

Uşak’ta bir medya eğitim oturumu.
Fotoğraf Şehnaz Tanılkan © UNICEF Türkiye 2006
Basın mensuplarına yönelik medya eğitim toplantılarının ardından çocuk hakları ve çocuk dostu medya gibi kavramlar artık iletişim alanında eğitim veren yüksek öğretim kurumlarının müfredatına da girmeye başladı.
Türkiye’de basın mensuplarının çocuklara ve çocuklarla ilgili konulara duyarlılıklarını arttırmaya yönelik çabalar, iletişim fakülteleri öğrencilerinin çocuklara kendi medya ürünlerini ortaya koymalarında yardımcı olmalarıyla birlikte bu sonbaharda yeni boyutlar kazandı. Somut çıktılarla planlanan bu çalışma ülkenin önde gelen iki üniversitesinde geleceğin medya mensuplarına verilecek eğitimin bir parçası olarak test edilecektir. Üniversiteler, yayın imkanlarının gelişkinliğiyle tanınan Eskişehir Anadolu Üniversitesi ve İstanbul’da prestijli bir özel okul olan Galatasaray Üniversitesi’dir.
Üniversitelerde mezuniyet sonrası çalışma yapan öğrencilere çocuk odaklı medya için iletişim başlıklı bir dizi modül sunulmaktadır. Kavram, yaz aylarında çeşitli üniversitelerin iletişim fakültelerinden dekanların ve öğretim üyelerinin katıldıkları toplantılar sonucunda şekillendi. Sponsorluğunu UNICEF’in yaptığı bu toplantılara yayın alanındaki denetleyici kurul durumundaki RTÜK’ün temsilcileri de katıldı. Bu konuda hem kuramsal hem de pratik birtakım dersler hazırlanacaktır; ancak, yeni makaleler, radyo TV programları ve video altyazıları hazırlamak üzere çocuklarla birlikte çalışılması müfredatın en akılda kalan yanı olacaktır.
Deneyimler ışığında yapılacak bazı geliştirmelerle birlikte, hazırlanan modüllerin Türkiye’deki iletişim fakültelerinin hepsinde olmasa bile birçoğunda verilen eğitimin bir parçası olması beklenmektedir. Halen bu alanda eğitim veren 30’u aşkın fakülte bulunmaktadır ve medya kuruluşları da çalışanlarını artık daha fazla bu okulların mezunları arasından seçmektedir. Bazı fakültelerde etik veya insan hakları alanında programlı dersler verilirken, halen hiçbir okulda çocuklarla çalışma konusunda özel bir ders bulunmamaktadır.
Yeni girişim, UNICEF ile Türk yazarlar ve medya mensupları tarafından kurulan Bağımsız İletişim Ağı (BİANET) arasındaki işbirliği sonucunda 2005 yılından bu yana yüzlerce faal yayın ve basın elemanına verilen eğitimleri temel almaktadır. Eğitimler, 7 bölgede ve ayrıca iki ilde ulusal ve yerel televizyon kanalları, radyo istasyonları ve gazete yöneticilerine verilmiştir.
Eğitimlerde, muhabirler çocuklar ve çocuk hakları konularında yazmaya, çocuklardan bilgi edinmeye, güncel konular hakkında çocukların görüşlerini alıp bildirmeye özendirilmekte ve kendilerine bunun yolları öğretilmektedir. Eğitime katılanlar ayrıca çalışmaları sırasında karşılaştıkları çocukların özel yaşamlarına saygı, istismara maruz kalan veya suçlanan çocukların kimliklerini gizli tutma, çocukları biçare ve kimseden yardım alamayan kişiler veya tersine topluma yönelik korkunç bir tehdit gibi gösteren abartılı ve duygusal dil kullanmaktan kaçırma gibi konularda eğitim görmektedir.
Medyaya yönelik eğitimler sonucunda gazetelerde yer alan çocuklarla ilgili haberlerde artış görülmüş ve medya mensupları çocuk haklarına daha saygılı konuma gelmişlerdir. İzmir Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi’nden Doçent Doktor Gülgün Erdoğan Tosun’un başkanlığındaki bir proje araştırma grubu tarafından hazırlanan rapora göre, eğitimlere katılan medya mensupları çocuklar hakkında haber yaptıklarında artık daha fazla kaynağa başvurmaktadırlar. Eğitimler sayesinde ayrıca çocuklara yönelik şiddet, eğitim ve sağlık alanındaki sorunlar, çocuk işçiliği gibi konuların yanı sıra UNICEF destekli etkinlikler ve kampanyalar da medyada daha fazla yer bulmaya başlamıştır.
Bütün bu olumluluklara karşın, gerek katılımcılar gerekse eğitimciler — Türkiye’de medya eğitimi alanında sivrilmiş kişiler — kalıcı bir etki sağlanması açısından medya eğitimlerinin yaygınlaştırılması ve tekrarlanması gereğini vurgulamaktadırlar. Dahası, iki günlük bu eğitimler haber toplama ve haber yapma alanında çocuklarla medya arasındaki ilişkilerin ancak en pratik yönlerine değinebilmektedir. Çocukların medyaya erişimi, çocuk katılımı, çocuklara yönelik programlar ve yayınlar, çocukların medya okur yazarlığı ve etik kurallar çerçevesinde reklam gibi konularda araştırma ve gelişme için başka forumlara da gerek vardır.
UNICEF ve BİANET tarafından sağlanan hizmet içi eğitimler 2007 yılının geri kalan bölümünde ve sonraki yıllarda ülkenin çeşitli yörelerinde devam edecektir. Bu çabalar çocuk dostu bir medyayı bir arım daha yakınlaştırmaktadır. İletişim fakültelerinde çocuk odaklı hizmet öncesi eğitimin gelişmesi ise doğru yönde atılmış bir başka adım anlamına gelecektir.
Çilem Kaya.
Fotoğraf Çilem Kaya tarafından temin edilmiştir © 2006
Bizim için yararlı, çocuklar için iyi.
Bugün Hürriyet gazetesi için yazmakta olan gazeteci Çilem Kaya, 2006 başlarında UNICEF ve BIANET’in Ankara’da düzenledikleri medya eğitim seminerine katılmıştır. Kendisi seminere katılmadan önce de çocuklara ve çocuklarla ilgili haberlere dikkat ediyordum ama atölye çalışmalarında hakları, ilgi alanları ve onların dikkatını nelerin çektiği hakkında pek çok şey öğrendik
diyor.
Ankara ve çevre illerde faaliyet gösteren Kaya ve diğer medya çalışanları, çocuklara kendilerine ait tecrübeleri ve görüşleri olan bireyler olarak yaklaşmaya teşvik edilmişlerdir. Medya çalışanları çocuklar ve çocuk hakları konularında haber aramaya, çocuklara duyarlılıkla yaklaşmaya, anlayabilecekleri yalın bir dille hitap etmeye ve fikirlerini kendi kullandıkları kelimelerle aktarmaya fırsat tanımaya özendirilmişlerdir.
Kaya, 2006 yılında verdiği söz doğrultusunda bu ilkeleri uygulamaya koymuştur. Çocuklar ve sivil toplum örgütlerinin çocuklar için yaptıkları çalışmalar hakkında sık sık haber yapmaya çalıştım, ayrıca bu haberlerin gazetede yer bulması için gerçekten çaba sarf ettim
diyen Kaya, yine de, gazetecilerin ve yayıncıların çoğu zaman çocuklara yeterince ilgi göstermediğini kabul etmektedir.
Şu anda biz medya olarak çocuklarin kendileri ifade etmelerini yeterince sağlayamıyoruz. Zamanla çocuklarla ilgili daha çok haber çıkacaktır. Ama sektör çalışanları olarak bizlerin sık sık çocuklara yaklaşmanının yolları konusunda bilgilendirilmemiz gerekmektedir. Sonuçta hiç birimiz çocuk psikoloğu veya eğitimci eğitimini almadık.
Hürriyet muhabiri Kaya UNCIEF’in ve çocuklarla çalışan diğer kuruluşların basına yönelik çalışmalarına devam etmeleri, genişletmeleri ve yaygınlaştırmalarını önermekte. Bunun özellikle hızlı siyasi–iktisadi gündemi nedeniyle çocuklara daha az yer vermeye eğimli olan ulusal basın zemininde gerçekleştirilmesi gerektiğini düşünüyor. Bizim için yararlı, çocuklar için de iyi olur
sözleriyle bu görüşünü toparlayan Kaya, şahsen bu konuda daha fazla brifing, seminer veya çalıştaya — veya doğrudan çocuklarla çalışarak onlara kendi medya kaynaklarını oluşturmaları amaçlayan çalışmalara — seve seve katılabileceğini belirtmektedir. Kaya iletişim fakültesi öğrencilerinin çocuk odaklı medya için iletişim dersleri alacağını öğrenmekten duyduğu mutluluğu dile getirerek Bizim ancak sonradan keşfedebildiklerimizi onlar işin başından öğrenebilecekler
diyor.
Önceki sayfa
|
Sonraki sayfa
Yardımcı menü’ye atlayınız yada listeden bir seçeneği seçiniz ▼
EVET DEYİN, SONBAHAR 2007
Bu sayıyı pdf formatında indirebilirsiniz. [PDF 644KB]