Türkiye’de UNICEF: Ülke Programı Eylem Planı 2006–2010
Oyun bahçesi, Tekirdağ, 2006. Fotoğraf Rana Mullan © UNICEF Türkiye 2006
Ülke Programı Eylem Planı nedir?
Hükümetler arası bir kuruluş olan UNICEF bulunduğu ülke hükümeti ile birlikte geliştirdiği 5 yıllık program ve projeleri o ülkedeki kamu, özel sektör, sivil toplum kuruluşları, üniversiteler ve medya ortakları ile birlikte uygular. Türkiye Cumhuriyeti ile ilk Temel Anlaşma 1951 Şubat ayında imzalanmıştır. Geçen yıllarla birlikte temel anlaşmalar daha detaylı hale getirilmiş ve Ülke Programı Eylem Planı’na (ÜPEP) dönüştürülmüştür. Ülke Programı Eylem Planlarının ortak hedefi çocuk haklarının uyulanması için yapılan çalışmaları, yardımı ulusal kalkınma politikaları ile birleştirmektir.
ÜPEP 2006–2010
2006–2010 yıllarını kapsayan en son ÜPEP Ağustos 2006’da imzalanmıştır. ÜPEP’e hazırlık aşamasında UNICEF 2001 yılı ülke programı hedeflerini kapsamlı bir biçimde gözden geçirmiş ve değerlendirmiştir. Elde edilen başarılar, o dönem içindeki ploitikaların etkinliği, stratejiler, programlama ve öğrenilen dersler analiz edilmiş ve mevcut ÜPEP, UNICEF ortakları, hükümet, sivil toplum kuruluşları, özel ve kamu kuruluşları, aileler ve çocuklarla birlikte geliştirilmiştir.
2006–2010 ÜPEP’inin hedefi, 2010 yılına kadar Türkiye’de yoksulluk ve eşitsizliğin azaltılması için sosyal ve ekonomik politikaların etkili bir şekilde uygulanmasını sağlamaktır.
ÜPEP ulaşılması zor yerlerdeki kırılgan gruplara sunulan kaliteli temel hizmetlerin artırılması ile ilgili ulusal önceliğin tanıtılması ve desteklenmesi ile; çocukların korunması, ergenlerin bilgi ve becerilerinin artırılması, kadın ve çocuklarla ilgili mevzuat ve politikaların uygulanması ve kaynaklarının bu önceliği destekleyecek şekilde artırılmasını sağlayacaktır. ÜPEP insani kalkınma göstergelerinin düşük olduğu bölgeleri ve düşük gelirli aileleri hedefleyerek:
- toplumsal cinsiyet eşitsizliğini kapatmayı ve ilköğretim terk oranlarını düşürmeyi;
- BÖO ve 5YAÖO daha da azaltmayı;
- kurum bakımındakı çocuklar için minimum standartları oluşturmayı ve uygulamanın güçlendirilmesini;
- kurumların ve bireylerin çocukların haklarını ihlal etmeleri durumunda hesap vermelerini sağlamayı;
- çocuklar için koruyucu ortamın geliştirilmesi ve daha olumlu gelişmeleri ve korunmaları için politikaların, kanunların ve izleme–değerlendirme sistemlerinin uygulanmasını teşvik etmeyi
amaçlamaktadır.
Aşağıdaki maddeler ÜPEP stratejilerinden bazılarıdır:
- Politik ve kurumsal değişimlerin stratejik olarak gerçekleştirilmesi ve gerekli bilgilendirmenin sağlanması için ulusal veri toplama sisteminin ve analizinin güçlendirilmesi;
- Çocuklar ve kadınlar için olumlu değişimlerin sağlanması için profesyonellerin, yerel yöneticilerin, toplum liderlerinin, sivil toplum kuruluşlarının kapasitelerinin geliştirilmesi;
- Sağlık ve eğitim hizmet sunumu ve uygun çözümlerin teşvikinde yerel planlama süreçlerinin güçlendirilmesi;
- Toplumsal cinsiyet eşitsizliği konusunda duyarlı ve çocuk dostu modellerin geliştirilmesi;
- Çocuklar için daha fazla kaynak ayrılması için medya da dahil olmak üzere tüm ortaklarla işbirliğinin güçlendirilmesi.
Kadın ve çocukların durumunun izlenmesini kolaylaştıran; hak temelli, doğru, ayrıştırılmış veri izleme sistemi ile hem farklılıklar azaltılarak toplumun bu geniş kesminin refahı sağlanacak hem de Türkiye’nin uzun vadeli kalkınma hedeflerine ulaşmasına katkıda bulunulacaktır.
Hükümet ile UNICEF arasındaki yenilenen ortaklık anlaşması
- Türkiye’nin Çocuk Haklarına Dair Sözleşme (ÇHS) ve CEDAW’a uymasına;
- Avrupa Komisyonu’nun Türkiye’nin üyelik sürecindeki tavsiyelerinin yerine getirilmesine;
- ve Türkiye’nin 2015 yılına kadar BKH’ye ve Binyıl Bildirgesi VI. Bölüm hedeflerine ulaşılmasına
katkıda bulunacaktır.
ÜPEP Ortakları
UNICEF’in Sağlık Bakanlığı (SB), Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu (SHÇEK), Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) ile uzun soluklu ortaklığı, çocuk korunması, etkili ana babalık ve çocuk haklarının izlenmesi konusundaki işbirliğinin derinleşmesi için sağlam bir platform haline gelmiştir.
Uygulanmakta olan ÜPEP kapsamındaki diğer belli başlı ortaklar arasında, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı (TKB), Devlet Planlama Teşkilatı (DPT), UNICEF Türkiye Milli Komitesi, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Dünya Bankası, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), milletvekilleri, ulusal ve yerel medya ve özel sektör yer almaktadır. Hükümet, çocuk hakları konusunda destek oluşturma, sosyal seferberlik, izleme ve raporlama konusunda deneyimli STK’larla çalışmaya devam edecektir. AB de hem donör kuruluş olarak hem de reform katalizörü olarak çocuk hakları konusunda başlıca ortaklardan birisi olacaktır. Hac ettepe Üniversitesi ve diğer akademik kuruluşlar da araştırma ve değerlendirme yapılmasında da önemli roller alacaklardır.
Kendi haklarının savunucuları olarak çocuklar ve aileler; bilgi, fikir ve becerilerin akranlarla paylaşımı, politikalara etki edilmesi ve değişikliğin özendirilmesi açısından vazgeçilmez ortaklardır.
Çocuk Dostu Medya İletişim Ağı ile yürütülen hak odaklı habercilik çalışmaları ile çocuk hakları konusunda farkındalığın ve saygının artırılmasına devam edilecektir.
ÜPEP diğer BM kuruluşları ile birlikte uygulanacaktır. Birleşmiş Milletler Kalkınma Yardımı Çerçevesinin (BMKYÇ) eğitim ve sağlık hedeflerine katkıda bulunacak olan ÜPEP ayrıca Türkiye Ulusal Eylem Planı ve Beş Yıllık Kalkınma Planı’na önemli katkılar sağlayacaktır.
ÜPEP’in BMKYÇ’ne olan katkısı aşağıdakilerin başarılmasına destek sağlayacaktır:
- Yerel ve merkezi düzeylerde demokratik ve çevresel yönetişim konusunda bireysel ve kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi;
- Yoksulluğun azaltılması ve güç durumdaki kişiler için kaliteli temel hizmet sunumunu artıracak sosyal ve ekonomik politikaların geliştirilmesi;
- Kadınlar, çocuklar ve gençler için daha koruyucu bir ortam sağlanması
HIV/AIDS ve toplumsal cinsiyet eşitsizliği konusundaki çalışmalara UNAIDS ve BM Kız Çocuklarının Eğitimi Girişimi (UNGEI) ortaklığı ile devam edilecektir.
Önceki sayfa
|
Sonraki sayfa