Basın Merkezi 2003/05/08: Çocuk Hakları

Aradan bir yıl geçti, çocuklar hala bekliyor

2002 yılı Mayıs ayında bütün ülkelerin üzerinde anlaştıkları hedeflerin gerçekleştirilmesi süreci yavaş işliyor

New York, 8 Mayıs 2003 -- UNICEF tarafından bugün yapılan açıklamaya göre, 2002 yılı Mayıs ayında gerçekleşen Birleşmiş Milletler zirvesinde benimsenen hedeflerin yaşama geçirilmesi süreci yavaş ilerlemektedir. UNICEF, çocuklar için bir eylem planı hazırlanmasını içeren ilk adımın tüm dünyadaki hükümetlerin ancak yarısı tarafından atıldığını belirtmiştir.

UNICEF’e göre, çocukların durumlarını hangi yollardan iyileştireceklerine ilişkin özet bilgi veren ülke sayısı 105’tir ve üzerinde anlaşılan takvim uyarınca bir eylem planı hazırlamak ya da var olan eylem planlarını 2003 yılı sonuna kadar değiştirmek durumunda olan doksan kadar ülke vardır.

UNICEF Genel Direktörü Carol Bellamy bu konuda yaptığı açıklamada şöyle demiştir:

Her hükümetin, çocukların durumunu iyileştirmek için ne yapacağını açık biçimde kamuoyuna iletmesi ileriye doğru atılmış önemli bir adım olacaktır. Bugüne dek çok sayıda ülkenin planlarını hazırlamış olması memnuniyet verici bir durumdur. Her ülkenin ne yapacağı açıkça belli olmadan, 2005, 2010 ve 2015 yılları için belirlenen hedeflere ulaşılması mümkün olmayacaktır. Burada açıklık ve denetlenebilirlik gerekmektedir; dolayısıyla, bu ilk yükümlülüklerini yerine getiren ülkeleri kutlamak istiyorum”.

Bellamy, çocuklarla ilgili konulara yönelmesi gereken kaynakların ve dikkatin son yıllarda krizlere ve savaşa yöneldiğini hatırlatmıştır:

Irak’taki çocuklar elbette önemlidir. Ama bu dünyada 2.1 milyar çocuk vardır; bunların yarısı açık yoksulluk içinde yaşamaktadır, 150 milyonu malnütrisyona maruzdur, 120 milyonu hiç okula gitmemiştir ve her yıl 11 milyon çocuk önlenebilir hastalıklar yüzünden ölmektedir. İşte bunlar, hükümetlerin tutarlılık ve kararlılıkla üzerine gitmeleri gereken konulardır.

Birleşmiş Milletler’in çocuklarla ilgili olarak yaptığı ilk Özel Oturum (BMÇÖO) 8-10 Mayıs 2002 tarihlerinde New York’ta gerçekleşmiştir. Toplantıda bir araya gelen ve aralarında yetmiş devlet başkanının da yer aldığı ülke temsilcileri ve 2000 kadar çocuk, aşağıdaki hedeflerin belirli bir zaman sınırı içinde gerçekleştirilmesini kararlaştırmıştır:

• çocukların sağlığının ve yaşamlarının iyileştirilmesi;
• çocuklara kaliteli eğitim sağlanması;
• HIV/AIDS’in çocukların yaşamı üzerindeki olumsuz etkilerinin önlenmesi;
• çocukların sömürü ve şiddetten korunmaları.

Bellamy, bir yıl gibi kısa bir süre içinde bu alanlardaki ilerlemeleri gösterecek istatistik verilere başvurmanın gerçekçi olmayacağını belirttikten sonra, bu hedeflere ulaşılması için somut girişimlerin gerektiğini bir kez daha vurgulamıştır. Bellamy bu çerçevede, büyük bölümü ara hedeflerle birlikte Birleşmiş Milletler Binyıl Kalkınma Hedefleri (BKH) arasında yer alan 2015 yılı hedeflerine özellikle dikkat çekmiştir.

Bu arada UNICEF, önderlerin çocuklara yönelik yatırımlarda kararlı davranmaları halinde ısa sürede ne kadar önemli değişiklikler sağlanabileceğini gösteren iki ulusal girişime atıfta bulunmuştur.

Bu örneklerden biri Kenya’ya ilişkindir. Kenya hükümeti, 2003 yılı Ocak ayında başlattığı ilk girişimlerden biri olarak, ülkedeki bütün çocuklara parasız eğitim sağlama hedefini önüne koymuştur. Okullardaki her tür ödenti, harç vb. kaldırılmış, bunun sonucunda okul kayıtları büyük ölçüde artmıştır. Okulların açıldığı ilk gün, ek 1.5 milyon çocuğun okula başladığı görülmüştür. UNICEF, Kenya’nın eğitim alanındaki çabalarını desteklemektedir. Bu çabaların hedefi ülkedeki eğitim sisteminin iyileştirilmesi, çocukların okullarına devam edip kaliteli eğitim almaları ve böylece yoksullukla mücadelede yeni bir dayanak oluşturulmasıdır.

UNICEF tarafından verilen ikinci örnek ise Afganistan’la ilgilidir. Bu ülke, karşılaştığı büyük güçlüklere karşın, başta kızlar olmak üzere çocukları okula yöneltmede önemli adımlar atmıştır. Okulların ilk kez açıldığı ve hemen hemen iki milyon çocuğun sınıfları doldurduğu Mart 2002’den bir sonraki ders yılının b.aşladığı Mart 2003’e kadar olan dönemde öğrenci sayısı iki kat artmış, çok sayıda kız çocuk ilk kez okul yüzü görmüştür.

Bellamy, çocuklar için gerçek anlamda değişiklik yolunun yalın ve kesin hareketlerden geçer demiştir.

Kenya örneğinde bu yalın ve kesin hareket, her tür okul ödentisinin kaldırılmasını öngören karara atılan imzadır. Afganistan’da yapılan ise, eğitimin yeniden inşasının ülkenin birinci önceliği olarak görülmesidir. Sonuçta, bu tür yalın ve kesin hareketler ne kadar artarsa, toplumlarımız da o kadar yaşanası ve gönençli duruma gelecektir. Bu, kanıtlanmış bir gerçektir.

Bellamy, geçtiğimiz yıllarda çocuklar adına sağlanan diğer kazanımlara da değinmiştir:

• Yaklaşık elli kadar ülkede doğumda nüfus kayıtlarının artması. Doğumdan hemen sonra nüfusa kaydedilme, çocukların ad, vatandaşlık ve sosyal hizmetlere erişim haklarının yaşama geçirilmesine büyük katkı sağlamaktadır.
• Kızamık bağışıklama kapsamının genişlemesi sayesinde 120,000 çocuk ölümünün önlenmiş olması. Başını UNICEF, DSÖ, Amerikan Kızıl Haç örgütü ve ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’nin çektiği Kızamık Girişimi sayesinde 2001 yılından bu yana 85 milyon çocuğa kızamık aşısı yapılmıştır.
• Çocuk felcinden arınmış Avrupa. Dünyayı çocuk felcinden kurtarmak üzere başlatılan girişimde önemli bir kilometre taşı. Bugün çocuk felcinin endemik durumda olduğu ülke sayısı yedi’ye inmiştir.

Çocuklar için Uygun bir Dünya

Bellamy, BMÇÖO’da belirlenen hedeflerin gerçekleştirilmesine yönelik gerçek çalışmanın henüz yeni başladığına işaret etmiştir:

Son on iki ay içinde sağlanan ilerleme iyi bir başlangıç sayılabilir; ancak önümüzde çok zorlu görevler vardır. İlgili bütün tarafların -- hükümetler, sivil toplum ve STK’lar, aileler, çocuklar ve uluslararası topluluk -- artık sözden işe, plan ve politikadan eyleme ve sonuçlara geçmesi gerekmektedir.

UNICEF ayrıca, çocuklar için uygun bir dünya yaratma taahhüdü doğrultusunda hükümetler tarafından atılması gereken kimi ivedi önlemleri de sıralamıştır:

• Bütün ülkeler, çocukların korunmasından sorumlu uygun ulusal kuruluşlarını oluşturmalı ya da var olanları güçlendirmelidir. Ulusal bütçeler gözden geçirilerek, bütçenin en az %20’sinin çocukların da yararlanacakları sosyal hizmetlere ayrılması sağlanmalıdır.
• Gelişmiş ülkeler RKY’yi (resmi kalkınma yardımı) kendi gayrı safi milli hasılalarının (GYH) %0.7’si düzeyine getirme hedefini tutturmalı, ayrıca bu kalkınma yardımlarının en az %20’sini sosyal hizmetlere tahsis etmelidirler.
• Bütün ülkeler, belirlenen amaç ve hedeflere doğru alınan yolu değerlendirmek üzere ulusal ve bölgesel ölçeklerde izleme-değerlendirme sistemleri oluşturmalı ya da var olanları güçlendirmelidir.
• Bütün ülkeler, ortadaki engelleri değerlendirmek ve süreci hızlandırmak amacıyla ulusal ve bölgesel ölçeklerde sağlanan ilerlemeleri düzenli aralıklarla değerlendirmelidir.

Bellamy sözlerini şöyle tamamlamıştır:

Bugünkü gidişin sürmesi durumunda dünyanın BKH’ya ulaşması mümkün görünmemektedir. Ancak, çocuklara yönelik yatırımları bugünden başlatırsak, bu arada özellikle işe yaradığını bildiğimiz etkili ve düşük maliyetli yatırımlara yönelirsek, bu amaç ve hedeflere ulaşma şansımız da büyük ölçüde artacaktır. Çocuklar için, hep birlikte çabalarımızı bir kat daha artıralım ve onlara ulaşalım.

Daha fazla bilgi için başvurulabilecek adresler:

Sema Hosta, UNICEF Türkiye:
(+90) 312 454 10 00, Cell: 533 622 83 46

Birleşmiş Milletler BKH hakkında daha fazla bilgi edinmek için BM web sitesini okuyabilirsiniz (Fransızca, İspanyolca ve Rusça versiyonları mevcuttur). BMÇÖO’nun Çocuk Forumu sonuçlarını taşıyan döküman, Bizler Dünya Çocuklarıyız, Evet Deyin, Temmuz 2002 sayısında yayınlanmıştır. Dünya’da UNICEF Merkez Bürosu web sitesinde BMÇÖO’nun ilk yıl dönümü hakkında bilgi okuyabilirsiniz (Fransızca ve İspanyolca versiyonları bulunmaktadır).

Önceki sayfa  |  Sonraki sayfa

ARŞİV

UNICEF Türkiye Arama
   

• Detaylı Arama

 * RSS nasıl kullanılır …