ÇOCUKLAR İÇİN BİRLEŞİN-- UNICEF

Evet Deyin, Yaz 2007: Çocuk işçiliği azalıyor

Garaj çalıştayında bir erkek çocuğu

Sosyal güvenlik ağlarının yetersizliği ve göçmen ailelerin kentsel yaşama uyumdaki güçlükleri çocuk işçiliğinin başlıca nedenleri olarak ön plana çıkmaktadır.
Fotoğraf Excel–PR © UNICEF Türkiye 2007

Uzun süredir beklenen veriler, Türkiye’de çocuk işçiliğinin özellikle kırsal kesimde azaldığını teyit etmektedir. Buna rağmen, 6–14 yaş grubundan 320.000 çocuk ekonomik hayatın içinde yer almaktadır.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından Nisan ayında yapılan açıklamaya göre, 2006 yılında 6–17 yaş grubundan 958.000 çocuk bir tür ekonomik faaliyette yer almaktadır. Bu rakam, söz konusu yaş grubundaki toplam çocuk sayısının %5.9’unu oluşturmaktadır. 6–14 yaş grubunda ise çalışan çocuk sayısı 320.0000 veya bu yaş grubundaki toplam nüfusun %2.6’sıdır. Bu çocuklardan 124.000’i okula gitmemektedir.

7 yıl aradan sonra ilk kez yapılan çocuk işçiliği araştırması, zorunlu eğitim süresindeki uzamanın ve tarımın bir istihdam alanı olarak görece önemini yitirmesinin çocuk işçiliğinde önemli bir azalmaya yol açtığını göstermektedir. Kırsal alanlarda çocuk işçiliği 1999 ile 2006 yılları arasında %50 azalmıştır.

Kentlerdeki durum

Kentsel alanlarda ekonomik faaliyetlerde yer alan toplam çocuk sayısı 1999 yılında 478.000 iken 2006 yılında yalnızca 457.000’e inmiştir. 6–14 yaş grubundaki çocuklara bakıldığında ise çalışan çocuk sayısında 109.000’den 116.000’e bir artış görülmektedir. Bu artış, hem kız hem erkek çocuklar için geçerlidir.

2006 yılında, çalışmakta olan çocukların 392 bini tarımda, 271 bini sanayide, 294 bini ise ticaret ve diğer hizmetlerde çalışmaktaydı. Bu çocukların yarısına yakın bir bölümü ücretsiz işçi olarak kendi ailelerinin çiftliklerinde, dükkanlarında veya benzer diğer aile işletmelerinde çalışmaktadır. Diğer yarısı da ücretli olarak çalışmaktadır. Kendi hesabına çalışan çok azdır.

Ev işleri

Yukarıda verilen rakamlar, örneğin yemek yapma, çamaşır yıkama, temizlik, alışveriş ve küçük kardeşlere bakma gibi ev işlerinde sorumluluk alan çocukları kapsamamaktadır. 2006 araştırmasına göre, 6–17 yaş grubundaki bütün kız çocukların %53’ü ve erkek çocukların %33’ü bu tür ev işleri yapmaktadır ve bu rakam 1999 yılı rakamlarından daha yüksektir. Kız çocuklar büyüdükçe ev işleriyle daha fazla uğraşmaktadır. 15–17 yaş grubundan kız çocukların hemen hemen dörtte üçü gerek kırsal, gerekse kentsel yerleşimlerde ev işleriyle uğraşmaktadır.

Çocuk işçiliği ile ilgili istatistikler, Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) bir çalışması olan Çocuk İşçiliğinin Ortadan Kaldırılmasına Yönelik Uluslararası Program’ın desteği ile yayınlanmaktadır.

Tablo 1: Çalışan çocuklar (Yaş 6–14)
  1999 2006
Katagori Bin Grubun %’si Bin Grubun %’si
Kaynak: TÜİK
Toplam 609 5.1 320 2.6
Kentsel 109 1.6 116 1.5
Kırsal 500 9.6 205 4.1
Kız çocuklar 269 4.6 113 1.8
Kentsel 28 0.8 31 0.8
Kırsal 241 9.5 82 3.3
Erkek çocuklar 340 5.6 207 3.3
Kentsel 81 2.4 85 2.2
Kırsal 259 9.7 123 2.2
Tablo 2: Çalışan çocuklar (Yaş 15–17)
  1999 2006
Katagori Bin Grubun %’si Bin Grubun %’si
Kaynak: TÜİK
Toplam 1,021 26.3 638 16.9
Kentsel 369 16.2 341 14.2
Kırsal 652 40.7 297 21.4
Kız çocuklar 406 21.2 213 11.3
Kentsel 88 8.1 89 7.9
Kırsal 318 38.1 124 16.6
Erkek çocuklar 615 31.3 425 22.3
Kentsel 281 23.4 252 19.9
Kırsal 334 43.5 173 27.1
 ◀ Önceki sayfa  |   ▶ Sonraki sayfa