ÇOCUKLAR İÇİN BİRLEŞİN-- UNICEF

Çocuk Hakları Komisyonları 2001–2005

Not: Bu bölümdeki sayfalar tamamen arşiv amaçlı dosyalanmıştır. 2001–2005 ÜPEP’ye ait bilgi içermektedir. Türkiye’de UNICEF programları hakkında bugünkü detaylar için bu bağlantıyı izleyiniz.


Fotoğraf Rana Mullan © UNICEF Türkiye 2004 © UNICEF Turkey 2004

Çocuk haklarının korunması ve savunumu için yasa yapıcıların güçlü desteği gerekmektedir. Fotoğraf Rana Mullan © UNICEF Türkiye 2004

Amaç - Hedef

Projenin amacı; avukatların mesleki faaliyetlerinin yerine getirilmesi sırasında ve baro bünyesinde örgütlü olarak çocuk hakları alanındaki çalışmalarındaki rollerini güçlendirmekti.

Projenin adımları belirlenirken bu amaca ulaşılabilmesi için, o sırada sekiz ilde bulunan Baro Çocuk Hakları Komisyonlarının yaygınlaştırılması ve çocuk hakları alanında birikmiş bilginin yeni katılacak kişilerle paylaşılması hedeflenmiştir.

Hazırlık Çalışmaları

Çalışmaların ilk adımını, henüz çocuk hakları alanında çalışmaları bulunmayan barolarda, konuyla ilgilenebilecek kişilerin tespiti oluşturdu. Öncelikle çocuk hakları alanında çalışmakta olan kişiler, baro başkanları ve yönetim kurulu üyeleri ile görüşülerek proje anlatıldı ve proje illerinde konu ile ilgili kişilerin isimleri tespit edildi. Daha sonra önerilen kişilerle görüşülerek proje anlatıldı ve illerinde çocuk hakları komisyonu kurmak ve o alanda çalışmak konusunda istekli olup olmadıkları öğrenildi.

Bu aşamada çalışmaya katılacaklarını bildirenlerle; onları proje hakkında bilgilendirmek, konuyla ilgilerini ve bu alanda çalışmaya başladıklarında ihtiyaçlarını belirlemek üzere bir günlük bir çalışma yapıldı.

İhtiyaç Belirleme Çalışması

İhtiyaç Belirleme Çalışması olarak adlandırdığımız bu çalışmaya iki sebeple ihtiyaç duyuldu:

Bunlardan ilki eğitim çalışmasına hazırlıklı gelinmesini sağlamaktı. Çünkü, proje illeri arasında deneyim farklılıkları bulunmaktaydı. Eğitim çalışmasına bazı illerden yıllardır konu ile ilgili çalışmalar yapmış kişiler katılacaktı, bazı illerden ise daha yeni başlayanlar. Bir ön hazırlık olmazsa katılımcıların ilgi ve katılım düzeylerinin olumsuz etkileneceğini düşündük. Eğitim programının içeriği konusunda da güçlükle karşılaşabilirdik. Deneyimliler için tekrar olabilirdi, yeni katılanlar içinse her şey biraz fazla karmaşık görünebilirdi.

Bizi İhtiyaç Belirleme Çalışması yapmaya iten ikinci neden ise, eğitim çalışması sırasında yapmak istediğimiz çok şeyin bulunması, katılımcı sayısının yüksekliği ve zamanımızın az olmasıydı. Böyle bir baskı altında çalışırken, katılımcıların ‘neden buradayız’ yada ‘aslında böyle değil de, şöyle yapsak’ gibi içeriğe veya biçime ilişkin şüphelerden arınmış olmalarına ihtiyaç duyuyorduk. Eğitim çalışmasının amacı, hedefi ve orada zamanın nasıl yapılandırıldığına ilişkin sorularını önceden yanıtlayarak, oraya tam anlamıyla hedefe odaklanmış olarak gelmelerini istedik.

Bu amaçla, ihtiyaç belirleme çalışmasını küçük gruplarla yaptık. Böylece herkes projeyi ve programı inceleme fırsatı buldu. Sorularını sordu, ihtiyaçlarını ve kaygılarını dile getirdi. Bu görüşmeler dikkate alınarak programda bazı değişiklikler yapıldı. Yapısal ihtiyaçlar giderildikten sonra hedefe odaklanılabilmesi için içeriğe ilişkin çalışmalara geçildi. Her ilin katılımcılarından kendi illerindeki sorunları ve bunlara ilişkin çözüm önerilerini belirlemeleri istendi. Bunlar üzerinde tartışıldı. Toplantının yapıldığı her ilde çocuk mahkemesi, çocuk polisi, sokak çocukları merkezi, çocuk ıslahevi gibi çocuklara hizmet veren bir kurum ziyaret edildi.

Son olarak, eğitim çalışmasında kullanılacak malzemeler tanıtıldı. Bunlar arasında kitaplar, mevzuat ve her oturum için hazırlanmış notlar vardı. Bu malzemeler, eğitim çalışmasında yanlarında getirilmek üzere kendilerine verildi.

Projeyi tamamladığımızda, bu adımın çalışmanın en önemli adımını oluşturduğunu gördük. Az sayıda katılımcı ile yapılan bu çalışma katılımcılarının birbirleri ile, konu ve proje ile tanışmaları için iyi bir olanak sunmuştu. Eğitim çalışmasına herkes ortak hedefe yönelmiş olarak ve büyük bir istekle geldi. Bu da eğitim çalışmasının iyi geçmesini sağladı.

Eğitim Çalışması

Eğitim çalışmasında birden fazla şey hedefleniyordu. Bunlardan biri, çocuk hakları alanındaki bilginin paylaşımı, ikincisi baroların deneyimlerinin paylaşılması ve üçüncüsü ise gönüllülük, örgütlenme gibi konularda bilgilendirme yapılmasıydı. Eğitime yönelik bu beklentiler dışında, proje açısından önemli başka bir beklenti daha vardı; o da çocuk hakları alanında baroların rollerini belirlemek ve bu role uygun bir çalışma planı hazırlanmasını sağlamaktı. Bütün bu konuları kapsayan beş günlük bir eğitim çalışması planlandı. Zamanı iyi kullanabilmek ve programın sıkıcı olmamasını sağlamak için farklı çalışma biçimleri denendi. İlk gün toplantı, katılımcıların yolculukları düşünülerek akşam başladı ve ihtiyaç belirleme çalışması sonuçları değerlendirildi. Böyle dört grup ve dört ildeki çalışma genel ile paylaşılmış oldu. Baroların kendi faaliyetlerini tanıtmaları için toplantı salonu dışına panolar hazırlandı. Böylece bu alandaki paylaşımlar aralarda sürdü ve zaman tasarrufu sağladı. Altmış kişilik bir grubun tanışması için de ayrıca zaman ayrılmayarak yemek araları bu amaçla değerlendirildi ve yemek masaları farklı illerden katılımcıları bir araya getirecek biçimde düzenlendi.

İki gün süreyle gündüz çocuk haklarının çeşitli alanlarında sunumlar yapıldı. Eğitimciler seçilirken, farklı meslek gruplarından olmalarına (hakim, avukat, akademisyen gibi) özen gösterildi. Böylece katılımcıların yardım alabilecekleri uzmanları tanımalarının sağlanması hedeflendi. Akşam yemeğinden sonra bir buçuk saatlik birer oturumda gündüz tartışılan konularda baroların ve avukatların rolleri üzerinde düşünüldü ve tartışıldı. Bunların sonuçları yazılı olarak dağıtıldı.

Eğitim sırasında grup çalışmaları ile konferans tekniği dengelenerek kullanılmaya çalışıldı. Gruplar belirlenirken, farklı illerin temsilcilerinin katılım ya da bölgelere göre katılım gibi farklı kombinasyonların oluşumuna dikkat edildi. Bunlar konuya göre önceden organize edildi.

Oturumlardan biri panel şeklinde düzenlendi. Bu oturumun amacı, katılımcıların resmi kurumların çalışmalarını ve yetkililerini tanımalarını sağlamaktı. Böylece, resmi kurumların temsilcilerinin de, projeyi ve barolardaki çalışmaları tanımaları sağlandı.

Bir gün iletişim ve gönüllülüğe yönelik konulara ayrıldı. Bu oturumlar gönüllü organizasyonlar oluşturulurken, karşılaşılabilecek sorunlara ve izlenebilecek yollara ilişkin genel bir fikir verme amacını güdüyordu.

Son gün katılımcılardan kendi illeri için bir çalışma programı hazırlamaları istendi. Onlar da İlleri için önceliklerini belirlediler ve faaliyet planı hazırladılar.

Komisyonlar arası iletişim ve işbirliğinin esasları üzerine tartışıldı. İletişimi sürdürmek için her bölge için bir temsilci seçildi. Temsilciler, illerin faaliyet planları üzerinden çalışmaları izlemek, iletişimi sağlamak ve ihtiyaçları belirleyerek proje sorumlusuna iletmekle görevlendirildiler.

İzleme Çalışmaları

Ağustos ayında yapılan eğitim çalışmasından sonra, Eylül - Ekim ve Kasım aylarında her il çalışmalarını değerlendiren bir rapor hazırlayarak bölge temsilcisine gönderdi. Bölge temsilcisinin değerlendirmesi ile birlikte bu raporlar, proje sorumlusuna aktarıldı. Bu aşamada bölge temsilcilikleri ihtiyaç belirleme, iletişim ve koordinasyonu sağlama gibi konularda çok işlevsel olamadı.

Eğitim çalışmasının sonrasında internette bir e-grup oluşturuldu. Bu oluşum herkesle ve tam bir haberleşmeyi sağlamamakla birlikte, çalışmaları duyurmak, sorunları tartışmak ve öneri geliştirmek gibi konularda işlevsel oldu, ancak en çok da motivasyonun sürmesine katkıda bulundu.

Bu dönemde, gerek eski komisyonlarda gerekse yeni oluşan komisyonlarda örgütlenme modeli, gönüllülük gibi konularda zorluklar yaşandığı, iletişim sorunlarının çalışmayı olumsuz etkilediği ortaya çıktı. Proje gereğince yapılması planlanan değerlendirme toplantısında bu konunun ana tema olarak ele alınması kararlaştırıldı. Değerlendirme toplantısının gündemi internetteki grup haberleşme ağı üzerinden tartışılarak belirlendi.

Değerlendirme Toplantısı

Değerlendirme toplantısı; baroların eğitim çalışmasından sonra yürüttükleri faaliyetleri tanıtmalarını ve karşılaşılan sorunların çözümünde kullanılabilecek deneyimler edinilmesini sağlamak amacıyla düzenlendi. Bu arada mevzuat ve uygulamada meydana gelen değişikliklerin tanıtılmasının da yararlı olacağı düşünüldü. Bu toplantının önemli hedeflerinden biri de, eğitim çalışmasında tartışılmaya başlanan komisyonlar arası ilişki ve iletişimin modelini belirlemekti.

Çalışmaya baroların faaliyet sunumları ile başlandı. Ayrıca, toplantı salonu dışına yazılı raporlar için panolar hazırlandı. İllerin hazırladığı materyaller dağıtıldı. Daha sonra iki gün süre ile iletişim, örgütlenme, örgütler içerisinde roller ve görev paylaşımları gibi konularda eğitim çalışması yapıldı. Bu günlerin akşamlarında mevzuatta ve uygulamadaki yenilikleri tanıtmak üzere paralel oturumlar düzenlendi.

Son gün çalışma planlarının oluşumuna ve komisyonlar arası ilişki ve iletişimin esaslarının belirlenmesine ayrıldı. Bu çalışmanın son gün yapılması, çalışmanın hemen bitiminde ayrılacakların bulunması ve bunun zaman baskısı yaratması nedeniyle isabetsiz bir seçimdi. Bu çalışmayı tamamen olmasa da bir ölçüde olumsuz etkiledi. Zaman baskısından kurtulmak için, katılımcılarla birlikte bir zaman değerlendirmesi yapılarak yeniden program oluşturuldu. Bu yöntem büyük ölçüde rahatlatıcı oldu.

Gene de zaman planlanırken, toplantının bitimi ile ayrılış arasında uzunca bir sürenin bulunmasına dikkat edilmesi, aynı şekilde yolculuğun otobüs ile yapıldığı durumlarda toplantının başlangıcında yolculuğun hemen sonrasında oturum öngörülmemesinde yarar olduğunu düşünüyorum. Böyle durumlarda ya bir açılış oturumu yapılmalı ya da hiçbir şey yapılmadan çalışma bir sonraki gün başlatılmalı, diye düşünüyorum.

Değerlendirme Toplantısı Sonrası

Değerlendirme toplantısında alınan önemli kararlardan bazıları hemen sonra hayata geçirildi. Bunlardan ilki, e.grubun tüm baroların çocuk hakları alanında çalışan temsilcilerine açılması ve bir site kurulmasıydı. Bu kararları yerine getirmek üzere yeni bir e.grup oluşturuldu ve bütün komisyonların üyelerinin isimleri gruba kaydedilmeye başlandı. Aynı zamanda bir internet sitesi oluşturuldu. Proje kapsamında yapılan eğitim çalışma ve değerlendirme toplantısının tüm tutanakları ve raporları ile, bölge raporları ve komisyonlara ait bilgiler bu sitede yer almaktadır .Site, ayrıca mevzuat ve sık sorulan sorular gibi konuyla ilgili kişilere yol gösterebilecek bölümlere sahiptir. Bu sitenin oluşumu ve takibi İzmir Barosu Çocuk Hakları Komisyonunca ve onun adına Avukat Ogün Kayacan tarafından yürütülmektedir.

Toplantıda alınan bir başka karar da , her Baronun bir başka Baroda çocuk hakları komisyonu kurulmasını teşvik edici bir çalışma yürütmesiydi. Balıkesir ve Malatya’da çocuk hakları komisyonun kurulması ile sayı yirmi iki’ye ulaşmış bulunmaktadır. Bu çerçevede Edirne, Tekirdağ, Denizli ile ilişkiye geçilmiştir.

İlk bölge toplantısı Aydın’da, İzmir, Aydın, Manisa illerinin katılımı ile yapılmıştır.

Değerlendirme toplantısında alınan bir diğer karar ise, komisyonlar arasındaki ilişki ve işbirliğinin sürdürülmesi için bir örgütlenme modeli oluşturulmasıdır. Bu konuda çalışmak ve Barolar Birliği ile görüşmeler yapmak üzere dokuz temsilci seçilmiştir.

Çocuk Hakları Komisyonu web sitesine, İzmir Barosu web sitesi üzerinden ulaşılabilir. Komisyon’la eposta yoluyla temas kurulabilir.

 ◀ Önceki sayfa  |   ▶ Sonraki sayfa