Giới thiệu chung
ĐẶT VẤN ĐỀ Việt Nam là một trong những nước phát triển nhanh nhất trên thế giới, đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân hàng năm từ 7% đến 9% trong suốt 15 năm qua. Sự bùng nổ về kinh tế đã góp phần giảm hơn một nửa tỷ lệ nghèo, song cũng đã làm gia tăng khoảng cách giàu nghèo và có thể làm cho nhiều người bị tụt hậu và bị bỏ quên. Những sự thay đổi về kinh tế và xã hội của Việt Nam không mang lại lợi ích như nhau cho tất cả trẻ em, đặc biệt là trẻ em dân tộc thiểu số - đã bị tụt hậu về các chỉ tiêu như tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh và trẻ em dưới 5 tuổi, tỷ lệ nhập học và học hết lớp/cấp. Nhiều trẻ em trong số này xuất thân từ những gia đình có mức sống dưới chuẩn nghèo. Chính phủ đã hoặc đang xây dựng các chính sách và chương trình trong tất cả những lĩnh vực đó. Song nhiều chính sách, chương trình chưa đáp ứng nhu cầu cụ thể của trẻ em hoặc chưa mang lại những kết quả tốt nhất có thể cho tất cả trẻ em gái và trẻ em trai. Mặc dù Việt Nam đã từng là nước đầu tiên ở Châu Á và thứ hai trên thế giới phê chuẩn Công ước Quốc tế về Quyền trẻ em, song các Đại biểu Quốc hội và các nhà lập pháp thường không có đủ kiến thức và kỹ năng để giải quyết các vấn đề liên quan tới quyền trẻ em. Những nỗ lực tăng cường quyền lực của Quốc hội ít khi quan tâm tới trẻ em, mặc dù trên thực tế, trẻ em có vai trò hết sức quan trọng đối với sự nghiệp phát triển của Việt Nam. Một thách thức lớn đối với Chính phủ và các đối tác phát triển là làm sao đảm bảo những kết quả phát triển của Việt Nam mang lại lợi ích cho tất cả trẻ em. Để giải quyết thách thức này đòi hỏi phải tăng cường các chính sách và chương trình của Chính phủ để thu được hiệu quả cao nhất về mặt chi phí, đồng thời mang lại kết quả tốt nhất có thể cho trẻ em. Điều đó có nghĩa là cần phải phối hợp với Quốc hội của Việt Nam, do vậy các Đại biểu Quốc hội trở thành những người thực sự đi tiên phong trong việc bảo vệ lợi ích của trẻ em và xây dựng một khung pháp lý phản ánh đầy đủ các quyền của trẻ em. Điều đó đòi hỏi mọi việc Chính phủ làm cho trẻ em đều dựa trên những dữ liệu và thông tin có chất lượng để hành động của họ phản ánh và đáp ứng những thực tế của cuộc sống. Chính sách, luật pháp và dữ liệu là ba trụ cột tạo khuôn khổ thiết yếu cho sự nghiệp phát triển trong đó quan tâm tới trẻ em. HỖ TRỢ CỦA UNICEF UNICEF hiện đang hỗ trợ Chính phủ trong 5 lĩnh vực chủ chốt để giúp Chính phủ hoàn thành tốt nhất trách nhiệm của mình đối với trẻ em Việt Nam. Năm lĩnh vực đó là: Gia đình: Gia đình là nơi gắn bó nhất với tuổi thơ. Sức ép về kinh tế và sự thay đổi về văn hóa đang đe dọa ảnh hưởng tới cấu trúc gia đình truyền thống ở Việt Nam. Tỷ lệ ly hôn ngày càng gia tăng. Ngày càng có ít trẻ em lớn lên trong sự chăm sóc, dạy dỗ của ông, bà vì các gia đình nông thôn di cư lên các thành phố để tìm kiếm cơ hội việc làm. UNICEF hiện đang hỗ trợ Chính phủ nắm được những thay đổi này và giải quyết thông qua việc tăng cường các chính sách và chương trình quốc gia về gia đình. Dân tộc thiểu số: Trẻ em dân tộc thiểu số ở Việt Nam nói chung là đối tượng bị thiệt thòi nhất và ít được học hành nhất, có điều kiện sức khỏe kém nhất cũng như có tỷ lệ tử vong và bỏ học cao nhất. UNICEF phối hợp với Chính phủ để đảm bảo cho các chính sách và ngân sách đối với các vùng dân tộc thiểu số quan tâm thỏa đáng tới trẻ em thông qua các hoạt động nghiên cứu và hướng dẫn về chính sách. UNICEF còn giúp Việt Nam tiếp thu kinh nghiệm giải quyết những vấn đề tương tự ở những nước khác. Trẻ em nghèo: Chính phủ Việt Nam đã cam kết chi hai tỷ USD cho hai chương trình xóa đói giảm nghèo quan trọng nhất trong 5 năm tới. UNICEF hỗ trợ để đảm bảo số kinh phí này sẽ thực sự mang lại hiệu quả trong việc giải quyết vấn đề trẻ em nghèo thông qua việc tăng cường hiểu biết thực tế về tình trạng trẻ em nghèo ở Việt Nam để đưa vào các chương trình xóa đói giảm nghèo và từ đó đảm bảo việc phân bổ kinh phí hỗ trợ những trẻ em bị thiệt thòi nhất. Các nhà lập pháp: Việt Nam đang rà soát và tăng cường hệ thống pháp lý và Quốc hội. UNICEF hỗ trợ bằng cách cung cấp cho các Đại biểu Quốc hội những kiến thức và kinh nghiệm quốc tế về luật pháp liên quan tới quyền trẻ em. Thông qua sự hỗ trợ như vậy đối với các Đại biểu Quốc hội và các đại biểu dân cử khác, UNICEF đang góp phần xây dựng một môi trường pháp lý phù hợp để tạo cơ hội và bảo vệ cho trẻ em theo nhu cầu của các em trong xã hội Việt Nam ngày nay. Dữ liệu và kiến thức: Có lẽ, Chính phủ sẽ không thể thực hiện được các quyền trẻ em nếu không có một nền tảng dữ liệu và kiến thức vững chắc. UNICEF hỗ trợ Chính phủ tăng cường tính sẵn có, chất lượng và việc sử dụng các dữ liệu về trẻ em và phụ nữ, kể cả việc cung cấp phần mềm và các giải pháp công nghệ để theo dõi tình hình về những đối tượng này. CÁC MỐI QUAN HỆ ĐỐI TÁC Trong lĩnh vực kế hoạch và chính sách xã hội, UNICEF phối hợp chặt chẽ với các cơ quan/tổ chức quốc tế (các NGO, các cơ quan LHQ) và các cơ quan đối tác Việt Nam (như Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, Ủy ban Dân tộc, Quốc hội, Tổng cục Thống kê và Bộ Kế hoạch và Đầu tư).
|
