի Կլիմայի փոփոխության միջազգային համաժողովին (COP27) և ներկայացնել երիտասարդության ձայնն աշխարհի ամենախոշոր և հեղինակավոր համաժողովներից մեկում։ COP27-ը անցկացվել է Եգիպտոսում՝ 2022…, Մտքեր COP27-ից հետո, Նարեկն ու Երազիկը համաժողովի մասնակցությունն ու ձեռք բերած փորձառությունն անկյունաքարային են համարում իրենց գործունեության մեջ։ Երիտասարդները հատկապես կարևորում են ձեռքբերված ծանոթությունների և նոր ընկերների ցանցը։ Երազիկն էլ իր անձնային աճն է հատկապես կարևորում. «երբ ինձ համեմատում եմ նախքան COP-ը և դրանից հետո, շատ մեծ է տարբերությունը. այժմ…, COP27-ը՝ մեծ փոփոխությունների սկիզբ, Երիտասարդների մասնակցությունը COP27-ին Հայաստանի բոլոր երիտասարդների համար նոր և հեռանկարային հնարավորություն ստեղծեց։ Որպես COP-ին հաջորդած գործնական քայլ, Հայաստանը, ի դեմս Շրջակա միջավայրի նախարարության, տարածաշրջանում առաջինը և աշխարհում 38-րդը միացավ Երեխաների, երեիտասարդների և կլիմայի գործողությունների ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի միջկառավարական հռչակագրին…
31 Հոկտեմբեր 2023

Կանաչ բառեր

Հաշմանդամություն ունեցող երեխաների, պատանիների և երիտասարդների համար որոշ երկխոսությունների մասնակցելու հնարավորությունները հաճախ սահմանափակ են, քանի որ նրանց բառապաշարում չկան անհրաժեշտ բառերը, և, որպես կանոն, այն պատճառով, որ նրանք զրկված են դրանք լսելու, սովորելու և կիրառելու հնարավորությունից։ «Instituto Interamericano sobre Discapacidad y Desarrollo Inclusivo» ստեղծել է այս նյութը հաշմանդամություն ունեցող երիտասարդներին հասանելի դարձնելու այն հակիրճ բառացանկը հաշմանդամություն ունեցող բազմաթիվ երեխաների և պատանիների կօգնի գտնելու այն բառերը, որոնք անհրաժեշտ են ներգրավվելու, իրենց ձայնը բարձրացնելու և բոլորի հետ հոգ տանելու մեր մոլորակի համար, որը բոլորիս ընդհանուր տունն է։ Հայերեն տարբերակի թարգմանությունն ու ձևավորումն իրականացվել է Ավստրիական զարգացման գործակալության ֆինանսական աջակցությամբ ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի՝ «Երիտասարդները հանուն բարենպաստ կլիմայի» ծրագրի շրջանակում:
10 Օգոստոս 2023

Ջերմային ալիքներից պաշտպանվելու խորհուրդներ

Ջերմային ալիքներն ամենևին էլ զվարճանք չեն արևի տակ: Ծայրահեղ շոգն ու խոնավությունը կարող են չափազանց տհաճ և վտանգավոր լինել հատկապես նորածինների, երեխաների, հղիների և տարեցների առողջության համար: Պատշաճ նախազգուշական միջոցներ չձեռնարկելու դեպքում սաստիկ շոգը կարող է հանգեցնել ջերմահարվածի և, որ ավելի վատ է, մահացու լինել: Կլիմայի փոփոխության…, Փաստեր ջերմային ալիքի վերաբերյալ, Ջերմային ալիքներից պաշտպանվելու խորհուրդներ, Ինչ է ջերմային ալիքը, Ջերմային ալիքներն առաջանում են, երբ ջերմաստիճանը մի քանի օր շարունակ նորմայից բարձր է լինում: Խոնավության պատճառով այն կարող է շատ ավելի բարձր լինել:, Ինչպես են առաջանում ջերմային ալիքները, Ջերմային ալիքները բնական երևույթ են և առաջանում են մթնոլորտ տաք օդի ներթափանցումից: Դրանց ուժգնությունը և հաճախականությունը մեծանում են կլիմայի՝ ջերմոցային գազերի արտանետումների հետևանքով առաջացած փոփոխության պատճառով, որոնք ջերմությունն ավելի երկար են պահում: >> Կարդացեք նաև. Ինչպես խոսել ձեր երեխայի հետ կլիմայի փոփոխության մասին, Ում համար են ամենաշատը վտանգավոր ջերմային ալիքները, Սաստիկ շոգը վտանգավոր է բոլորի առողջության համար: Սակայն ջերմային սթրեսի նկատմամբ հատկապես խոցելի են նորածինները, երեխաները, հղիները և տարեցները: Շատ բարձր ջերմությունը կարող է ավելի վտանգավոր լինել նորածինների և երեխաների համար, իսկ երեխաների ջրազրկումը կարող է վտանգավոր կամ նույնիսկ մահացու լինել: Երեխաների օրգանիզմի ջերմակարգավորումն ավելի…, Ինչ անել ջերմային ալիքի ժամանակ, Ջերմային ալիքներից պաշտպանվելու խորհուրդներ, Եղե՛ք պատրաստված, • Իմացե՛ք, թե որքան շոգ և խոնավ է լինելու այսօր, այս շաբաթ և այս ամիս, որ ծրագրեք դրսում ձեր անելիքը: • Տանը պահե՛ք խիստ անհրաժեշտության պարագաներով պայուսակ, որը պարունակում է օրալ ռեհիդրատացիոն աղի (ՕՌԱ) փաթեթներ, ջերմաչափ, ջրի շշեր, սրբիչներ կամ խոնավ անձեռոցիկներ, մարտկոցով աշխատող շարժական օդափոխիչ կամ ջրցան, ինչպես նաև ջերմային սթրեսի…, Զո՛վ պահեք տունը, • Հնարավորության դեպքում օրվա ամենաշոգ ժամերին փակե՛ք վարագույրները, իսկ գիշերը բացե՛ք պատուհանները՝ տունը զովացնելու համար: • Օգտագործե՛ք օդափոխիչներ և հովացուցիչներ:, Խուսափե՛ք շոգից, • Ամենաշոգ ժամերին խուսափե՛ք տնից դուրս գալուց: Փորձե՛ք պլանավորել ձեր անելիքն օրվա ընթացքում ավելի վաղ կամ ավելի ուշ, երբ արդեն զով է: • Դրսում օգտագործե՛ք արևապաշտպան քսուք և փորձե՛ք ստվերում մնալ կամ օգտագործե՛ք արևից պաշտպանող գլխարկներ և հովանոցներ:, Շատ ջո՛ւր խմեք և զով վայրո՛ւմ մնացեք, • Կանոնավոր ընդմիջումներով ջուր խմե՛ք նախքան ծարավելը: • Շոգ ժամանակ շատ շորեր հագնելը կարող է ավելի արագ ջրազրկել ձեր օրգանիզմը և տաքացնել: Այնպես որ, հագե՛ք թեթև և ազատ հագուստ: Բամբակն իդեալական է շոգ օրերին՝ նվազեցնելու ջերմային ցաները և կլանելու քրտինքը: Խորհուրդ է տրվում արհեստական գործվածքից սպիտակեղենը փոխարինել բամբակյա գործվածքից…, Խորհուրդներ նորածինների, երեխաների և հղի կանանց համար,     Պետք է Չպետք է Նորածիններ և երեխաներ   Պարբերաբար ստուգե՛ք՝ արդյոք ձեր երեխան ծարավ է, քրտնում է, շոգում է, փսխում է, արդյոք բերանում չորություն է զգում կամ գլխացավեր ունի: Եթե ձեր երեխան նորմալ չի արձագանքում, ունի բարձր ջերմություն, գլխապտույտ կամ արագ է շնչում, ապա նրան անմիջապես բուժհաստատություն տարեք: Համոզվե՛ք, որ ձեր երեխայի հագուստը…, Բարձր ջերմությամբ ուղեկցվող հիվանդության նշաններն ու ախտանշանները, Ջերմային ալիքներից պաշտպանվելու խորհուրդներ Ջերմային սթրեսի ծանր ախտանշանները պահանջում են շտապ օգնություն: Եթե ընտանիքի անդամն ունի ստորև նշված ծանր ախտանշաններից որևէ մեկը, ապա պետք է շտապօգնություն կանչեք կամ այլ տրանսպորտով նրան բուժհաստատություն տեղափոխեք: Վստահե՛ք ձեր բնազդներին և առանց վարանելու դիմե՛ք բժշկի օգնության:     Մեղմ ախտանշանները…, Ինչպես վարվել ջերմահարվածի և բարձր ջերմությամբ ուղեկցվող այլ հիվանդությունների դեպքում, Ջերմային ալիքներից պաշտպանվելու խորհուրդներ Կատարե՛ք հետևյալ քայլերը՝ օգնելու ձեր սիրելիին զովանալու, շատ ջուր խմելու և վերականգնվելու., 1. Հովացրե՛ք նրան և շտապ տարե՛ք բուժհաստատություն, եթե վիճակը ծանր է:, Եթե ընտանիքի անդամն ունի ջերմությամբ ուղեկցվող հիվանդության լուրջ ախտանշաններ, ապա կարևոր է նախ հովացնել նրան, ապա՝ տեղափոխել: Օգնե՛ք տուժածին նստելու կամ պառկելու լավ օդափոխված զով, ստվերոտ տարածքում: Փակե՛ք վարագույրները՝ ավելի շատ ստվեր ապահովելու համար: Հնարավորության դեպքում օդափոխիչ կամ օդորակի՛չ միացրեք: Թաց սրբիչով շփե՛ք գլուխը, պարանոցը,…, 2. Իջեցրե՛ք ջերմաստիճանը, Տեղափոխե՛ք մարդուն զով տարածք: Փակե՛ք վարագույրները՝ ավելի շատ ստվեր ապահովելու համար: Հնարավորության դեպքում օդափոխիչ կամ օդորակի՛չ միացրեք: Թաց սրբիչով կամ սառը ջրով շփե՛ք մարմինը, հատկապես գլուխը, պարանոցը, թևատակերը և աճուկային ծալքերի շրջանը: Հաճախ փոխե՛ք սրբիչը կամ թաթախե՛ք սառը ջրի մեջ՝ մարմինը սառը պահելու համար: Օգտագործե՛ք օդափոխիչ և…, 3. Ջո՛ւր խմեցրեք, Մինչև վեց ամսական երեխաներ. կրծքով կերակրե՛ք նորածնին ռեհիդրատացնելու համար: Խրախուսե՛ք մայրերին նույնպես, հատկապես կրծքով կերակրող, շատ ջուր խմել: Վեց ամսականից մեծ երեխաներ. երեխաներին ջուր քիչ-քիչ տվեք, որ ընտելանան դրան: Եթե երեխան շատ է քրտնել, ջրի մեջ ավելացրե՛ք օրալ ռեհիդրատացիոն աղ (ՕՌԱ): Ուշադրությամբ հետևե՛ք փաթեթի հրահանգներին: Եթե…
02 Հունիս 2023

Սրականջն ու թռչող լիճը

Գաղտնիք չէ, որ Երկիր մոլորակը տաքանում է աննախադեպ արագությամբ, և դրա հիմնական պատճառը մարդկային գործունեությունն է: Ալին` հայերեն տարբերակում՝ Սրականջը, աղվեսիկ է, որը հայտնի կերպար է չինական մուլտֆիլմերում: Մի օր Սրականջը հայտնաբերում է, որ փոքրիկ Լիճը փոքրանում է կլիմայի փոփոխության և մարդկային գործունեության պատճառով: Լճին և աշխարհը փրկելու համար Սրականջն ու ընկերները մի զարմանալի ճանապարհորդություն են նախաձեռնում: Լիճը օգտագործում է ջրի յուրաքանչյուր կաթիլը մոլորակի վրա ուրիշներին օգնելու համար և, ի վերջո, անհետանում է: Բարեբախտաբար, ընկերների օգնությամբ Սրականջը փրկում է Լիճն ու աշխարհը։ Հեքիաթը նախատեսված է փոքրիկ ընթերցողների համար և սովորեցնում է նրանց՝ պահպանել մաքուր ջուրը և շրջակա միջավայրը, անել հնարավորը՝ Երկիր մոլորակը պաշտպանելու համար: Հեքիաթի անգլերեն տարբերակը ստեղծվել և թողարկվել է 2022 թվականին ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի Չինաստանի ազգային կոմիտեի և Չինաստանի Ջրային պաշարների նախարարության հետ համագործակցությամբ՝ նպատակ ունենալով տարածել այն երեխաների և գործընկերների շրջանում յուրաքանչյուր երեխայի համար մաքուր ջրի, անվտանգ շրջակա միջավայրի և ավելի լավ ապագայի քարոզչության նպատակով:
17 Ապրիլ 2023

Հինգ խորհուրդ ձեր թվային «ոտնահետքը» նվազեցնելու համար

Իսկ դուք տեղյա՞կ եք, որ միջինում, մեկ տարվա ընթացքում ստացվող էլեկտրոնային նամակները մարդու ածխածնային «ոտնահետքը» ավելացնում են 136 կգ արտանետմամբ, ինչը համարժեք է ավտոմեքենայով 320 կմ վարելուն։ Թվային աղտոտում ասելով՝ հասկանում ենք ջերմոցային գազեր, որոնք առաջանում են թվային տեխնոլոգիաների ստեղծման, տեղադրման և օգտագործման արդյունքում։ Դրանք…, 1. Ավելի երկար օգտագործեք ձեր սարքերը: , Հեռախոսը լիցքավորման միացնելիս Էներգիան կլիմայի փոփոխության հիմնական «մեղավորն» է. այն կազմում է ընդհանուր ջերմոցային գազերի արտանետումների շուրջ 60 տոկոսը: Առանց էներգիայի մեր թվային սարքերն ու լուծումները/ծառայությունները չեն աշխատի: Այնուամենայնիվ, կան որոշ պարզ քայլեր, որոնք կարող ենք անել՝ նվազեցնելու մեր սարքերի էներգիայի սպառումը: Եկե՛ք.…, 2. Նվազեցնել սարքերի էներգիայի սպառումը:, Էլէկտրական սարքավորումների լարեր, որոնք միացված չեն վարդակին Միջինում, մեկ տարվա ընթացքում ստացվող էլեկտրոնային նամակները մարդու ածխածնային «ոտնահետքը» ավելացնում են ևս 136 կգ արտանետմամբ. սա համարժեք է սովորական ավտոմեքենայով 320 կմ վարելուն։ Ստորև ներկայացնում ենք մի քանի խորհուրդ, որոնք կօգնեն էլեկտրոնային փոստից օգտվելուց առաջ ևս մեկ անգամ…, 3. Ավելի քիչ օգտվել էլեկտրոնային փոստից: , Համակարգչի էկրան: Նշված է delete բառը Տվյալների վերաօգտագործման հավանականությունը ժամանակի ընթացքում նվազում է: Տվյալների միայն 5 տոկոսն է ակտիվորեն վերաօգտագործվում պահելուց 90 օր անց: Առցանց պահվող տվյալները տեղ են զբաղեցնում սերվերների վրա, որոնք 24/7 ռեժիմով էներգիա են պահանջում: Նույնը վերաբերում է սմարթ բջջային հեռախոսներ ներբեռնվող…, 4. Մաքրե՛, նք, ֆայլերն ու հավելվածները:, Տղան նստած է համակարգչի առաջ Համավարակն արմատապես փոխեց մեր աշխատելու ձևերը։ Քանի որ տնից հեռավար և հիբրիդային (հեռավար և տեղում) եղանակով աշխատելու հնարավորությունն աստիճանաբար սովորական է դառնում, մենք աստիճանաբար ավելի շատ ենք առցանց հանդիպումները նախընտրում։ Սա կազմակերպություններին հնարավորություն է տալիս շարունակել բնականոն աշխատանքը և ողջ…, 5. Առցանց հանդիպումներին առավել կենսակայուն մոտեցումներ դրսևորենք: