10 Հունվար 2023

Երեխայի զարգացման խանգարումներ

Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությու նը (ԱՀԿ) երեխայի զարգացումը բնութագրում է որպես դինամիկ գործընթաց, որը ներառում է ֆիզիկական, ճանաչողական, սոցիալական, զգացմունքային բաղադրիչներ և որի ընթացքում երեխան ձեռք է բերում տարբեր հմտություններ, կատարելագործում դրանք, առաջընթաց ունենում ծնողներից լիակատար կախվածությունից դեպի հարաբերական անկախություն մանկության, իսկ հետագայում՝ դեռահասության շրջաններում: Զարգացումը պայմանավորված է կենսաբանական գործոնների (գենետիկա, հղի ու թյան ըն թացք, ձեռք բերովի հիվանդու թյուններ) և շրջակա միջավայրի դինամիկ փոխներգործությամբ: Մանկան զարգա- ցումը կախված է առաջին հերթին ծնողներից և այլ մոտակա խնամողներից, գուցե ինչպես նաև երեխայի ֆիզիկական, հուզական և սոցիալա- կան միջավայրից: Կենսականորեն անհրաժեշտ է լիարժեք խթանել երեխայի զարգացումը՝ դեռ ներարգանդային կյանքից, կատարել կանխարգելիչ միջոցա- ռումններ, վաղ հայտնաբերել շեղումնները և իրականացնել վաղ միջամտություն ու աբիլիտացիա, իսկ անհրաժեշտության դեպքում՝ ռեաբի- լիտացիա: Հաշվի առնելով այն, որ երեխայի զարգացումը կապակցված է նրա կյանքի բոլոր կողմերի հետ, անհրաժեշտ է, որ վաղ միջամտու- թյունն ունենա ինտեգրացված բնութ և վերաբերի ոչ միայն առող ջությանը, այլ նաև կրթությանը և սոցիալական հարցերին: Նկատի ունենալով վերոհիշյալ խնդիրների արդիականությունը, հիմնվ լով բազմամյա փորձի վրա՝ հեղինակները լուսաբանում են այնպիսի թե մաներ, ինչի պիսիք են երեխայի նոր մալզարգացումը, զարգացման խանգարումնները: Ներկայացված են նորմալ զարգացման մի շարք կարևորագույն ասպեկտներ և խթանները՝ հաղորդակցում, վարքագիծ, սնունդ, քուն, խաղ և այլն: Ձեռնարկը լուսաբանում է տվյալ հարցերի թե՛ տեսական հիմքերը (ներառյալ զարգացման տարբեր տեսությունները), թե՛ ուղղակի գործնական նշանակություն ունեցող խորհուրդները: Առանձնակի ներկայացվում են վաղ միջամտության հայեցակարգն ու դրա կարևորությունը: Ձեռնարկը նախատեսված է առողջապահության ոլորտի մասնագետներիի համար:
30 Մարտ 2022

ՔՈՎԻԴ-19-ի ազդեցությունը թոքերի վրա

ՔՈՎԻԴ-19-ը և վերջինիս տարբերակները մարդու օրգանիզմի և առողջության վրա ունենում են տարբեր ազդեցություններ: Եվ չնայած ՔՈՎԻԴ-19-ի շուրջ հետազոտությունները դեռևս շարունակվում են, հայտնի է, որ այս վարակի հիմնական առանձնահատկություններից է թոքերի ախտահարումը։ Մինչ օրս Հայատանում գրանցվել է ՔՈՎԻԴ-19-ի ընդհանուր 422,498 դեպք և 8,611 մահ։ Հասկանալու համար…, Վիրուսային թոքաբորբ, «Կորոնավիրուսային թոքաբորբն իր բնույթով, իր պատճառագիտությամբ վիրուսային է, և, ի տարբերություն այլ թոքաբորբերի, հիմնականում լինում է երկկողմանի. միակողմանի թոքաբորբն այս վիրուսի պարագայում հազվադեպ է հանդիպում։ Բացի այդ, կորոնավիրուսային թոքաբորբի այլ առանձնահատկություններից է օջախների՝ թոքային հյուսվածքի ծայրամասերում տեղակայումը, ինչպես նաև՝…, Հոսպիտալացում, Երբ հիվանդի մոտ առկա է թոքաբորբ, և հիվանդության ծանրության աստիճանը գնահատվում է միջին կամ ծանր, ապա խիստ կարևոր է, որ բուժումը կազմակերպվի ստացիոնար պայմաններում։ «Ի՞նչը կարող է խոսել հիվանդության ծանրության աստիճանի մասին։ Դա խորացող շնչարգելությունն է, այսինքն՝ օդի պակասի զգացումը։ Հիվանդները նշում են, որ օդը չի հերիքում, դժվար են շնչում։…, Ինտենսիվ թերապիա, «Երբ թոքային հյուսվածքի ախտահարման մակերեսը մեծանում է, հիվանդի վիճակը ծանրանում է։ Այդ ժամանակ քթային փողրակի միջոցով մատակարարվող թթվածինը կարող է չբավարարել հիվանդին։ Այդ պարագայում բուժումը կշարունակվի շնչառական դիմակի կամ դիմակ-պարկի միջոցով, որը շնչելու համար մեկ րոպեում թթվածնի ավելի մեծ հոսք է ապահովում։ Այս փուլում հիվանդի վիճակը…, Ծանր ընթացքով թոքաբորբի անցումը ծայրահեղ ծանրի, Բժիշկ Մովսիսյանը նշում է, որ ծանր ընթացքով թոքաբորբերը շատ արագ՝ ժամերի ընթացքում կարող են վերածվել ծայրահեղ ծանրի։ «Հիվանդի մոտ, օրինակ, օրվա առաջին կեսին օգսիգենոթերապիայով կարող են գրանցվել սատուրացիայի նորմալ ցուցանիշներ, բայց օրվա ընթացքում այդ ցուցանիշները կարող են վատանալ՝ նշանակելով, որ հիվանդի մոտ շնչառական անբավարարությունը խորացել է…