ÇOCUKLAR İÇİN BİRLEŞİN-- UNICEF

Evet Deyin, Yaz 2003: Eğitimde Toplumsal Cinsiyetle İlgili Durum (4)

Çözümler

Kırsal ve kentsel bölgelerde kadın ve erkek okumaz-yazmazlık oranlarını karşılaştırma grafiği

Düşük gelirliler arası okumaz-yazmazlık, cinsiyet açığıyla birlikte halen bir sorun durumundadır.
Kaynak: Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE), 2003

Konu Hükümet düzeyinde alındığında, doğumların ve evliliklerin yasal olarak kayda geçirilmesi zorunluluğu bütün çocuklarının gelişiminin daha ilk dönemlerden başlayarak izlenmesi için sağlam bir temel oluşturacaktır. Bu kayıtlar yalnızca eğitim açısından değil, bağışıklama ve diğer önemli sağlık programlarının planlanması açısından da vazgeçilmez niteliktedir.

Kız ve erkek bütün çocukları kapsayacak erken çocukluk eğitimi yaygınlaştırılmalıdır; çünkü bu alanda her iki cinsiyetten çocuklara yeterli hizmet sunulamamaktadır.

Eğitim sistemi içinde, aileler, idareciler, öğretmenler, Hükümet, STK’lar ve kız çocuklar, ülkenin geleceği için kadınlarla erkekleri eşit konuma yerleştiren ulusal bir stratejiye omuz vermeli, bu stratejinin yaşama geçirilmesine katılmalıdırlar. Çocuk yetiştirilmesine ilişkin kalıplar ve bu kalıplardan kaynaklanan geleneksel inançlar, ailesel ve kurumsal düzeylerde ortadan kaldırılmadıkça bunlar eskisi gibi ilerlemeyi köstekleyen etmenler olarak yerlerini koruyacaklardır.

Düşük gelir düzeyindeki ailelerde görülen orta öğretime ve kız çocuklarının gelecekteki istihdamına yönelik umutsuzluk mutlaka giderilmelidir. Kız çocuklarının okullarında kalmalarını sağlamaya yönelik özendiriciler, kırsal ve kentsel yerleşimlerdeki pek çok ailenin çocukların getirdikleri gelirden ve ev hizmetlerinden vazgeçme konusundaki isteksizliklerinin aşılmasına yardımcı olacaktır. Okul malzemeleri, giyecek, beslenme ve ulaşım gibi masraflar, bütçe tahsislerinde yapılacak iyileştirmelerin yanısıra Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu (SYDTF) ve STK’larla gerçekleştirilecek ortaklıklarla karşılanabilir ve böylece eğitimde erkek çocuklara yönelik tercihlerin önüne geçilebilir.

Eğitimle ilgili harcamalar, öğretmen ve okul sayısı artırılmalıdır. Okullar daha kolay erişilebilir duruma getirilmeli (halen ilköğretimde evle okul arasındaki mesafenin 2.5 km aştığı durumlarda okul servisleri çalışmaktadır), okul devamlılığını özendirmek için okul binalarının fiziksel koşulları iyileştirilmelidir.

GYH) yüzde olarak eğitime yapılan harcamalarının Türkiye, Bulgaristan, Suriye, İran, Yunanistan, İspanya, İngiltere, ABD ve Norveç’te 1985-1987 ve 1995-1997 dönemlerinin karşılaştırılması">
Table: Gayrı safi milli hasılanın (GYH) yüzde olarak eğitime yapılan harcamalar artmıştır. Diğer ülkelerde eğitime ayrılan payla karşılaştırıldığında bu yüzde düşük kalmaktadır.
Ülkeler 1985-1987 1995-1997
Türkiye %1.2 %2.2
Bulgaristan %5.4 %3.2
Suriye %4.8 %4.2
İran %3.7 %4.0
Yunanistan %2.2 %3.1
İspanya %3.7 %5.0
İngiltere %4.8 %5.3
ABD %5.0 %5.4
Norveç %6.5 %7.7

Kaynak: UNDP İnsani Kalkınma Raporu (İKR), 2002.

Müfredatın içeriği ve disiplin gibi konuların okulu kızlar için daha çekici ve yararlı bir mekan haline getirecek tarzda ele alınması durumunda eğitim sistemi ileri doğru önemli bir hamle yapabilecektir. Okulun bu kesimin karşısına daha çekici, bağlayıcı ve imkan vaat edici bir kurum olarak çıkartılması gerekir. Kendileriyle görüşülen birçok kız çocuk, ilkokullar için uygulanan taşıma hizmetlerinin daha üst okul kademelerinde de gerektiğini belirtmiştir.

Dr Otaran, rapor’un koordinatörü, bu konuda iyimserdir:

Kadınlar arasında okur-yazar açığı önemlidir, ama altından kalkılamaz bir durum değildir. Göreli olarak konuştuğumuzda nüfusun %10’u gibi bir kesimden söz etmekteyiz. Hükümetin gerekli bütçe ve kaynaklarla kararlı davranması durumunda bunu değiştirip daha ileri hedeflere yönelebiliriz.

Not: Eğitimin Toplumsal Cinsiyet Açısından İncelenmesi gerek Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), gerekse DİE tarafından gözden geçirilmiş ve onaylanmıştır.

Eğitimin Toplumsal Cinsiyet Açısından İncelenmesi, Türkiye 2003 tam metnini web sitesinde okuyabilirsiniz veya raporu pdf formatında indirebilirsiniz.
[PDF 664KB]

 ◀ Önceki sayfa  |   ▶ Sonraki sayfa