Evet Deyin, Yaz 2006: Çocuklar ve Aileler için bir Ortaklık

Ülke Programı Eylem Planı (ÜPEP), Hükümet ile UNICEF arasında benzersiz bir anlaşma olup, Çocuk Haklarına Dair Sözleşmenin (ÇHS) gereklerinin yerine getirilmesine yardımcı olmak ve Türkiye çapında kadın ve çocukların durumunu iyileştirmek için bir dizi proje önerisi getirmektedir. Mart 1954’te imzalanan ilk Temel İşbirliği Anlaşmasına (TİA) dayanan bu ortaklık, beş yıllık dönemler halinde yenilenmektedir. Türkiye Hükümeti ve UNICEF 2006-2010 dönemini kapsayan son ÜPEP üzerinde anlaşmaya varmış olup, her iki ortak da bu son anlaşma aracılığıyla çocuklara uygun bir Türkiye yönünde bir önceki ÜPEP çerçevesinde gerçekleştirilen çalışmalara devam edecektir.

Yeni ÜPEP, 2002’de gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler Çocuk Özel Oturumu’nun (BMÇÖO) sonuç belgesi niteliğinde olan Çocuklar için Uygun bir Dünya belgesine belirgin göndermeler içeren ve Çocuk Haklarına Dair Sözleşmenin (ÇHS) uygulanmasına yönelik hedefleri belirleyen Türkiye Ulusal Çocuk Eylem Planına katkıda bulunacaktır. ÜPEP, Türkiye’nin Binyıl Kalkınma Hedefleri’nin (BKH) ikincisi evrensel ilköğretim, üçüncüsü cinsiyet eşitliğini desteklemek ve kadınları güçlendirmek, dördüncüsü çocuk ölümlerini azaltmak, ve altıncısı HIV/AIDS ile savaş hedeflerine ulaşmasına yardımcı olacaktır. ÜPEP ayrıca Binyıl Bildirgesinin savunmasız grupların korunmasına ilişkin VI. bölümüyle uyumun sağlanmasına da katkıda bulunacaktır.

Önceki ÜPEP’nın deneyim ve başarılarını temel alarak UNICEF, Hükümetin şu alanlardaki önceliklerini desteklemeyi amaçlamaktadır: çocukların korunmasını, eğitimi ve erken çocukluk gelişimini arttırmak; ulaşması zor çocukların, özellikle de düşük gelirli ailelerden gelen çocukların ihtiyaçlarını karşılamak için hizmetlerin genişletilmesi; ergenleri karşılaştıkları belli başlı zorluklara yeterince hazırlayacak bilgi ve yaşam becerileriyle donatmak ve çocuklar için mevcut kaynakları arttıracak politika ve mevzuatlar uygulamak.

Bir önceki ÜPEP, çocukların sağlık ve refahının en hassas göstergelerinden biri olan bebek ve beş yaş altı ölüm hızlarında önemli bir düşüş sağlanmasına katkıda bulunmuştur. 2003 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması (TNSA), bebek ölüm oranının (BÖO) 1998 ve 2003 araştırmalarından önceki beş yıllık dönemde ‰43’ten ‰29’a, beş yaş altı ölüm oranının (5YAÖO) ise yine aynı dönemde ‰ 52’den ‰37’ye düştüğünü göstermektedir.

TNSA bulguları, düşük maliyetli ve yüksek etkili müdahalelere ilişkin yatırım ve uygulamaları sürdürmenin çocuk ölüm hızlarını azalttığı savını doğrulamıştır. Hükümet ve UNICEF, bu yaklaşımın faydalarını, ana hedeflerinden biri 5YAÖO’ya ‰25 oranında indirmek olan yeni ÜPEP yoluyla birleştirmeyi amaçlamaktadır.

Çocuklarla birlikte ebeveynlerin de eğitilmesi; amaçları, başarıları ve öğrenilen dersler açısından bir önceki ÜPEP’nın kritik öneme sahip temalarından biriydi. Ancak, her yerdeki aileler için düşük gelir ve temel hizmetlere ulaşma zorlukları sürekli olarak daha kötü insan gelişimi göstergelerine katkıda bulunması, en son TNSA’ya göre düşük eğitim ölçekleri annelerin problemlerinin temelini oluşturur. Yeni ÜPEP, anne ve genel aile eğitimi konusunda olumlu etki üzerine yoğunlaşarak çocukların yaşam potansiyeli için bu konuyu adres gösterecektir.

Devam eden Haydi Kızlar Okula! kampanyası, kampanyanın başlamasının hemen ardından 2003-2004 öğretim yılında okula gitmeyen kız çocuklarının sayısının %15 oranında düşürülmesinde başarılı bir şekilde yardımcı olmuştur. Hükümetin kız çocuklarının eğitimi konusunda UNICEF’le olan ortaklığına atfedilen güçlü odak aynı zamanda erkek çocukların okula kayıt oranlarını da olumlu etkilemiş, ülkeyi ikinci BKH’ne ulaşmaya daha da yakınlaştırmıştır; ne var ki bu, üçüncü BKH’nin konusunu oluşturan eğitimde kız-erkek öğrenci sayıları arasındaki farkın hala devam ettiği anlamına da gelmektedir. Yine de, her iki ortak da ilköğretimdeki cinsiyetler arası farkın yeni programın sonuna kadar kapanacağından emindir.

Çocuk istismarı, ihmal ve ebeveyn bakımından yoksunluk olaylarının giderek artması, 2005 yılında çocukların korunması alanında, ÇHS doğrultusunda yasalar tasarlanması da dahil olmak üzere, çok sayıda temel çalışma yapılmasına yol açmıştır. Yeni ÜPEP, Hükümetin soruna karşı kurumsal yanıtları güçlendirme planlarını desteklemek suretiyle çocukların korunmasına odaklanacaktır.

Ağır çocuk hakları ihlalleriyle ilgili olarak gerçekleştirilen bir meclis soruşturmasının ardından, Hükümet Ağustos 2005’te, AB tarafından finanse edilen Türkiye’de Çocuklar için İyi Yönetişim, Koruma ve Adalete Doğru, ya da diğer adıyla Önce Çocuklar programını başlatmıştır. Önce Çocuklar, aşağıdakiler yoluyla çocuklar için koruyucu ortamı güçlendirecektir:

• çocuk koruma tedbirlerinin geliştirilmesini desteklemeye yönelik araştırmalar sunarak;
• çocukların bakımı ve korunması alanlarında tüm müdahale düzeylerinde çocuğa duyarlı modeller geliştirerek.

UNICEF, Önce Çocuklar ve Türkiye’de çocuklar için koruyucu bir ortam oluşturulmasına yardımcı olacak diğer girişimler için (Çocuk Dostu Şehirler gibi) teknik destek sağlamaya devam edecektir.

AB, çocuk hakları alanında önemli bir işbirliği ortağı olmaya devam edecektir. Yeni ÜPEP’daki diğer ortaklar ise hizmet sağlayıcıları, politika yapıcıları ve karar alıcıları, özel sektörü, sivil toplum kuruluşlarını, UNICEF Türkiye Milli Komitesini, medyayı, aileleri ve çocukları içerecektir.

Önce Çocuklar projesi hakkında daha fazla bilgi okuyabilirsiniz.

Önceki sayfa  |  Sonraki sayfa

ARŞİV

UNICEF Türkiye Arama
   

• Detaylı Arama

Bu sayıyı pdf formatında indirebilirsiniz. [PDF 775KB]

 * RSS nasıl kullanılır …