Önce Çocuklar, Sonbahar 2007: Aile Eğitimi

Çok sayıda aileye ulaşıyor

Türkiye Hükümeti, UNICEF’in teknik desteğiyle, erken dönem çocuk gelişimi alanına önemli yatırımlar yapmaktadır ve Önce Çocuklar projesinin önemli bir parçası olarak çocuk yetiştirme eğitimi programları geliştirmiştir.

Son dönemde yapılan bilimsel araştırmalar, erken dönem çocuk gelişimine yapılan yatırımın yerinde bir yatırım olduğunu ve bu yatırımın topluma katlanarak geri döndüğünü göstermektedir. Türkiye Hükümeti, UNICEF’le işbirliği halinde ve AB’nin finansal desteğiyle, Benim Ailem adı altında bir dizi çocuk yetiştirme programı hazırlamıştır. Bu programın bileşenlerinden biri de 0–6 yaş grubundaki çocuklarla birlikte onların ailelerini veya bakıcılarını hedeflemektedir. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Yaygın Öğretim Genel Müdürü Necmettin Yalçın’a göre program 2005 yılından bu yana bugünkü içeriğiyle ve Benim Ailem adı altında uygulanmakla birlikte, Türkiye’de ilk çocuk yetiştirme eğitimi 1993 yılında başlatılmıştır.

Benim Ailem programı gerçekten büyük önem taşımaktadır. Çünkü, Yalçın’ın sözleriyle bütün toplumlarda toplumun çekirdeği ailedir ve böyle olduğu için de eğitilmiş bir aile sağlıklı bir toplumun temelidir. Ana baba eğitimi, toplumda kalıcı değişiklikler yaratmanın aracıdır. Yalçın çocuk yetiştirme eğitim programlarının birçok kişiye ulaştığını belirterek şöyle diyor:

Aile eğitimlerinde 2005 yılından bu yana 600.000 anne, baba ve çocuğa ulaştık. Bu kişilerin aldıkları eğitimle daha sonra başkalarını da etkiledikleri düşünülürse bu sayı 1 milyona kadar çıkar. Ancak, bu da yeterli değildir. STK’lar ve belediyelerle birlikte programın tüm ülkeye nasıl yaygınlaştırılabileceği konusunda bir ulusal politika ve eylem planı hazırlanmaktadır.

Benim Ailem eğitimi 16 modülden oluşmaktadır. 16 modül 16 haftada işlenecektir ve dolayısıyla katılımcılardan devamlılık beklemekte, kimilerinin ise katılımını olanaksız kılmaktadır. Bu husus dikkate alınarak, Avrupalı uzmanların da desteğiyle, daha kısa ve daha özelleştirilmiş bir temel paket hazırlanmıştır. Bu paketle, 0–6 yaş grubunda çocukları olan ulaşılması güç ana babalara ve ailelere ulaşılacaktır. Yalçın’ın da belirttiği gibi:

Temel paket eğitim programı tamamen ücretsizdir; dolayısıyla, maddi gücü sınırlı ailelerin de programı katılmasının önünde hiçbir engel yoktur.

Benim Ailem ve paketle ilgili çalışmalarda MEB, SHÇEK, Adalet Bakanlığı, STK’lar, belediyeler ve özel kesimle (örneğin Bebeğim dergisi gibi) işbirliği yapmaktadır. Yalçın’ın da vurguladığı gibi diğer paydaşlarla işbirliğinin önemi büyüktür.

Temel pakette yer alan konuların odaklandığı noktalar, ailelere olumlu çocuk yetiştirme, çocuklarıyla sağlıklı iletişim kurma ve sorun çözmede yeni yollar öğretmektir. Temel paket kısaltılmış da olsa birçok konuyu ele almaktadır. Bu konular, örneğin iyot yetersizliğinin yol açabileceği sorunlar ve aşıların önemi gibi sağlık meselelerinden çocuk haklarına kadar geniş bir alana yayılmaktadır. Temel paketteki metodoloji daha esnektir ve ailelerin bir yandan programa katılırken diğer yandan işlerinde çalışmalarına imkan tanımaktadır. Temel program ayrıca insanlardan okuma yazma anlamında fazla beceri talep etmemektedir ve bu da okuması yazması olmayanların eğitime katılmalarına olanak tanımaktadır. Temel paket toplumsal cinsiyete duyarlıdır ve modüler bir içerik taşımaktadır. Başka bir deyişle, hedef kesime ve ihtiyaçlarına göre kimi modüllerin çıkartılması veya eklenmesi mümkündür. Temel paket okul öncesi öğretmenlerin müfredatına ve ayrıca gelecekte bakıcı ailelere ve evlatlık alacaklara yönelik eğitimlere içselleştirilmektedir.

Benim Ailem eğitim programından alınan sonuçlar son derece olumludur. Nitekim, bu eğitimi alan kesimlerde aile içi iletişim artmakta, aile içi şiddet azalmakta, aile içinde ve aileyle başkaları arasındaki ilişkiler düzelmekte, davranışlar değişmekte ve belki de hepsinden önemlisi Yalçın’ın sözleriyle:

Büyükler, çocukları giderek daha fazla hanede yaşayan ve kendi hakları olan bireyler olarak görmeye başlamaktadır

Yalçın’a göre temel paket, programı tüm ülkeye yaygınlaştırma, daha fazla aileye ulaşma çabalarında çok önemli bir yere sahiptir. Kendisi, eğitim çalışmalarının okumaz yazmazlığa karşı mücadelede ve risk altındaki çocukları belirlemede nasıl kullanıldığını da açıklamaktadır. Çocuk yetiştirme eğitimi programları bu kesime fazladan eğitim sağlayarak okuma yazma bilmeyen kadınlara yardımcı olmakta ve program da Bu yoldan okur yazarlık oranlarındaki artışa yardımcı olmaktadır.

Temel paketin geliştirilmesi ulaşılan kişilerin sayısını ve kapsamını arttırmakla birlikte, programa daha fazla sayıda babanın dahil edilmesi gibi bir görev vardır. Yalçın’ın da belirttiği gibi:

Çocuk yetiştirmek güç bir iştir ve bu güç işle büyük ölçüde kadınlar uğraşmaktadır. Ancak, babaların da dahil edilmesi ve eğitilmesi gerekmektedir ki, bu önümüzdeki önemli bir görevdir. Babalara yönelik özel eğitim oturumlarıyla 7 bin erkeğe ulaşılmıştır, ama bu bizim için yeterli değildir.

Mümkün olduğu kadar çok sayıda aileye ve çocuk bakan kişiye ulaşmaya çalışıyoruz ve temel paket bu çabalarımızda bize hiç kuşkusuz yardımcı oluyor. Önemli bir konu da, eğitime katılacaklara ücretsiz ulaşım sağlanması. Ücretsiz ulaşım sağlayarak katılımcı sayısının artmasını bekliyoruz. Bu temel programla, aslında yaşam boyu eğitime doğru bir adım da atmış oluyoruz.

Önceki sayfa  |  Sonraki sayfa

ARŞİV

UNICEF Türkiye Arama
   

• Detaylı Arama

Önce Çocuklar Bülteni, Sonbahar 2007 sayısını, pdf formatında indirebilirsiniz. [PDF 1.51MB]

 * RSS nasıl kullanılır …