Önce Çocuklar, Sonbahar 2007: Minimum Standartlar

Ana Baba Bakımından yoksun Çocuklara Yönelik Yeni Minimum Bakım ve Koruma Standartları son haline getirilmek üzeredir. Konu üzerinde çalışan paydaşlar bu belgenin en yüksek standartlarda bakım sağlayabileceği kanısındadır.

Çocukların yaşamı söz konusu olduğunda en önemli nokta şefkatli ana babaların varlığıdır. Eğer bu mümkün değilse çocuklar evlat edinilmeli veya bakıcı aile yanına yerleştirilmelidir. Kurumlara yerleştirme ise en son çare olarak düşünülmelidir diyen SHÇEK Genel Müdür Yardımcısı Nurdan Tornacı şöyle devam etmektedir:

Minimum standartlardan oluşan yeni bir setin geliştirilmesi dahil olmak üzere bu çalışma, ana baba bakımından yoksun çocukların mümkün olan en iyi bakımı almalarını sağlamak üzere başlatılmıştır. Çocuk koruma alanında koordinatör konumdaki bir kuruluş olarak hedefimiz, sağlıklı bir toplum için çocukların sağlıklı gelişimine katkıda bulunmaktır.

Tornacı’nın sözünü ettiği çalışma, ana baba bakımından yoksun çocuklara yönelik minimum standartları belirlemeye yönelik araştırmadır. Burada kastedilen, bakıcı ailelerin yanında, yatılı ilköğretim bölge okullarındaçocuk adaleti kurumlarında, cezaevlerinde ve SHÇEK kurumlarında kalmakta olan çocuklardır. Minimum standartlar ile ilgili çalışma, geliştirilen uluslararası standartları esas alarak bütün ülkeleri kendi minimum standartlarını belirlemeye özendiren uluslararası bir sürecin parçası olarak gündeme gelmiştir. Uluslararası standartlar, Çocuk Hakları Komitesi bünyesindeki bir çalışma grubu tarafından belirlenmiştir. Bu çalışmaya uluslararası çocuk STK’ları, UNICEF ve ilgili diğer kuruluşlar katılmıştır. Türkiye, minimum standartları geliştirerek, Çocuk Haklarına Dair Sözleşme (ÇHS) çerçevesinde bir sorumluluğunu yerine getirmiş olmaktadır.

Minimum standartlarla ilgili çalışma, Önce Çocuklar projesi şemsiyesi altında, SHÇEK’in genel koordinatörlüğü, AB’nin finansal ve UNICEF’in teknik desteğiyle 2007 yılı boyunca ülke danışmanlık ekibi Eduser tarafından yürütülmüştür. Çalışmanın amacı olarak uluslararası minimum standartların, ana baba bakımından yoksun çocuklarla ilgili tüm kurumlar bağlamında Türkiye koşullarına uyarlanması olarak belirlenmiştir.

Ülke danışmanlık ekibi koordinatörü Aişe Akpınar bu konuda şöyle demektedir:

Bu çalışmanın başlıca sonucu, bugün Türkiye’de ana baba bakımından yoksun çocuklara bakım sağlayan her bir kurumun (yuva, yurtlar vb.) tek bir minimum standartlar setine sahip olmasıdır. Bunlar, herkesin karşılaması gereken standartlardır.

Çalışma göstermektedir ki, yönetmelikler açısından bakıldığında Türkiye’de önemli bir aykırılık bulunmamaktadır. Minimum standartların hemen hepsini mevcut kural ve yönetmeliklerde bulmak mümkündür. Kimi durumlarda tekrarlar ve boşluklar görülebilmektedir; ancak, temel hukuksal çerçeve yerli yerindedir.

Akpınar bununla birlikte çalışmanın amacının Türkiye’de çocuklara sağlanan bakımın genel durumunu analiz etmek değil, özel olarak hukuksal çerçeveyi değerlendirmek ve uluslararası minimum standartları Türkiye koşullarına uyarlamak olduğunu belirtmektedir:

Amacımız, hiçbir zaman Türkiye’de çocuklara sağlanan bakımı ve buna ilişkin uygulamaları yargılamak olmadı.

SHÇEK Genel Müdür Yardımcısı Nurdan Tornacı, Türkiye koşulları gözetilerek geliştirilmiş ve/veya benimsenmiş 28 minimum standardın beş başlık altında nasıl ele alındığını açıklamaktadır. Kullanılacak sözcük ve kavramlar tartışılmış, uyarlanmış ve en önemlisi mevcut uluslararası standartlara yeni öğeler eklenmiştir. Süreç ilgili tüm paydaşlarla istişareleri öngörmüş ve bir dizi çalıştay ve görüşme gerçekleştirilmiştir. Bu süreçlere 50’den fazla ilde çocuklarla ilgili çalışmalar yapan kişiler katılmıştır. En üst düzey yöneticilerden kurumlarda görev yapan personele kadar ilgili herkes süreçte yer almıştır diyen Tornacı, çalışmanın bütününden memnun olduğunu belirtmekte ve çocukların da süreçte yer aldığını özellikle vurgulamaktadır.

Sayfanın sonunda özetlenmiş olan standartlar, çocuklara pratik hizmet sunumu ile ilgili hususları ele almakta, bunun yanı sıra ne kadar kaynak gerektiği ve personelin bu işler için ne tür eğitime ihtiyaç duyduğu gibi konulara da değinmektedir. Tornacı çocuklardan, kaynaklardan ve personelden söz ediyoruz. Peki ya personelin kendi aralarındaki ilişkiler? diye sorduktan sonra sözlerini şöyle sürdürmektedir:

Minimum standartlarla ilgili çalışmamızın önemli bir parçası da, çocukları destekleyen ve ana baba bakımının yokluğunu mümkün olan en iyi biçimde telafi eden bir yönetim sisteminin geliştirilmesidir.

Minimum standartlar ve SHÇEK’in çocuklara yönelik çalışmalarından söz ederken, Tornacı’nın çocuklara gerçekten önem verdiği açıkça görülmektedir ve kendisi bu çalışmayı, ana baba bakımından yoksun çocuklara mümkün olan en iyi bakımı sağlamak üzere kuralların ve yönetmeliklerin güçlendirilmesi için bir vesile saymaktadır:

Bu çalışmanın sonunda politikaların daha da geliştirilmesine ve çocukların durumunu iyileştirmeye yönelik mevcut politikaların daha iyi uygulanmasına yardımcı olacağına inanıyorum.

Eduser’den Akpınar, atılacak ikinci adımın her kurumun bir eylem planı geliştirerek minimum standartları nasıl yaşama geçireceğini belirlemesi olduğunu söylüyor. Buna, farklı önceliklere yönelik orta ve uzun erimli hedeflerin belirlenmesi de dahildir. Gene bu kapsamda bir maliyet analizi de olmalı, böylece minimum standartları yaşama geçirmenin gerektirdiği finansman da ortaya konmalıdır.

Çalışma, katılan personelin dile getirdiği tavsiyeleri de kapsamaktadır ve Aişe Akpınar bu noktanın önemini vurgulamaktadır: Önemli olan danışmanların dedikleri değil, kurumlarda yöneticilik yapan veya doğrudan çocuklarla ilgili çalışma yürüten kişilerin tavsiyeleridir. Altı önemle çizilen bir husus da, personelin iş üstünde eğitiminin taşıdığı önemdir.

Yaptıkları istişare ve görüşmelerin sonuçları hakkındaki soru karşısında ise Tornacı nihai raporu henüz görmediğini belirtti. Ardından, çocukları mümkün olan en iyi biçimde desteklemek için sonuçları daha ayrıntılı biçimde inceleyeceğini ve daha ileriye yol alınmasını sağlayacak alternatifleri meslektaşlarıyla görüşeceğini ekledi.

Buna göre, yapılan çeşitli görüşmeler ve görüş alışverişleri sonucunda bugün MEB, SHÇEK, Adalet Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Jandarma Genel Komutanlığı dahil ilgili tüm kurumlar ve kuruluşlar aynı noktada buluşmaktadır.

Ana Baba Bakımından yoksun Çocuklara Yönelik Yeni Minimum Bakım ve Koruma Standartları, Tüm Bakım Sağlayanlar için

Önceki sayfa  |  Sonraki sayfa

ARŞİV

UNICEF Türkiye Arama
   

• Detaylı Arama

Önce Çocuklar Bülteni, Sonbahar 2007 sayısını, pdf formatında indirebilirsiniz. [PDF 1.51MB]

 * RSS nasıl kullanılır …