ÇOCUKLAR İÇİN BİRLEŞİN-- UNICEF

Çocuk Ceza Adaleti Sisteminde Reform 2001–2005

Not: Bu bölümdeki sayfalar tamamen arşiv amaçlı dosyalanmıştır. 2001–2005 ÜPEP’ye ait bilgi içermektedir. Türkiye’de UNICEF programları hakkında bugünkü detaylar için bu bağlantıyı izleyiniz.


İlistrasyon © UNICEF Türkiye 2004

Son değerlendirmelere göre dönya üzerinde bir milyondan fazla çocuk yasalar gereğince özgürlüklerini kaybetmiştir. Özgürlüklerini Kaybeden Çocuklar ve Çocuk Ceza Adaleti üzerine UNICEF Gerçekleri.

Bilgilendirme

1995 yılında hemen hemen 50,000 çocuk çeşitli nedenlerden dolayı polisle muhatap olmuştur. Bu çocukların %50’si altı yaş dolayındadır, %31’i de on altı ile on sekiz yaşlarındadır. Türkiye’deki çocuk ceza adaleti sisteminin, çocuklara hizmet ve çocukların gereksinimlerini karşılama amacını daha iyi gerçekleştirebilmesi için güçlendirilmesi gerekmektedir: Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’sine (ÇHS) uyum sağlanması bakımından Türkiye’de ilgili mevzuatın kimi yönleriyle değiştirilmesi, diğerlerinde ise fiili uygulamanın güçlendirilmesi gerekmektedir.

Suç işleyen ve/ya da işlenen suçlardan etkilenen çocuk sayısının giderek artması karşısında, daha güçlü bir altyapıya ve her düzeyde kapasite gelişimine gereksinim duyulmaktadır. İlgili mevzuattaki kimi yönlerin gözden geçirilip değiştirilmesi ve çocuk ceza adaleti sistemindeki hizmetlerin iyileştirilmesi gerekmektedir. Son dönemde Hükümetin başlattığı girişimler bu yolda belirli bir mesafe alınmasını sağlamıştır. Çocuklarla ilgilenmek üzere özel bir polis birimi oluşturulmuştur ve çocuk ceza adaleti sisteminde çocukların gereksinimlerini daha iyi karşılayacak alternatif hizmetler geliştirilmektedir.

Hükümetin bu alanda reform kararlılığı atılacak ilk önemli adımdır. Bu kararlılık, yasal düzenlemelerde gerekli değişikliklerin yapılması ve eldeki altyapının nitelik ve kapsam olarak güçlendirilmesi için gereken zemini sağlayacaktır. Burada önem verilmesi gereken nokta, çocuk ceza adaleti sistemi içinde yeri olan mahkeme sistemine alternatifler geliştirilmesidir (sorunların mahkemede yargı yolu dışında çözümlenmesi anlamında). Alternatif eğitim ve ıslah programlarıyla alternatif uzmanlık hizmetleri çocukların rehabilitasyonuna ve toplumla yeniden bütünleşmelerine katkıda bulunacaktır. Görevli personelin çocuklarla ilgili konularda eğitilmesi çocuk ceza adaleti sisteminde çalışanların kapasitesini geliştirecektir.

Proje Çocuk Ceza Adaleti Sisteminin kapasitesini geliştirmeyi hedefler:

  • Yasalarla sorunu olan, istismar olaylarının kurbanı ve/ya da tanığı durumundaki çocukların gereksinimlerine etkili yanıt verilmesi;
  • Özel Korunmaya Gereksinimi Olan Çocuklar’ın (ÖKGÇ) sorunlarına etkili yanıtlar verilmesi;
  • Bu konumdaki çocukları başarılı biçimde rehabilite edilmesi ve toplumla yeniden bütünleştirilmesi.

Proje’de hedeflere ulaşmanın yolları:

  • Ulusal mevzuatın ÇHS ve Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Uluslararası Sözleşmesi (CEDAW) ile uyum sağlayacak biçimde değiştirilmesi;
  • ÖKGÇ’nin karşılaştıkları sorunların daha iyi anlaşılmasının sağlanması;
  • ÖKGÇ ile ilgili ulusal politikaların geliştirilmesi;
  • Yasalarla sorunu olan çocuklarla ilgili işlemlerin iyileştirilmesi;
  • ÖKGÇ ile ilgili hizmet verenler için sevk sisteminin güçlendirilip geliştirilmesi, bu konudaki araştırmaları özendirecek iletişim ağlarıyla kaynak merkezleri kurulması.

Beklenen sonuçlar:

  • Çocuk ceza adaletine ilişkin mevzuatın ÇHS ile uyumlu hale gelmesi;
  • ÖKGÇ için yasal koruma ve destek hizmetlerinin geliştirilmesi;
  • ÖKGÇ ve risk altındaki çocuk sayısında azalma;
  • Çocuk koruma hizmetlerinin bütün düzeylerde daha iyi eşgüdümü.

UNICEF Türkiye üç aylık bülteni Evet Deyin İlkbahar 2004 sayısında kanunla ihtilafa düşen çocuklar hakkında daha fazla bilgi okuyabilirsiniz.

UNICEF Özel Korunma Tanımları Ulusların Gelişimleri 1997 İngilizce olarak okuyunuz. Özgürlüklerini Kaybeden Çocuklar ve Çocuk Ceza Adaleti üzerine UNICEF Gerçekleri pdf formatında İngilizce olarak bulunmaktadır. [PDF 823KB]

 ◀ Önceki sayfa  |   ▶ Sonraki sayfa