Basın Merkezi 2005/07/14 Sağlık

Artık Piyasada Sadece İyotlu Tuz Satılacak

Sağlıklı ve zeki nesilller için iyotlu tuz

Sağlık Bakanlığı (SB) ve Tarım Bakanlığı (TKB) işbirliğinde, Tuz Tebliğinde değişiklik yapılarak iyotsuz gıda sanayi tuzunun doğrudan tüketiciye sunumu yasaklanmıştır.

Tuz üretimi ve kullanımı ile ilgili bu değişim halkı iyot yetersizliği bozukluklarından (İYB), özellikle çocukları zihinsel ve bedensel gelişim geriliğinden korumak ve 2005 yılı sonuna kadar halkın en az %90’ının iyotlu tuz kullanımını sağlamak amacıyla yapılmıştır.

İyot canlılar tarafından hergün gıdalarla alınması gereken bir mikro besin ögesidir. Her gün kişi başına 90-150 mikrogram (yaşa göre değişmektedir) alınması gereken iyot eksik alınırsa, toplumların sağlığı ve ekonomisi olumsuz olarak etkilenmektedir.

İyot yetersizliğinin sonuçları:

• Zeka geriliği; cücelik; sağırlık; felçler; doğumsal anomaliler; bebek ve çocuk ölümlerinde artış; kadınlarda düşükler; kısırlık; her yaşta guatr; okul çocukları ve erişkinlerde öğrenme, anlama, algılama bozuklukları.
• Hayvanlarda et, süt, yün, yumurta vs. de verim düşmesi, tekrarlayan düşükler, cılız yavrular.
• Toplumda işgücü kayıpları, tanı ve tedavilere harcanan masraflar ve hayvancılık sektöründe verim düşüklüğü gibi nedenlerle ekonomik kayıplar.

Dünya’da Durum

İyot yetersizliği nedeniyle dünyada 113 ülkede 1,6 milyar insan risk altında olup 700 milyondan fazla kişide guatr mevcuttur, 40 milyondan fazla insan zihinsel özürlüdür.

Türkiye’de Durum

İyot yetersizliği Türkiye’de de önemli bir sorundur. Yapılan çeşitli araştırmalar ülke düzeyinde guatr oranının %31 olduğunu göstermiştir. Guatr, buzdağının su üstünde kalan kısmıdır. Yukarda belirtilen diğer sorunlar, toplum tarafından iyot yetersizliğine bağlı olarak geliştiği bilinmeyen ya da fark edilmeyen sorunlar olup, buzdağının suyun altında kalan daha büyük kısmında yer almakta ve ciddi tehlike oluşturmaya devam etmektedir.

Sağlıklı ve zeki nesiller için halkımıza düşen görevler:

• Sadece iyotlu tuz kullanmak.
• İyotsuz tuz satanları ve iyotsuz tuz kullanan toplu tüketim yerlerini yasal değişiklikten bahsederek uyarmak.
• Uyarılara rağmen iyotsuz tuz satan ya da toplu tüketim yerlerinde kullananlar hakkında TKB’nin taşra teşkilatının Tarım İl ve İlçe Müdürlüklerine bildirmek.

Editörlere Not

Adı geçen değişiklik 13 Ocak 2005 tarih ve 25699 (Tebliğ No 2004/44) sayılı Resmi Gazetede yayınlanmıştır.

Tuzların kontrolü; üretimden tüketimine kadar TKB sorumluluğunda olup, halka iyotsuz gıda sanayi tuzu satan bakkal, market vs. satış yerleri ve iyotsuz tuz kullanan toplu tüketim yerleri hakkında işlem yapılacaktır.

İyot Yetersizliği Bozuklukları (İYB) Kontrolu ve Tuzun İyotlaması Programı SB tarafından 1994 yılında başlatılmış, 1999 yılında sofra tuzunun iyotlanması zorunlu hale getirilmiştir. Türkiye, 2005 yılı sonuna kadar sorunun ortadan kaldırılması ilgili küresel hedefe ulaşma kararı almıştır. 1995 yılında iyotlu tuz kullanım oranı %18 iken, 2003 yılında halkın %70’inin iyotlu tuz kullandığı tesbit edilmiştir. Kentsel yerleşim yerlerinde kullanım oranı %78 iken, kırsal bölgelerde kullanım oranı %48’e düşmektedir. Ancak, 2002 yılında 30 ilde okul çocuklarında yapılan idrarda iyot ölçümü araştırması 6 il hariç çocuklarımızın yeterli iyot almadığını göstermiştir.

Sorunun tamamen ortadan kaldırılması için evhalkı iyotlu tuz kullanım oranı en az %90 olmalıdır.

Dünyada İsviçre, Kanada gibi gelişmiş ülkeler bu sorunu 1920 lerde farkedip iyotlu tuz kullanarak ortadan kaldırmışlardır. Aralarında Çin’in de bulunduğu, nüfusu ve tuz üreticisi çok olan 27 ülke ise bu sorunu tamamen ortadan kaldırmıştır.

Daha fazla bilgi için:

Canan Sargın, Sağlık Programı Sorumlusu, UNICEF +90 (0)312 454 10 00

Bu afiş, UNICEF ve SB tarafından Türkiye’de ulusal düzeyde iyotlu tuz kullanımını yaygınlaştırmak amacıyla yapılmıştır. Standart formatta indirmek için baskıya uygun versiyonları bulunmaktadır [PDF tahminen 520KB]:

• A4 Akıllı Tuz afişi (210 x 297mm)
• A3 Akıllı Tuz afişi (297 x 420mm)
• A2 Akıllı Tuz afişi (420 x 594mm)

Uygulama, iyotlu tuz kullanımını yaygınlaştırmak amacıyla serbestçe kullanılabilir. Bu şartın dışında şekil ya da formu değiştirilemez ya da amacının dışında kullanılamaz.

Önceki sayfa  |  Sonraki sayfa

ARŞİV

UNICEF Türkiye Arama
   

• Detaylı Arama

 * RSS nasıl kullanılır …