ÇOCUKLAR İÇİN BİRLEŞİN-- UNICEF

Evet Deyin, Kış 2007: Çocuk Forumu, Çocuk Hakları

7. Çocuk Forumu Parlamento oturumu

Çocuk Forumu’na katılan delegeler 23 maddeden oluşan bir listeyi kampanyanın açılışı sırasında Meclis Başkan Vekili’ne ilettiler.
Fotoğraf Rana Mullan © UNICEF Türkiye 2006

Türkiye’nin 81 ilinden gelen çocuk delegeler, aynı zamanda Uluslararası Çocuk Günü olan 20 Kasım’da Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin (ÇHS) tanıtımı için bir kampanya başlatmak üzere Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu (SHÇEK) tarafından UNICEF, Algida ve Avrupa Birliği’nin desteği ile düzenlenen yıllık bir etkinlik olan 7. Çocuk Forumu’nda bir araya geldiler. Bu kampanya, yeni bir hamle anlamına gelmekte çünkü kampanyayı çocuklar kendileri başlatmıştır ve seçilmiş 25 ildeki uygulamasını da gene çocuklar gerçekleştirecektir.

Kampanyanın başlatılma tarihi anlamlıdır; çünkü ÇHS’nin 1989 BM Genel Kurulu tarafından kabul edilmesinin yıldönümüne denk gelmektedir. Foruma katılan çocuk delegelerin kampanyanın başlatılması çerçevesinde Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleriyle bir araya gelmeleri de olaya ayrı bir önem ve anlam kazandırmıştır.

Delegeler, TBMM Başkan Vekili Nevzat Pakdil’e sundukları 23 maddelik taleplerini dile getirmişlerdir. Bunların arasında şiddetten arınmış çocuk dostu okullar, herkese ücretsiz okul öncesi eğitim ve üniversite eğitimi sağlanması, erken evliliklere son verilmesi, çocuklar için daha fazla sosyal etkinlik, çocuklarla ilgili konuların medya tarafından daha kapsamlı ele alınması ve trafiğe daha sıkı düzenlemeler getirilmesi gibi talepler yer almaktadır.

Forum eş koordinatörü 17 yaşındaki Hazal Hürman, Filistinli çocukların hakları, pasif sigara içiciliği ve çocuk istismarı gibi konularda zorlayıcı sorular yöneltmiştir. Delegeler yetişkinlerin sokak çocuklarına yönelik kötü davranışlarını protesto etmiş ve televizyon yayıncılarının, kimi durumlarda da parlamenterlerin, fiziksel ve sözel şiddet konusundaki tutumlarını eleştirmişlerdir.

Kampanyanın başlatılmasından önce delegeler toplantılar, çalıştaylar, eğitim aktiviteleri ve sahne çalışmalarından oluşan bir programdan geçmişler, çeşitli spor etkinliklerinin yanı sıra sponsorluğu dondurma üreticisi Algida tarafından yapılan bir resim çalışmasına katılmışlardır.

ÇHS’nin uygulanmasını izlemekten sorumlu ulusal kurum olarak SHÇEK Çocuk Forumu’nu illerdeki Çocuk Hakları Komisyonları ağı aracılığıyla yedi yıldır düzenlemektedir. SHÇEK, UNICEF’in desteği ile 2004 yılından bu yana Forumla ilgili daha proaktif bir yaklaşımı özendirmektedir. Bu çerçevede, çocukların toplumsal cinsiyet eşitliği, çocukların korunması ve çocuk haklarının savunulması gibi konularda birbirlerinden nasıl yeni şeyler öğrenebilecekleri, geri döndüklerinde öğrendiklerini aileleri ve arkadaşlarıyla nasıl paylaşabilecekleri gibi konular üzerinde durulmaktadır.

ÇHS’nin tanıtılmasına yönelik kampanya, Forum’un kısa tarihinde bir başka olumlu adımı temsil etmektedir. Bu girişimin aynı zamanda çocuk katılımını güçlendirmesi beklenilmektedir. Nüfusça kalabalık kentler dışında çocuk haklarına ilişkin bilgi düzeyi Türkiye’de henüz çok düşüktür ve kampanyanın bu durumun değişmesine katkıda bulunması umulmaktadır.

Türkiye’nin ÇHS’yi 1994 yılında onaylamış olmasına — ve ülke nüfusunun üçte birini çocuklar oluşturmasına — karşın çocuk katılımının önündeki geleneksel engeller sonucunda aile içi karar süreçlerine, kendilerini doğrudan ilgilendirse bile, pek az çocuk katılabilmektedir. Benzer engeller toplum yaşamının bir parçası durumundadır ve burada sözü edilen kampanyalar bu engellerin aşılması ve çocuk haklarının gözetilmesi açısından gereklidir.

7. Çocuk Forumu’nda dinleyiciler arasında bir kız çocuğu

Forum’un ilk günü gecesi tiyatro gösterisini izleyen delegeler.
Fotoğraf Rana Mullan
© UNICEF Türkiye 2006

Kamanya süreci

Kampanya 25 ilde yürütülecek olup, 20 Kasım 2007’de gerçekleştirilecek 8. Çocuk Forumu’nda il delegelerinin yapacağı bir değerlendirme ile son bulacaktır. Çocuklar il komitelerinin gelecek adımlarının planlayarak çalışmalarına devam edeceklerdir. Pilot iller, faal çocuk hakları komisyonlarına sahip oldukları ve/veya UNICEF’in de desteğiyle İçişleri Bakanlığı tarafından başlatılan Çocuk Dostu Şehirler girişimine dahil oldukları için seçilmiştir.

Kampanya için yapılan planlarda tanıtım materyallerinin hazırlanması; yarışma, sergi ve sahne oyunları düzenlenmesi; sponsorlu piknikler, yürüyüşler ve yelkenli yarışları; film çekimi, resmi görevlilerle görüşmeler ve ağaç dikme gibi etkinlikler öngörülmektedir.

Kampanya uygulayıcıları tutukevinde bulunan çocuklar, özürlülerle, sokak çocuklarıyla, kurumlardaki çocuklarla, özel eğitim gereksinimi olanlarla ve okula gitmeyenlerle birlikte çalışmayı hedeflemektedir. Kampanya uygulayıcıları, çocuklar ve yetişkinlerde duyarlılık yaratmanın yanı sıra, kırsal sağlık hizmetlerinde, eğitimin kalitesinde, doğum kayıtlarında, madde bağımlılığı gibi sorunlarda, aile planlamasında, deprem hazırlığında ve trafik denetimlerinde de olumlu yönde değişiklikleri amaçlamaktadır.

ÇHS’nin çocuk dostu bir versiyonu hazırlanmış, üç aylık bir kampanya bülteninin tasarımı yapılmış ve 2007 yılı için beş bölge toplantısı planlanmıştır. Halen kampanya komiteleri kampanya hazırlıkları çerçevesinde gönüllüleri harekete geçirmekte, bütün bu çabalarında kamu görevlilerinden, potansiyel sponsorlardan ve medyadan kapılarını kendilerine açmalarını ve destek vermelerini beklemektedir.

Kapıların açılması

SHÇEK, İçişleri, Sağlık, Milli Eğitim, Çalışma ve Sosyal Güvenlik ve Adalet Bakanlıkları ile STK’ların, belediyelerin, jandarmanın, Devlet Planlama Teşkilatı’nın, TÜİK’in ve medyanın temsilcilerinden oluşan bir teknik komite ile çalışmaktadır. SHÇEK’in il örgütleri de kampanyada görev yapanlara ofis imkanları sağlayacaktır. UNICEF çocuk hakları komitelerinden her birine teknik yardım ve ufak tefek giderleri karşılayacak küçük nakit yardımlarda bulunacaktır. Böyle bir kampanya için çok gerekli olan halkla ilişkiler desteği ise Algida tarafından sağlanacaktır.

Çocuk Forumu’nda tiyatro grubu Onlar–Bunlar sahnede

Tiyatro Grubu Onlar–Bunlar Forum’un ilk gecesinde toplumsal cinsiyet eşitliği, okullarda zorbalık ve diğer toplumsal konuları işleyen skeçler ‘Tiyatro Sporu’ ile izleyicilere hoş anlar yaşattı. Fotoğraf Rana Mullan © UNICEF Türkiye 2006

Katılma fırsatı

Kampanyanın başarılı olması çok çeşitli alanda yararlar sağlayacaktır. Bir yandan bütün çocukların potansiyellerini eksiksiz gerçekleyebilme ve korunma hakları güvence altına alınırken, diğer yandan da çocuğun kendisini kişisel olarak etkileyecek konularda kendini ifade ve kararları etkileme hakkı en pratik biçimde ortaya konmuş olacaktır.

Son söz, Çocuk Forumu’nun ilk koordinatörü, bugün 23 yaşında ve UNILEVER’de Ürün Müdür Yardımcısı olan Orçun Doğan’ın. Doğan, 20 Kasım’da delegelere ve parlamenterlere hitaben yaptığı açılış konuşmasında şöyle demiştir:

ÇHS’nin yaşama, gelişme, korunma ve katılım olmak üzere dört alanından katılımı hep diğerlerinden önde tuttum. Çünkü, katılım, diğer haklarında gerçekleşmesine olanak sağlar.

 ◀ Önceki sayfa  |   ▶ Sonraki sayfa