Evet Deyin, Kış 2004: Kızamık Aşısı … Artık Gözyaşı Yok
Daha önce aşılanmış ve/ veya kızamık geçirmiş olsalar bile bütün çocuklara kızamık aşısı yapılacaktır. Fotoğraf Mahmut Oral © UNICEF Türkiye 2004
Sağlık Bakanlığı (SB) Aralık ayında Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) ile birlikte kızamık hastalığının ortadan kaldırılmasını, ‘aradaki açığı kapamayı’ amaçlayan kampanyanın ilk evresini tamamladı. Üç hafta içinde altı ile on dört yaşlar arasındaki 9.5 milyon öğrenciye kızamık aşısı yapıldı. UNICEF, DSÖ, ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi tarafından da desteklenen kampanya, İran’da yürütülen aynı doğrultuda bir kampanya ile birlikte, dünyada bugüne dek gerçekleştirilen en iddialı kızamığın önlenmesi girişimi niteliğindedir.
Kızamık, bütün çocuk hastalıkları arasında en bulaşıcı, en bilinen ve en ölümcül olanlardan biridir. Dünyada her yıl yaklaşık 800,000 çocuk bu hastalıktan ölmektedir. Ayrıca kızamık, zatürree, ishal ve yetersiz beslenme gibi komplikasyonlara da yol açtığından, bu komplikasyonlar sonucunda ölen çocuklarla birlikte alındığında en fazla çocuk ölümüne neden olan hastalık sayılabilir. Ayrıca, enfeksiyona rağmen hayatta kalanların bu kez körlük, sağırlık ve beyin ile ilgili sorunlarla karşılaşmaları da olasıdır.
Kampanyanın 2004 yılındaki ikinci evresinde ise, okul öncesi yaşlardaki ve okula gitmeyen on milyon çocuk aşılanacaktır. Ulusal hedef, DSÖ’nün Avrupa’yı kızamıktan arındırma hamlesi doğrultusunda 2010 yılına kadar ülkede kızamık hastalığını ortadan kaldırmaktır.
SB’nin 2002-2010 dönemine ait kapsamlı programı, dokuz ay ile on dört yaş arasındaki bütün çocukların aşılanmasını öngörmektedir. Hedef, rutin olarak verilen iki doz aşıyla dokuz ay ve on dört yaş arası çocukların en az yüzde 95’inin aşılanmasıdır.
Kampanyanın medyanın, sağlık çalışanlarının, okulların, toplumun ve ana–babaların desteğiyle yürütülen ilk evresi önemli bir başarı kazandı. Kampanyanın yalnızca ilk on günü içinde yedi milyon çocuğa aşı yapıldı.
Kampanyanın zamanlaması da oldukça iyiydi; çünkü, kızamık hastalığı genellikle kış ve bahar mevsimlerinde görülmekte, okullarda görülen kızamık vaka sayısı yılda binlere ulaşmaktadır. Hastalık son derece bulaşıcı olduğundan, kendisi henüz hastalık belirtisi göstermeyen bir çocuk bundan dört gün önce hastalığını bir başkasına bulaştırabilmektedir.
UNICEF Türkiye Temsilcisi Edmond McLoughney, SB ve MEB’nin kampanyanın ilk üç haftası içinde on milyon çocuğa ulaşmak üzere gerçekleştirdikleri işbirliğinin çok etkileyici olduğunu belirtmiştir. McLoughney şunları da eklemiştir:
Kızamık ölümleri son on yıl içinde tüm dünyada üçte iki oranında azalmış olmasına karşın, sadece aşılanmadıkları için bu hastalıktan ölen çocuk sayısı yine de 700,000’in üzerindedir ve bu çok yüksek bir rakamdır. Tek doz aşının çeyrek dolara mal olduğu göz önünde bulundurulursa, bu kayıplar hiç bir şekilde kabul edilemez.
McLoughney, 9.5 milyon öğrencinin aşılanması ile Türkiye’nin bugüne dek Avrupa’da yürütülen en büyük ve başarılı kızamıkla mücadele kampanyasını yürüten ülke olduğunu da belirtti.
DSÖ’ne göre kızamık ölümleri, aşıyla önlenebilir hastalıklar arasında tüm dünyada meydana gelen çocuk ölümlerinin yüzde 50’sini teşkil ederek en ön sırada yer almaktadır.
Kızamığın aşıyla önlenebilir diğer hastalıklara göre daha fazla ölüme yol açmasının nedeni, hastalığın bağışıklık sistemini zayıflatması ve zatürree, beyin iltihabı gibi ölümcül enfeksiyonlara yakalanma riskini artırmasıdır. Çocukların yeterli sağlık hizmetlerine kolayca ulaşamadığı gelişmekte olan ülkelerde, ishale bağlı sıvı kaybı bile ölümlere neden olabilmektedir. Kızamık geçirip hayatta kalanlarda ise beyin hasarı, sağırlık ve körlük gibi kalıcı sakatlıklar ortaya çıkabilmektedir.
Türkiye’de kızamığın başarılı biçimde yok edilmesi, ülkenin rutin bağışıklama programını da pekiştirecek ve halk sağlığı hizmetlerinin güçlenmesini sağlayacaktır.
Türkiye’de 70’li yıllardan bu yana kullanılan aşı hayli güvenilir niteliktedir ve etkilidir. Nadiren görülen ateş ve ciltteki döküntüler gibi yan etkiler ise ciddi değildir ve basit ağrı kesiciler ve ateş düşürücüler ile tedavi edilebilir.
UNICEF Genel Direktörü Carol Bellamy konuya ilişkin olarak şunları söylemiştir:
Ortada basit, etkili ve pahalı olmayan aşılar varken, çocukların kızamık yüzünden ölmelerinin ya da kalıcı zarara uğramalarının hiçbir açıklaması olamaz. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti, bu ölümcül hastalığın ortadan kaldırılması ile ilgili övgüye değer bir uğraş içindedir.
Global Alliance for Vaccines and Immunisation web sitesi kızamık ve diğer bulaşıcı çocuk hastalıkları hakkında daha fazla bilgi içermektedir. DSÖ’nün Avrupa’da aşıyla önlenebilen hastalıkların kontrolü ve arındırılması konusunda yazdıklarını okuyunuz.
Sağlık Bakanı, Dr Recep Akdağ, Evet Deyin bu sayısında Kızamığın Yok Edilmesi ve Anne ve Çocuk Sağlığı konularındaki iyileştirmeler ile ilgili UNICEF’e açıklamalarda bulundu.
Türkiye’de bağışıklama detaylarını Programlar bölümünde okuyabilirsiniz.
Önceki sayfa
|
Sonraki sayfa
Yardımcı menü’ye atlayınız yada listeden bir seçeneği seçiniz ▼
EVET DEYİN, KIŞ 2004
Bu sayıyı pdf formatında indirebilirsiniz. [PDF 610KB]
