Sức khỏe và Dinh dưỡng

Giới thiệu chung

 

Giới thiệu chung

UNICEF Việt Nam\2006\Đoàn Bảo Châu
© UNICEF Viet Nam\Truong Viet Hung

ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong hai thập kỷ qua, Việt Nam đã đạt được những kết quả đầy ấn tượng trong lĩnh vực sức khỏe và dinh dưỡng. Tuổi thọ trung bình đã tăng lên, và tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh và trẻ em đã giảm đáng kể. Trong giai đoạn 1990 - 2005, tỷ lệ tử vong ở trẻ em dưới 5 tuổi giảm từ 53 xuống còn 19 trường hợp trên 1.000 ca sinh sống. Trong cùng thời gian đó, tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh cũng giảm từ 38 xuống còn 16 trường hợp trên 1.000 ca sinh sống.

Cuộc chiến chống các căn bệnh có thể phòng ngừa ở trẻ em đã góp phần to lớn vào thành tích trên. Nhờ có việc tiêm chủng cho trẻ em và các biện pháp can thiệp khác, Việt Nam đã thanh toán bệnh bại liệt vào năm 2000 và bệnh uốn ván ở bà mẹ và trẻ sơ sinh vào năm 2005. Ngoài ra, tỷ lệ mắc bệnh sởi đã giảm 95% kể từ năm 1990 đến nay.

Đồng thời, chiến lược phòng chống các bệnh rối loạn do thiếu các yếu tố dinh dưỡng vi lượng, ví dụ như bệnh quáng gà và thiểu năng trí tuệ do thiếu các yếu tố dinh dưỡng vi lượng, đã được thực hiện có hiệu quả trên phạm vi toàn quốc. Nhờ có sự hỗ trợ của UNICEF, Việt Nam cũng đã đạt tiến bộ đáng kể trên con đường tiến tới tự sản xuất được các loại muối bù nước dưới dạng uống (ORS) và vắc-xin DPT. Chính phủ cũng đã ban hành luật về vấn đề này.    

Tuy đã đạt được những thành tựu như trên, song Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức, ví dụ như:

Tình trạng bất bình đẳng là một vấn đề lớn đang nảy sinh, được thể hiện thông qua các số liệu thống kê theo các yếu tố sau đây:

  • Tỷ lệ tử vong ở bà mẹ ở các vùng núi phía Bắc - nơi sinh sống của nhiều dân tộc thiểu số - cao gấp bốn lần so với miền xuôi.

  • Tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh nói chung vẫn còn cao ở các dân tộc thiểu số.

  • Tồn tại sự chênh lệch đáng kể về tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ em giữa các tỉnh nghèo và các tỉnh giàu.

Tỷ lệ thiếu dinh dưỡng ở bà mẹ và trẻ em vẫn ở mức cao quá mức cho phép. Có tới 25% trẻ em dưới 5 tuổi bị thiếu cân, và hơn 40% phụ nữ mang thai bị thiếu máu. Tình trạng suy dinh dưỡng cũng là nguyên nhân dẫn đến hơn một nửa tổng số trường hợp tử vong ở trẻ em.

Tính bền vững của một số biện pháp can thiệp về y tế công cộng như tiêm chủng và cung cấp vitamin vẫn cần được đảm bảo để tránh mọi ảnh hưởng không mong muốn của các hoạt động cải cách y tế trong thời kỳ thay đổi to lớn về kinh tế hiện nay.

Đại dịch HIV ở Việt Nam đã đổi hướng nhanh chóng trong thập kỷ qua. Giờ đây không chỉ giới hạn trong phạm vi những đối tượng tiêm chích ma túy, virút HIV đã tấn công vào dân thường và ngày càng ảnh hưởng nhiều tới thanh niên, phụ nữ có thai và, do vậy, cả trẻ sơ sinh.

HỖ TRỢ CỦA UNICEF

UNICEF mong muốn giúp Chính phủ đạt được các mục tiêu về sức khỏe thông qua nhiều biện pháp, ví dụ như:

Tăng cường sự công bằng và nâng cao khả năng tiếp cận với các dịch vụ khám chữa bệnh. UNICEF hỗ trợ Chính phủ xây dựng các chính sách, hướng dẫn và kế hoạch hành động nhằm tăng cường sự công bằng và khả năng tiếp cận với các dịch vụ khám chữa bệnh cho trẻ em, bà mẹ và các nhóm người nghèo. Việc hỗ trợ này nhằm tăng cường thực hiện các chính sách hiện hành về cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh miễn phí cho trẻ em dưới 6 tuổi, triển khai tiêm chủng ở những vùng khó tiếp cận, đảm bảo phổ cập việc sử dụng muối i-ốt, hướng mục tiêu vào những nhóm dân cư mà từ trước đến nay chưa được quan tâm hỗ trợ đầy đủ, trong đó có các dân tộc thiểu số, và hạn chế việc tiếp thị, quảng bá những sản phẩm thay thế sữa mẹ. UNICEF còn hỗ trợ xây dựng các mô hình tăng cường chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng cho trẻ nhỏ và các bà mẹ, đặc biệt ở những vùng tập trung nhiều đồng bào dân tộc thiểu số và dân nghèo thành thị. 

Tăng cường tính bền vững của các chương trình y tế công cộng được thực hiện thành công như Chương trình Tiêm chủng mở rộng và phòng ngừa tình trạng thiếu các yếu tố dinh dưỡng vi lượng bằng cách tăng cường cấp kinh phí ngân sách nhà nước cho các chương trình này.

Tăng cường năng lực cho cán bộ trong ngành y tế và cộng đồng để có thể điều phối, lập kế hoạch và thực hiện các hoạt động truyền thông thay đổi hành vi về sức khỏe và dinh dưỡng.

Phòng chống lây nhiễm HIV từ mẹ sang con (PMTCT):  UNICEF đã hỗ trợ Chính phủ xây dựng Chương trình Hành động Quốc gia về PMTCT được triển khai thực hiện từ năm 2006. Theo Chương trình này, PMTCT sẽ được từng bước mở rộng và triển khai trên phạm vi toàn quốc vào cuối năm 2010. UNICEF còn hỗ trợ xây dựng quy trình phòng chống liên quan tới HIV và AIDS, kể cả việc phòng lây nhiễm HIV ở trẻ em, điều trị các trường hợp nhiễm trùng cơ hội và cách thức sử dụng thuốc kháng virút cho trẻ sơ sinh.     

CÁC QUAN HỆ ĐỐI TÁC

Chương trình Sức khỏe và Dinh dưỡng của UNICEF tại Việt Nam phối hợp chặt chẽ với các cơ quan LHQ cũng như với các nhà tài trợ song phương và đa phương. UNICEF còn có mối quan hệ mật thiết với các nhóm đối tác khác như Nhóm đối tác ngành y tế, Ban điều phối liên ngành của Chương trình Tiêm chủng mở rộng, Nhóm chuyên đề của LHQ về HIV/AIDS, Nhóm thanh niên đồng chí hướng, Nhóm làm mẹ an toàn và sức khỏe trẻ sơ sinh.

 

 
unite for children