Evet Deyin, Yaz 2005: Başarıyı Temel Almak

Türkiye’de ilköğretimde cinsiyet açığını kapatmak amacıyla başlatılan Haydi Kızlar Okula! Kampanyası 2005 yılında 20 ilde daha yaygınlaştırıldı ve böylece kampanya kapsamındaki toplam il sayısı 53’e yükseldi. Kampanyanın Milli Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik ve UNICEF eski Genel Direktörü Carol Bellamy tarafından başlatıldığı 2003 yılı Haziran ayından bu yana önemli adımlar atıldı, pek çok şey öğrenildi ve önemli bir birikim sağlandı.

UNICEF tarafından en son yayınlanan Çocuklar için İlerleme raporu, Türkiye’nin, eğitimde cinsiyet eşitliğinin 2015 yılına kadar sağlanmasını öngören Binyıl Kalkınma Hedefleri (BKH) açısından tam yörüngede bulunmadığına dikkat çekmiştir.

Bununla birlikte rapor, kız çocukların okullaşmasında son dönemde önemli bir artış görüldüğünü, 2001 yılında 0.93 olan Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Endeksinin (TCEE) 2005 yılında 0.96’ya çıkartılması durumunda Türkiye’nin de tam bir başarı sağlayacağını belirtmektedir.

Bu bilgilendirme Haydi Kızlar Okula! kampanyasının son evresine girilirken yapıldığı için zamanlama açısından isabetli olmuştur. Son iki yıldır yürütülen bu kampanya hükümetin, medyanın, özel sektörün, gönüllülerin ve ailelerin tam desteği üzerine inşa edildiğinden, önümüzdeki yılda elde edilen bu kazanımların pekiştirileceği ve eğitimde cinsiyet eşitliği sonucuna ulaşılabileceği umulmaktadır.

Yenilenen güven

Haydi Kızlar Okula! kampanyaya yeni katılan illerde de önceki yıllarda iyi işlediği görülen aynı yapıyı ve stratejiyi koruyacaktır. Bu yapı ve stratejinin öğeleri şunlardır:

• okul dışı kız çocuk sayısının en yüksek olduğu ilçeler ve mahallelerde güçlü ikna çalışmaları;
• gönüllülerin ev ziyaretleri yaparak ana–babaları kız çocuklarının eğitilmesinin değerine inandırmaları ve ikna etmeleri;
• ulusal ve yerel liderlerin ve medyanın kampanyaya olan desteğinin artırılması.

Geçtiğimiz yıl 100,000 kişi tanıtım/savunu konusunda eğitilmiştir. Bu yıl Nisan’da proje koordinatörleri için düzenlenen eğitimde de katılımcılar bu eğitimlerin kampanyaya olan inançlarını artırdığını ve özgüvenlerini yenilediğini belirtmiştir. Kampanya illerinden gelen deneyimli proje koordinatörleri, yaptıkları sunumlarla hem tecrübelerini hem de illerinde gerçekleştirdikleri yaratıcı çözümleri yeni illerle paylaşmışlardır.

Van’da okul müdürlerinin, Manisa ve Gaziantep’te ise gönüllülerin çalışmaları kampanyanın başarısının temeli olmuştur. İstanbul çalışmalarını tanıtım/savunu ve medya desteği üzerine inşa etmiş, Adıyaman ise okul dışı kız çocuklarını takip etmek üzere özel bir bilgisayar yazılımı geliştirmiştir. Bu yazılım katılımcı diğer illerle de paylaşılacaktır.

Toplantı ve elde edilen sonuçlar katılımcıları son derece olumlu etkilemiş ve geliştirilen tekniklerin Nevşehir’de eğitimin bir parçası olarak denenmesini istemişlerdir.

Hükümetin girişimleri

Hükümet, aileleri kız çocuklarını okula göndermeme konusunda direngen kılan birçok sorunu göz önüne alarak, yoksul aileleri kız çocuklarını okula göndermeye özendirecek çeşitli önlemler geliştirmiştir.

Çocuklarını nüfusa geç kaydettiren ailelere af tanınarak birçok yoksul aile için ürkütücü olan 19YTL’ye eşdeğer para cezasının kaldırılması konusunda yasal bir değişiklik yapılması için girişimde bulunulmuştur. Nüfusa geç kayıt ilköğretime kaydolmanın önünde doğrudan bir engel olmasa bile, çocukların kayıt dışı kalmaları izlemeyi güçleştirmektedir.

MEB, UNICEF’in de desteğiyle, projenin başlatıldığı illerden ikisi olan Diyarbakır ve Şanlıurfa’da pilot ölçekte bir okul haritalama programı geliştirmiş, bu çalışma sonucunda derslik ihtiyacı en fazla olan yöreler belirlenmiştir.

İlköğretim kayıtları her yıl Ağustos ayında başlarken bu yıl Haziran’da başlatılmıştır. Bunun nedeni, okula kaydolmayan çocukların belirlenmesinde ve durumlarına göre en uygun çözümlerin bulunmasında saha çalışanlarına daha geniş zaman tanımaktır. Ayrıca erken kayıt, istatistiklerin daha kapsamlı ve zamanında değerlendirilmesine de olanak sağlayacaktır.

İçişleri Bakanlığı kız çocuklarının okullulaşmasını öncelikli bir konu olarak ele almaktadır; Sağlık Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da bütün il müdürlüklerine genelge göndererek kampanya çalışmalarının desteklenmesini istemiştir.

Diğer girişimleri

Willows Foundation gibi STK’ların ne kadar önemli bir kaynak oldukları ortaya çıkmıştır. Güçlü bir ekip anlayışı içinde çalışan Willows’un sistematik yaklaşımı çerçevesinde, 2004 yılı sonbaharında yalnızca 150 gönüllünün 120 bini aşkın evi ziyareti sonucunda 9,000 kız çocuk okula kaydolmuştur.

Anne ve Çocuk Eğitim Vakfı (AÇEV) İstanbul, Şanlıurfa, Diyarbakır ve Mardin illerinde okuma yazma bilmeyen kadınlara ve ilköğretim çağındaki kız çocuklara yönelik bir eğitim girişimini desteklemek üzere AB’den finansman yardımı sağlamıştır. AÇEV bu projeyi Eğitimde Reform Girişimi ve KA-DER ile bağlantılı olarak yürütecektir.

Medyanın tüm kampanya boyunca verdiği destek de paha biçilmez bir kaynak olmuştur. Ayrıca, medya desteği yalnızca Haydi Kızlar Okula! ile sınırlı kalmamıştır. Televizyon kanalları ve gazeteler eğitimle ilgili ülke ölçeğindeki diğer girişimleri de desteklemiş, hatta kimi durumlarda kendi kampanyalarını başlatmıştır.

Çocuklar için İlerleme raporunun ODA/BDT bölgesi için bu yıl Mayıs ayında İstanbul’da yapılan tanıtım toplantısında hazır bulunan UNICEF Bölge Direktörü Maria Calivis ‘Baba Beni Okula Gönder Kampanyası’ dolayısıyla Milliyet gazetesinden övgüyle söz etmiştir. Bu gazetenin başlattığı girişim, MEB’in kız çocuklarının eğitimi için yürüttüğü kampanyaya destek açısından mükemmel bir örnektir. Calivis ayrıca sloganda yer alan ‘Baba’ vurgusunun Türkiye için yerinde bir tercih olduğunu da belirtmiştir.

Türkiye, Cumhuriyet’in kuruluşundan bu yana herkes için kaliteli eğitimi bir hedef olarak benimsemiştir. Kamuoyunun bu konuya ilişkin duyarlılığındaki artış da bu hedefe ulaşılmak üzere olduğunu göstermektedir. Burada kutlanması gerekenler, Haydi Kızlar Okula! mesajını içtenlikle benimseyen, ardından bu mesajı ülkedeki her eve taşıyan öğretmenler, imamlar, muhtarlar, gönüllüler ve hiç kuşkusuz ana–babalarla birlikte çocuklardır.

Çocuklar İçin İlerleme Raporu hakkında daha fazla bilgiyi Basın Merkezi’nde okuyabilirsiniz.

Çocuklar İçin İlerleme Raporu’nun Türkçe’si ise gene online olarak mevcuttur veya UNICEF Türkiye web sitesinden pdf formatında indirilebilir. [PDF 1MB]

Önceki sayfa  |  Sonraki sayfa

ARŞİV

UNICEF Türkiye Arama
   

• Detaylı Arama

Bu sayıyı pdf formatında indirebilirsiniz. [PDF 575KB]

 * RSS nasıl kullanılır …